Aleksander Perski

Aleksander Jerzy Perski (ur. 7 maja 1947 w Toruniu) – polski psycholog, jeden z liderów protestów studenckich w marcu 1968.

Życiorys

Ukończył II Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Batorego w Warszawie (1965). Był po Jacku Kuroniu komendantem Hufca Walterowskiego w 1961, jednym z inicjatorów Klubu Poszukiwaczy Sprzeczności w 1962, następnie członkiem zarządu klubu. Studiował na Wydziale Pedagogiki Uniwersytetu Warszawskiego, w czasie studiów był zaliczany do tzw. komandosów.

W 1968 należał do liderów protestów studenckich przeciwko zawieszeniu spektaklu Dziadów w warszawskim Teatrze Narodowym. Został zatrzymany przed wiecem 8 marca 1968, a następnie zwolniony 10 marca. W kolejnych dniach był jednym z organizatorów protestów, w związku z czym został zatrzymany 19 marca 1968 i aresztowany 21 marca 1968. Ostatecznie zwolniono go bez procesu 12 września 1968, a postępowanie karne przeciwko niemu umorzono.

W 1969 wyjechał do Szwecji, studiował psychologię na Uniwersytecie w Uppsali, tam również obronił pracę doktorską. Został pracownikiem naukowym Instytutu Karolinska, gdzie w 1999 założył pierwszą w Szwecji Klinikę Badania Stresu (Stressmottagningen). Jest autorem książek: Poradnik na czas przełomu: o stresie, wypaleniu oraz drogach powrotu do życia w równowadze (wyd. polskie 2004) oraz Nie musisz być najlepsza: jak nie wpaść w pułapkę perfekcjonizmu, uniknąć stresu i wypalenia (wspólnie z Joanną Rose, wyd. polskie 2010).

W 2013 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Życie prywatne

Syn Aleksandra Perskiego (poprzednio Weiswalter) i Heddy (Geddy) Perskiej, oboje rodzice byli Żydami. Ojciec początkowo służył w Armii Czerwonej, następnie przeszedł do Wojska Polskiego; po wojnie pracował m.in. w Centrum Wyszkolenia Artylerii w Toruniu, do 1948 kierował też toruńskim Komitetem Żydowskim, do 1954 w stopniu podpułkownika pełnił stanowisko szefa Sztabu Artylerii Śląskiego Okręgu Wojskowego; zmarł w 1957. Matka zmarła w 2013.

Był dwukrotnie żonaty, ma czwórkę dzieci. Jego partnerką życiową została Alexandra Szacka(inne języki), kanadyjska dziennikarka radiowa.

Przypisy

Bibliografia

• Andrzej Friszke: Anatomia buntu. Kuroń, Modzelewski i komandosi. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak”, 2010. ISBN 978-83-240-1305-0.
• Marzec 1968 w dokumentach MSW. Tom 1. Niepokorni. Franciszek Dąbrowski, Piotr Gontarczyk, Paweł Tomasik (red. nauk.). Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2008. ISBN 978-83-60464-67-0.
• Marzec 1968 w dokumentach MSW. Tom 2. Kronika wydarzeń. Część I. Franciszek Dąbrowski, Piotr Gontarczyk, Paweł Tomasik (red. nauk.). Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2009. ISBN 978-83-7629-029-4.
• Piotr Pacewicz: Syn mi powiedział: Mamo, jak się cieszę, że po sześćdziesiątce spotkałaś miłość. Że to jest możliwe. „Wysokie Obcasy”, 12 września 2026. [dostęp 2026-10-08].