Ammandra decasperma

*Ammandra decasperma*
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	arekowce
Rodzina	arekowate
Rodzaj	Ammandra
Gatunek	Ammandra decasperma
	Nazwa systematyczna
	Ammandra decasperma O.F.Cook; J. Wash. Acad. Sci. 17: 220 1927
Synonimy
	Ammandra dasyneura (Burret) Barfod; Phytelephas dasyneura Burret; Phytelephas decasperma (O.F.Cook) Dahlgren;
	Ammandra dasyneura (Burret) Barfod; Phytelephas dasyneura Burret; Phytelephas decasperma (O.F.Cook) Dahlgren;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Ammandra decasperma – gatunek rośliny z rodziny arekowatych (Arecaceae). Reprezentuje monotypowy rodzaj Ammandra O.F. Cook, J. Wash. Acad. Sci. 17: 220. 4 Mai 1927. Występuje w Ameryce Południowej w Ekwadorze (północno-wschodnia część kraju: prowincje Sucumbíos, Orellana i Napo) oraz w Kolumbii (w populacjach rozdzielonych Andami – na wybrzeżu i na wschodzie kraju). Palma ta dostarcza jadalnych owoców i ma jadalny pąk szczytowy, kwiatostany są zjadane także przez bydło. Włókna z nasad liści wykorzystywane są do wyrobu mioteł, a same liście bywają wykorzystywane w plecionkarstwie. Owoce wykorzystywane są jako lekarstwo przeciw przeziębieniom.

Morfologia

Pokrój: Palma o pojedynczej kłodzinie, czasem też wyrastającej w kępach, prosto wzniesionej lub podnoszącej się. Pędy krótkie, czasem bardzo skrócone – liście wyrastają niemal z poziomu ziemi. Rośliny bez kolców.
Liście: Pierzasto złożone, włókna na brzegach pochew liściowych włosowate, płaskie. Ogonki liściowe długości ponad 2 m. Listki regularnie ułożone wzdłuż osi liścia (tylko bardzo wąskie listki w dolnej części liścia czasem nieregularne), lancetowate.
Kwiaty: Jednopłciowe (rośliny dwupienne), zebrane w różniące się od siebie kwiatostany męskie i żeńskie, w czasie kwitnienia odgięte. Pręcików jest ponad 300, a bywa ponad tysiąc (najwięcej wśród palm), ich nitki są silnie skrócone, a pylniki kulistawe do elipsoidalnych, a okwiat zredukowany. Kwiatostany żeńskie w postaci główek składających się z 6–10 kwiatów. Mają one wydłużone i mięsiste listki okwiatu.
Owoce: Kuliste, kilkunasienne pestkowce rozwijające się w skupieniach po 3–6. Na powierzchni silnie brodawkowate i zwieńczone dzióbkiem na szczycie z pozostałości szyjek słupka. Mezokarp włóknisty. Nasiona nerkowate, z bardzo twardym bielmem.

Systematyka

Populacje z zachodniej i wschodniej Kolumbii dawniej opisywano jako dwa różne gatunki.

Pozycja systematyczna

Rodzaj należy do rodziny arekowatych (Arecaceae), a w niej grupowany jest z dwoma innymi (Phytelephas i Aphandra) albo w podrodzinę Phytelephantoideae Drude, 1887, albo w plemię Phytelepheae w obrębie podrodziny Ceroxyloideae.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2020-10-30] (ang.).
1 2 Ammandra decasperma O.F.Cook. [w:] The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2020-10-30].
↑ Ammandra. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2020-10-30].
1 2 M.M. Grandtner, Julien Chevrette: Dictionary of trees. Volume 2. South America. Nomenclature, Taxonomy and Ecology. Amsterdam, Boston i in.: Elsevier, 2014, s. 28. ISBN 978-0-12-396490-8.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 K.Kubitzki (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. IV. Flowering Plants. Monocotyledons. Alismatanae and Commelinanae (except Gramineae). Berlin, Heidelberg: Springer, 1998, s. 386. ISBN 978-3-642-08378-5.
1 2 3 4 5 6 7 Ammandra O.F.Cook. [w:] PalmWeb [on-line]. [dostęp 2020-10-30].
↑ Taxon: Aphandra natalia (Balslev & A. J. Hend.) Barfod. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2020-10-30].

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2020-10-30] (ang.).

[tpl-3] 1 2 Ammandra decasperma O.F.Cook. [w:] The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2020-10-30].

[ing-4] Ammandra. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2020-10-30].

[grand-5] 1 2 M.M. Grandtner, Julien Chevrette: Dictionary of trees. Volume 2. South America. Nomenclature, Taxonomy and Ecology. Amsterdam, Boston i in.: Elsevier, 2014, s. 28. ISBN 978-0-12-396490-8.

[kubitzki-6] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 K.Kubitzki (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. IV. Flowering Plants. Monocotyledons. Alismatanae and Commelinanae (except Gramineae). Berlin, Heidelberg: Springer, 1998, s. 386. ISBN 978-3-642-08378-5.

[palmweb-7] 1 2 3 4 5 6 7 Ammandra O.F.Cook. [w:] PalmWeb [on-line]. [dostęp 2020-10-30].

[grin-8] Taxon: Aphandra natalia (Balslev & A. J. Hend.) Barfod. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2020-10-30].