Modratka błękitna

Modratka błękitna
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	jasnotowce
Rodzina	jasnotowate
Rodzaj	modratka
Gatunek	modratka błękitna
	Nazwa systematyczna
	Amethystea caerulea L.; Sp. Pl. 21. 1 Mai 1753
Synonimy
	Amethystea corymbosa Pers.; Amethystea trifida Hill; Lycopus amethystinus Steven;
	Amethystea corymbosa Pers.; Amethystea trifida Hill; Lycopus amethystinus Steven;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Modratka błękitna, ametystea błękitna (Amethystea caerulea L.) – gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych, z monotypowego rodzaju modratka Amethystea. Występuje w Azji Środkowej i Wschodniej – od Kazachstanu i Tadżykistanu, poprzez Chiny, Mongolię i Syberię po Półwysep Koreański i Japonię. Roślina uprawiana jest jako ozdobna. W Polsce występuje także jako przejściowo dziczejąca (efemerofit). W Chinach roślina wykorzystywana jest jako lek napotny.

Morfologia

Pokrój: Roślina jednoroczna o pędzie prosto wzniesionym, rozgałęziającym się, osiągającym do 1 m wysokości, u nasady drewniejącym. Łodyga zwłaszcza w węzłach jest purpurowo nabiegła i owłosiona.

Liście: Ulistnienie naprzeciwległe. Liście ogonkowe (ogonek do 2 cm długości), o blaszce zwykle głęboko, dłoniasto wcinanej rzadko całobrzegiej. Łatki liścia lancetowate, na brzegu nierówno piłkowane, czasem podwójnie. Środkowa osiąga do niemal 5 cm długości, boczne do 3,5 cm. Liść z wierzchu jest nagi, od spodu owłosiony lub łysiejący.

Kwiaty: Zebrane w szczytowy kwiatostan wiechowaty, którego rozgałęzienia mają postać wierzchotek. Poszczególne kwiaty osadzone są na szypułkach długości 1–2,5 mm i wsparte są drobnymi, równowąskimi przysadkami. Kielich zrosłodziałkowy, dzwonkowaty, 10-żyłkowy, 5-ząbkowy. Korona niebieska lub niebieskofioletowa, w dolnej części płatki zrośnięte są w rurkę, w górnej – ich końce tworzą dwie wargi. Warga górna składa się z dwóch klap, a warga dolna z trzech, przy czym boczne są podobnej wielkości do klap wargi górnej, a środkowa jest większa, trójdzielna. Pręciki są cztery, przy czym dwa są zredukowane do prątniczek, a dwa są płodne, wystają z rurki korony. Zalążnia z szyjką słupka pojedynczą, zakończoną dwudzielnym, asymetrycznym znamieniem.

Owoce: Czterodzielne rozłupnie, rozpadające się na cztery gładkie, jajowatotrójkanciaste rozłupki.

Systematyka

Pozycja systematyczna

Gatunek z monotypowego rodzaju modratka Amethystea L.. W niektórych źródłach wymieniany jest drugi gatunek – Amethystea visnaga – co wynika z omyłki na liście gatunków flory polskiej z 2002 (miało być Ammi visnaga). Należy do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae), a w jej obrębie do podrodziny Ajugoideae.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2022-04-17] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2022-04-17] (ang.).
1 2 Amethystea caerulea L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-04-17].
↑ David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 40, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
1 2 ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ., HalinaH. Piękoś-Mirkowa HalinaH., AdamA. Zając AdamA., MariaM. Zając MariaM., Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 31, ISBN 978-83-62975-45-7 .
1 2 3 4 5 Amethystea caerulea Linnaeus. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2022-04-17].
↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
↑ Taxon: Amethystea caerulea L.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2022-04-17].

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2022-04-17] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2022-04-17] (ang.).

[powo-3] 1 2 Amethystea caerulea L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-04-17].

[mabb-4] David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 40, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[checklist-5] 1 2 ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ., HalinaH. Piękoś-Mirkowa HalinaH., AdamA. Zając AdamA., MariaM. Zając MariaM., Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 31, ISBN 978-83-62975-45-7 .

[china-6] 1 2 3 4 5 Amethystea caerulea Linnaeus. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2022-04-17].

[checklist2002-7] Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.

[grin-8] Taxon: Amethystea caerulea L.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2022-04-17].