AmigaDOS

AmigaDOS – jeden z głównych modułów systemu AmigaOS, zajmujący się zarządzaniem danymi odczytywanymi i zapisywanymi z dyskietek, dysku twardego i innych urządzeń peryferyjnych. AmigaDOS jest wielozadaniowym system operacyjnym, stworzonym dla komputerów Amiga. Komunikacja użytkownika z systemem AmigaDOS może odbywać się poprzez wiersz poleceń (w systemie AmigaOS jest to CLI lub w późniejszych wersjach Shell).

Format dyskietek

Parametry definiujące organizację dyskietki określa się w analogiczny sposób jak geometrię dysku twardego, przy czym w przypadku twardego dysku parametry te są stałe, natomiast w przypadku dyskietki stała jest jedynie ilość głowic (w przypadku Amigi zawsze 2) a pozostałe są ustalone na etapie formatowania. Kontroler stacji dyskietek Amigi pozwala na programową kontrolę nad tymi parametrami (w przeciwieństwie do np. kontrolerów stacji dysków w IBM PC, które mają formaty określone na stałe).

W przypadku Amigi najpopularniejszym standardowym nośnikiem danych jest dyskietka 3.5" DD (ang. Double Density - podwójnej gęstości) o formacie:

ilość cylindrów (ścieżek): 80
ilość głowic (stron dysku z danymi): 2
ilość sektorów (w ścieżce): 11
wielkość sektora (bloku danych w ścieżce): 512 bajtów

Z parametrów tych wynika całkowita pojemność wynosząca: 80 × 2 × 11 × 512 = 901,120 bajtów (880 kB).

Istnieje kilka znacznie mniej spotykanych (standardowych dla Amigi) formatów:

dyskietki HD (ang. High Density) mogą być sformatowane z 19 lub 22 sektorami na ścieżkę, co daje rozmiary odpowiednio 1,52 i 1,76 MB.
dyskietki SD (ang. Single Density - pojedynczej gęstości) formatowane z jedynie 40 ścieżkami (pojemność 440 kB).

Współcześnie zawartość dyskietek jest zazwyczaj archiwizowana w postaci plików obrazów, w przypadku Amigi stosowanymi formatami są Amiga Disk File lub Interchangeable Preservation Format (IPF).

Systemy plików

Standardowo w klasycznych wersjach systemu AmigaDOS występują dwa systemy plików:

Old File System (OFS), pochodzący z pierwszych wersji AmigaDOS (1.0 - 1.2)
Fast File System (FFS), dostępny od wersji 1.3 systemu operacyjnego

Pomimo wielu podobieństw różnią się one od siebie sposobem zapisu (formatem) bloków danych należących do plików przez co wolumenów FFS nie można przeczytać na Amigach ze starszymi wersjami systemu (przed wersją 1.3).

Oprócz tego każdy z powyższych typów może wystąpić w 3 odmianach:

Normal (standardowy format, bez żadnych dodatków)
International - obsługa znaków w różnych odmianach językowych
Directory Caching - dodatkowo zapisywane są bloki mające przyspieszać odczyt katalogów

Zobacz też

Amiga Disk File

Uwagi

↑ wszystkie dane z zachowaniem formatu zapisu
↑ tj. w Amigach produkowanych przez firmę Commodore oraz ich bezpośrednich kolejnych wersjach, do systemów wersji 3.1
↑ w OFS metadane są częścią bloków danych, przez co pojedynczy 512-bajtowy blok danych ma efektywnie pojemność 488 bajtów, w FFS metadane są przechowywane osobno i całe 512 bajtów jest wykorzystane na dane; daje to ok. 40 KiB miejsca więcej na standardowej dyskietce 880 KiB, a sposób organizacji umożliwia znacznie szybsze operacje
↑ ale dodatkowe bloki i metadane spowalniają zapis; w zasadzie format ten był nie był stosowany

Przypisy

↑ BobB. Ryan BobB., AmigaWorld Official AmigaDOS 2 Companion, San Mateo, California: IDG Books, 1990, s. 2, ISBN 1-878058-09-6 (ang.).
↑ The AmigaDOS Manual, Commodore-Amiga, Inc., 1986, s. 4, ISBN 0-553-34294-0 (ang.).
↑ BobB. Ryan BobB., AmigaWorld Official AmigaDOS 2 Companion, San Mateo, California: IDG Books, 1990, s. 12, ISBN 1-878058-09-6 (ang.).
1 2 3 4 Kamil Iskra. Systemy zapisu dysków w AmigaDOS, cz. 1. „Magazyn Amiga”. 3/1994 (19), s. 46-48, marzec 1994. Lupus. ISSN 1230-1345. [dostęp 2026-02-13].
↑ Archiwum AmiNet ADF
1 2 3 Systemy zapisu dysków w AmigaDOS, cz. 2. „Magazyn Amiga”. 4/94 (20), s. 40-42, kwiecień 1994. Lupus. ISSN 1230-1345. [dostęp 2026-02-13].
↑ Systemy zapisu dysków w AmigaDOS, cz. 3. „Magazyn Amiga”. 5/94 (21), s. 38-40, maj 1994. Lupus. ISSN 1230-1345. [dostęp 2026-02-13].

[5] wszystkie dane z zachowaniem formatu zapisu

[7] tj. w Amigach produkowanych przez firmę Commodore oraz ich bezpośrednich kolejnych wersjach, do systemów wersji 3.1

[9] w OFS metadane są częścią bloków danych, przez co pojedynczy 512-bajtowy blok danych ma efektywnie pojemność 488 bajtów, w FFS metadane są przechowywane osobno i całe 512 bajtów jest wykorzystane na dane; daje to ok. 40 KiB miejsca więcej na standardowej dyskietce 880 KiB, a sposób organizacji umożliwia znacznie szybsze operacje

[10] tkowe bloki i metadane spowalniają zapis; w zasadzie format ten był nie był stosowany

[AWorld_s2-1] BobB. Ryan BobB., AmigaWorld Official AmigaDOS 2 Companion, San Mateo, California: IDG Books, 1990, s. 2, ISBN 1-878058-09-6 (ang.).

[Manual_s4-2] The AmigaDOS Manual, Commodore-Amiga, Inc., 1986, s. 4, ISBN 0-553-34294-0 (ang.).

[AWorld_s12-3] BobB. Ryan BobB., AmigaWorld Official AmigaDOS 2 Companion, San Mateo, California: IDG Books, 1990, s. 12, ISBN 1-878058-09-6 (ang.).

[ma_3_94_str_46-4] 1 2 3 4 Kamil Iskra. Systemy zapisu dysków w AmigaDOS, cz. 1. „Magazyn Amiga”. 3/1994 (19), s. 46-48, marzec 1994. Lupus. ISSN 1230-1345. [dostęp 2026-02-13].

[6] Archiwum AmiNet ADF

[ma_4_94_str_40-8] 1 2 3 Systemy zapisu dysków w AmigaDOS, cz. 2. „Magazyn Amiga”. 4/94 (20), s. 40-42, kwiecień 1994. Lupus. ISSN 1230-1345. [dostęp 2026-02-13].

[ma_5_94_str_40-11] Systemy zapisu dysków w AmigaDOS, cz. 3. „Magazyn Amiga”. 5/94 (21), s. 38-40, maj 1994. Lupus. ISSN 1230-1345. [dostęp 2026-02-13].