Alphard

Alfard
	α Hydrae
	; Położenie w gwiazdozbiorze
	Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór	Hydra
Rektascensja	09h 27m 35,243s
Deklinacja	-08° 39′ 30,96″
Paralaksa (π)	0,01909 ± 0,00018″
Odległość	180,3 ± 1,8 ly; 55,27 ± 0,55 pc
Wielkość obserwowana	1,99m
Rozmiar kątowy	0,00958 ± 0,00008″
Ruch własny (RA)	−15,23 ±0,19 mas/rok
Ruch własny (DEC)	34,37 ± 0,13 mas/rok
Prędkość radialna	−4,27 ± 0,05 km/s
	Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy	olbrzym
Typ widmowy	K3 II–III
Masa	3,03 ± 0,36 M☉
Promień	55,93 ± 2,41 R☉
Metaliczność [Fe/H]	–0,12
Wielkość absolutna	-1,69m
Jasność	780 ± 78 L☉
Okres obrotu	≤2,4 roku
Prędkość obrotu	3,3 km/s
Temperatura	4120 K
	Charakterystyka orbitalna
Krąży wokół	Centrum Galaktyki
Półoś wielka	9814 pc
Mimośród	0,2468
Alternatywne oznaczenia
	Oznaczenie Flamsteeda: 30 Hya
	2MASS: J09273524-0839308
	Bonner Durchmusterung: BD−08°2680
	Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 354
	Boss General Catalogue: GC 13044
	Katalog Henry’ego Drapera: HD 81797
	Katalog Hipparcosa: HIP 46390
	Katalog jasnych gwiazd: HR 3748
	SAO Star Catalog: SAO 136871
	Alfard, Alphart, Kalbelaphard, Cor Hydrae
	Multimedia w Wikimedia Commons

Alphard (Alfa Hydrae, α Hya) – najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Hydry, odległa od Słońca o około 180 lat świetlnych.

Nazwa

Gwiazda ta nosi tradycyjną nazwę Alfard, która wywodzi się od arabskiego ‏الفرد‎ al fard, co oznacza „samotnik” – w istocie jest jedyną jasną gwiazdą w tym obszarze nieba. Łacińska nazwa Cor Hydrae, „serce Hydry”, odnosi się do położenia w gwiazdozbiorze. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2016 roku formalnie zatwierdziła użycie nazwy Alphard dla określenia tej gwiazdy.

Charakterystyka obserwacyjna

Jej wielkość obserwowana to 1,99^m, zaś wielkość absolutna jest równa −1,72^m. Przy ciemnym niebie widoczny jest pomarańczowy kolor gwiazdy.

Charakterystyka fizyczna

Alphard to pomarańczowy olbrzym lub jasny olbrzym, należący do typu widmowego K3. Jego temperatura to 4120 K, a jasność 780 razy przekracza jasność Słońca. Gwiazda ma masę trzykrotnie większą niż masa Słońca i opuściła już ciąg główny; obecnie w jej jądrze trwa synteza helu w węgiel i tlen. Alfard w przyszłości odrzuci otoczkę tworząc mgławicę planetarną i zakończy życie jako biały karzeł.

Gwiazda ma dwie optyczne towarzyszki i może być gwiazdą fizycznie podwójną. Gwiazda Alfa Hydrae B, o wielkości 9,70^m jest oddalona o 282,3″ (w 2009 r.). Jej ruch jest zgodny z ruchem Alfarda i jeśli jest z nim związana grawitacyjnie, to jest to najprawdopodobniej pomarańczowy karzeł typu K0 o niewielkiej masie, odległy od olbrzyma o co najmniej 15 700 au i obiegający go w czasie co najmniej 870 tysięcy lat. Składnik Alfa Hydrae C, oddalony o 256,7″ (pomiar z 2000 r.) ma zbyt duży ruch własny, aby być związany z Alphardem.

Zobacz też

Przypisy

1 2 3 4 5 6 Alphard w bazie SIMBAD (ang.)
1 2 3 4 5 Anderson E., Francis C: HIP 46390. [w:] Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2018-01-31]. (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 L. Piau, P. Kervella, S. Dib, P. Hauschildt. Surface convection and red giants radii measurements. „Astronomy & Astrophysics”. A100. 526 (A100), s. 1–12, 2011. DOI: 10.1051/0004-6361/201014442. arXiv:1010.3649. (ang.).
1 2 3 L. da Silva, L. Girardi, L. Pasquini, J. Setiawan, O. von der Lühe, J. R. de Medeiros, A. Hatzes, M.P. Döllinger, A. Weiss. Basic physical parameters of a selected sample of evolved stars. „Astronomy and Astrophysics”. 458 (2), s. 609–623, 2006. DOI: 10.1051/0004-6361:20065105. arXiv:0608160. (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 Jim Kaler: ALPHARD (Alpha Hydrae). [w:] STARS [on-line]. 2015-06-16. [dostęp 2017-01-31]. (ang.).
1 2 3 Hydra, the Water-snake. W: Allen, Richard Hinckley: Star Names: Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 249. ISBN 0-486-21079-0.
↑ Kamil Złoczewski: Kosmos. W objęciach Hydry. T. 65. Poznań: Amermedia Sp. z o.o., 2013, s. 19–21. ISBN 978-83-252-1918-5.
↑ Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2017-11-19. [dostęp 2018-01-31].
1 2 Mason et al.: WDS J09276-0840A. [w:] The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.

[simbad-1] 1 2 3 4 5 6 Alphard w bazie SIMBAD (ang.)

[xhip-2] 1 2 3 4 5 Anderson E., Francis C: HIP 46390. [w:] Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2018-01-31]. (ang.).

[piau2011-3] 1 2 3 4 5 6 7 L. Piau, P. Kervella, S. Dib, P. Hauschildt. Surface convection and red giants radii measurements. „Astronomy & Astrophysics”. A100. 526 (A100), s. 1–12, 2011. DOI: 10.1051/0004-6361/201014442. arXiv:1010.3649. (ang.).

[silva2006-4] 1 2 3 L. da Silva, L. Girardi, L. Pasquini, J. Setiawan, O. von der Lühe, J. R. de Medeiros, A. Hatzes, M.P. Döllinger, A. Weiss. Basic physical parameters of a selected sample of evolved stars. „Astronomy and Astrophysics”. 458 (2), s. 609–623, 2006. DOI: 10.1051/0004-6361:20065105. arXiv:0608160. (ang.).

[kaler-5] 1 2 3 4 5 6 7 8 Jim Kaler: ALPHARD (Alpha Hydrae). [w:] STARS [on-line]. 2015-06-16. [dostęp 2017-01-31]. (ang.).

[allen-6] 1 2 3 Hydra, the Water-snake. W: Allen, Richard Hinckley: Star Names: Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 249. ISBN 0-486-21079-0.

[zloczewski-7] Kamil Złoczewski: Kosmos. W objęciach Hydry. T. 65. Poznań: Amermedia Sp. z o.o., 2013, s. 19–21. ISBN 978-83-252-1918-5.

[iau-8] Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2017-11-19. [dostęp 2018-01-31].

[WDS-9] 1 2 Mason et al.: WDS J09276-0840A. [w:] The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.