| g UMa | |||||||||||||||||||
Alkor (z lewej) i Mizar widziane przez teleskop; składniki nie są rozdzielone | |||||||||||||||||||
| Dane obserwacyjne (J2000) | |||||||||||||||||||
| Gwiazdozbiór | |||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Rektascensja |
13h 25m 13,543s | ||||||||||||||||||
| Deklinacja |
+54° 59′ 16,70″ | ||||||||||||||||||
| Paralaksa (π) |
0,04047 ± 0,00022″ | ||||||||||||||||||
| Odległość | |||||||||||||||||||
| Wielkość obserwowana |
3,99m | ||||||||||||||||||
| Ruch własny (RA) |
113,30 ± 0,38 mas/rok | ||||||||||||||||||
| Ruch własny (DEC) |
−28,56 ± 0,32 mas/rok | ||||||||||||||||||
| Prędkość radialna |
−8,90 ± 0,90 km/s | ||||||||||||||||||
| Charakterystyka fizyczna | |||||||||||||||||||
| Rodzaj gwiazdy |
gwiazda podwójna | ||||||||||||||||||
| Typ widmowy |
A: A5 V | ||||||||||||||||||
| Masa |
A: 1,8 M☉ | ||||||||||||||||||
| Wielkość absolutna |
2,00m | ||||||||||||||||||
| Jasność |
12 L☉ | ||||||||||||||||||
| Prędkość obrotu |
218 km/s | ||||||||||||||||||
| Temperatura |
8000 K | ||||||||||||||||||
| Charakterystyka orbitalna | |||||||||||||||||||
| Krąży wokół | |||||||||||||||||||
| Półoś wielka |
9145 pc | ||||||||||||||||||
| Mimośród |
0,2244 | ||||||||||||||||||
| Alternatywne oznaczenia | |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
Alkor (80 Ursae Majoris, 80 UMa) – gwiazda w konstelacji Wielkiej Niedźwiedzicy. Jest oddalona o około 81 lat świetlnych od Słońca.
Tradycyjna nazwa gwiazdy, Alkor, pochodzi od zniekształconego arabskiego słowa الجون al ǧaūn, oznaczającego „czarny koń” lub „byk”. To samo pochodzenie ma nazwa gwiazdy Alioth. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2016 formalnie zatwierdziła użycie nazwy Alkor dla określenia tej gwiazdy (ściśle – jej jaśniejszego składnika 80 UMa A).

Jest to gwiazda słabo widoczna gołym okiem w sąsiedztwie dużo jaśniejszego Mizara w załamaniu „dyszla” Wielkiego Wozu. Gwiazdy te dzieli na niebie 11,8 minuty kątowej. Dla Arabów para ta była „jeźdźcem i koniem”, a rozróżnienie gwiazd stanowiło test dobrego wzroku.
Alkor to biała gwiazda ciągu głównego należąca do typu widmowego A5 o temperaturze około 8000 K i jasności 12 razy większej niż jasność Słońca. Gwiazda ta ma masę 1,8 razy większą niż Słońce i szybko obraca się wokół osi (ponad 100 razy szybciej niż Słońce), przez co w jej atmosferze zachodzi mieszanie materii i nie jest ona osobliwa chemicznie. Alkor wykazuje niewielkie pulsacje. Towarzyszy jej czerwony karzeł, reprezentant typu M3–M4 o masie 0,25 razy mniejszej od Słońca.
Alkor i Mizar, będący gwiazdą poczwórną, razem tworzą układ sześciokrotny. To, czy Alkor i Mizar są związane grawitacyjnie, długo stanowiło przedmiot kontrowersji; wykazują one taki sam ruch własny, ale pomiary paralaksy z sondy Hipparcos nie pozwalały wykluczyć możliwości, że są one położone w różnych odległościach od Słońca i wspólny ruch wynika tylko z przynależności do luźnej Gromady Wielkiej Niedźwiedzicy. Według najnowszych pomiarów sondy Gaia gwiazdy te mają jednakową paralaksę, z dokładnością do niepewności. Tak duża odległość sprawia, że jeden obieg Alkora wokół centralnej czwórki gwiazd trwa co najmniej 750 tysięcy lat.
Układ ten ma także wiele optycznych towarzyszek. Jedna z nich, gwiazda o wielkości 7,6m, która oglądana przez teleskop zdaje się leżeć bliżej Mizara niż Alkor, zyskała nazwę Sidus Ludoviciana lub Stella Ludoviciana („Gwiazda Ludwika”); ma ona jednak inny ruch własny i znajduje się w znacznie większej odległości od Słońca.