Alan Cumming (2025) | |
| Data i miejsce urodzenia |
27 stycznia 1965 |
|---|---|
| Zawód |
aktor, reżyser, scenarzysta, kompozytor, aktywista |
| Współmałżonek |
Hilary Lyon |
| Lata aktywności |
od 1980 |
Alan Cumming (ur. 27 stycznia 1965 w Aberfeldy) – szkocko-amerykański aktor, reżyser i scenarzysta, okazjonalnie pisarz, kompozytor.
Urodził się w Aberfeldy w hrabstwie Perth and Kinross w Szkocji jako syn sekretarki firmy ubezpieczeniowej Mary (z domu Darling) i leśnika Zamku Blair Alexa Cumminga. Wychowywał się z bratem Tomem. Uczęszczał do Monikie Primary School i Carnoustie High School. W 1985 ukończył studia w Royal Scottish Academy of Music and Drama.
W 1985 zadebiutował na scenie Tron Theatre w Glasgow jako Malkolm w tragedii szekspirowskiej Makbet. Grał też w spektaklu Dario Fo Trąbki i truskawki w Borderline Theatre Company na Edinburgh Festival Theatre, a także jako Victoria w pantomimie Śpiąca królewna w Tron Theatre (1986), Cliff w musicalu Christophera Isherwooda Kabaret w Brunton Theatre (1987), Silvius w Jak wam się podoba na Royal Shakespeare Company, Royal Shakespeare Theatre, Stratford-upon-Avon, England, Barbican Centre Theatre w Londynie (1989) czy w tytułowej roli w przedstawieniu Hamlet w Donmar Warehouse Theatre (1993), a także widowisku Bertolta Brechta-Kurta Weilla Opera za trzy grosze z Cyndi Lauper. Za rolę Mistrza ceremonii w musicalu Kabaret w 1998 odebrał Tony Award.
Po gościnnym udziale w serialach – Travelling Man (1982), Taggart (1986) czy Jaś Fasola (Mr. Bean, 1993) jako Roddy oraz operze mydlanej Take the High Road (1986) jako Jim Hunter, wystąpił w roli Alexandra Novaka w dramacie Prague (1992) u boku Sandrine Bonnaire i Bruno Ganza. W ekranizacji powieści Maeve Binchy W kręgu przyjaciół (Circle of Friends, 1995) zagrał Seana Walsha, niepożądanego konkurenta Bernadette „Benny” Hogan (Minnie Driver). W siedemnastym filmie o przygodach agenta królowej brytyjskiej Jamesa Bonda GoldenEye (1995) wcielił się w czarny charakter Borysa Iwanowicza Griszenka. W komedii Romy i Michele na zjeździe absolwentów (Romy and Michele’s High School Reunion, 1997) z Lisą Kudrow i Mirą Sorvino pojawił się jako Sandy Frink. Reżyserował z Jennifer Jason Leigh i wystąpił w komediodramacie Party na słodko (The Anniversary Party, 2001) jako pisarz Joe Therrian.
Ma swoją własną wodę kolońską Cumming. W 1998 magazyn „Entertainment Weekly” wybrał go jednym z najbardziej twórczych ludzi na świecie. Dwa lata później został sklasyfikowany na osiemnastym miejscu na liście 50. najlepszych kawalerów do wzięcia w Szkocji. W 2001 został uhonorowany nagrodą NY Immigrant Achievement i był nominowany do tytułu Człowieka Roku magazynu „GQ”. Rok później została opublikowana jego pierwsza powieść Tommy’s Tale. Za swoją pracę w Cabaret znalazł się w Sali Sław „Vanity Fair”.
W 2002 na Off-Broadwayu zaadaptował sztukę Jeana Geneta Ona, gdzie zagrał papieża. W 2008 wystąpił w roli Trigorina w produkcji off-broadwayowskiej Mewa Antona Czechowa z Annette O’Toole i Dianne Wiest. W 2009 nagrał album I Bought a Blue Car Today.
Za rolę konsultanta politycznego i menedżera ds. sytuacji kryzysowych Eliego Golda w serialu CBS Żona idealna (2010–2011) był trzykrotnie nominowany do nagrody Emmy dla najlepszego aktora drugoplanowego w serialu dramatycznym i dwukrotnie do Złotego Globu dla najlepszego aktora drugoplanowego w serialu, miniserialu lub filmie telewizyjnym. W 2016 wydał płytę Alan Cumming Sings Sappy Songs: Live at the Cafe Carlyle.
W latach 1985–1993 był żonaty z aktorką Hilary Lyon. Od 2004 związał się z ilustratorem Grantem Shafferem, z którym 7 stycznia 2007 zawarł formalny związek partnerski.
Cumming otwarcie przyznaje się do swojej orientacji biseksualnej. Działa w organizacjach LGBT: GLAAD i HRC.
| Rok | Nagroda | Kategoria | Tytuł |
|---|---|---|---|
| 1991 | Laurence Olivier Award | Występ komediowy roku | Przypadkowa śmierć anarchisty |
| 1992 | British Comedy Awards | Najlepszy nowicjusz telewizyjny | Bernard i Dżin (1991) |
| 1994 | Nagroda Stowarzyszenia Zarządzania Teatrem | Najlepszy aktor | Hamlet |
| 1998 | Tony Award | Najlepszy występ głównego aktora w musicalu | Cabaret |
| 2002 | Prism Award | – | Party na słodko (2001) |
| 2003 | Nagroda Krajowej Rady Rewizyjnej | Najlepsza obsada w filmie | Nicholas Nickleby (2002) |
| 2005 | Złota Malina | Najgorszy aktor drugoplanowy | Dziedzic maski (2005) |
| Medal za służbę humanitarną (HSM) | – | – | |
| 2006 | Drama League | Nagroda honorowa | Opera za trzy grosze |
| Kampania na rzecz praw człowieka | Nagroda Równości Elizabeth Birch | – | |
| Nagroda LIGALY (Long Island Gay and Lesbian Youth) | – | – | |
| 2007 | Independent Spirit Awards | Najlepszy pierwszy film fabularny | Miejsce zwane domem (2005) |
| Fire!! Mostra Internacional de Cinema Gai i Lesbià de Barcelona | Nagroda w hołdzie | Zemsta nieboszczyka (2007) | |
| Międzynarodowy Festiwal Filmowy Provincetown | Nagroda za doskonałość aktorską | ||
| shOUT Film Festival | Nagroda Beacon | ||
| Nagroda Herolda Archanioła | – | The Bacchae (2002) | |
| 2011 | Fleshbot Awards | Najseksowniejsza moda. | – |
| 2012 | Nagroda AudioFile | Najlepszy głos roku | Makbet |
| Nagroda słuchawkowa | |||
| Matthew Shepard Foundation | Nagroda robiąca różnicę | – | |
| Nagroda Live Out Loud | Nagroda Gwiazda | – | |
| Outfest | Nagroda dla najlepszego aktora | Lada dzień (2012) | |
| Festiwal Filmowy w Key West | Nagroda Złotego Klucza | ||
| Napa Valley Film Festival | Ulubiony aktor | ||
| Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Seattle | Nagroda dla najlepszego aktora | ||
| 2012 | Wybór odbiorców na Broadway.com | Ulubiony aktor w sztuce | Makbet |
| Dom Baileya | Nagroda za sztukę i dziedzictwo | – | |
| 2017 | Nagroda Emmy w Nowym Jorku | Najlepszy program stylu życia (program specjalny) | 1st Look: Scotland |