Anja Salomonowitz

Anja Salomonowitz
ilustracja
Data i miejsce urodzenia

12 listopada 1976
Wiedeń

Zawód

reżyserka, scenarzystka

Strona internetowa

Anja Salomonowitz (ur. 12 listopada 1976 w Wiedniu) – austriacka reżyserka i scenarzystka filmowa, znana z łączenia elementów dokumentu i fabuły. Jej twórczość porusza tematy społeczne i polityczne, takie jak pamięć, migracja i równość płci.

Życiorys

Anja Salomonowitz dorastała w żydowskiej rodzinie i należała do socjalistyczno-syjonistycznej organizacji młodzieżowej Hashomer Hatzair. Studiowała film w Wiedniu i Berlinie, a w czasie studiów współpracowała z reżyserem Ulrichem Seidlem.

Rozwinęła własny język filmowy, łączący dokument, fikcję i esej. Prawdziwe doświadczenia ludzkie poddaje artystycznemu przetworzeniu, a każdy z jej filmów podporządkowany jest rygorystycznej koncepcji kolorystycznej. Jej dzieła zdobyły uznanie międzynarodowe, liczne nagrody i są analizowane w literaturze filmoznawczej.

Twórczość

Pierwszym filmem, który trafił do kin, był 52-minutowy dokument Das wirst du nie verstehen (2003). W filmie artystka konfrontuje własną rodzinę z jej historią – ciotka była więźniarką obozu koncentracyjnego, opiekunka działała w socjalistycznym ruchu oporu, a babka „nie zrobiła nic”. Film utrzymany jest w bieli, co kieruje uwagę widza na słowa bohaterów.

W 2006 roku zrealizowała minutowy film Codename Figaro, stworzony z okazji Roku Mozarta. Poprzez symulowaną rozmowę telefoniczną między kobietą a jej narzeczonym cudzoziemcem ironicznie komentuje austriacką politykę imigracyjną.

Kolejny film – Kurz davor ist es passiert (2006) – poświęcony jest handlowi kobietami. Bohaterki nie występują osobiście – ich historie opowiadają inni ludzie, tacy jak celnicy czy dyplomaci. Film zdobył międzynarodowe uznanie i liczne nagrody, m.in. Nagrodę Caligariego na Berlinale 2007 oraz Wiedeńską Nagrodę Filmową (2006).

W 2012 roku wyreżyserowała film fabularny Spanien – scenariusz powstał we współpracy z pisarzem Dimitré Dinevem, a muzykę napisał Max Richter. Główną rolę zagrał Grégoire Colin.

W 2013 roku powstał film Die 727 Tage ohne Karamo, poświęcony restrykcyjnemu prawu imigracyjnemu. W 2016 roku w Volkstheater w Wiedniu wystawiła spektakl Der Junge wird beschnitten, w którym dzieci odtwarzają wywiady dorosłych dotyczące obrzezania.

Jej film Dieser Film ist ein Geschenk (2019) to portret artysty Daniela Spoerriego, w którym jego postać odtwarza syn reżyserki – Oskar Salomonowitz (2008–2020). Film stanowi refleksję nad pamięcią, śmiercią i sztuką jako formą daru.

W 2024 roku zaprezentowała na Berlinale biograficzny film Mit einem Tiger schlafen, poświęcony malarce Marii Lassnig, z Birgit Minichmayr w roli głównej. Film otrzymał wiele nagród, m.in. specjalną nagrodę Thomasa Plucha za scenariusz i „Najlepsze osiągnięcie artystyczne” na Bolzano Film Festival Bozen.

Obecnie pracuje nad filmem o ukraińskiej aktywistce Innie Szewczenko, założycielce ruchu Femen.

Życie prywatne

Mieszka w Wiedniu. Ma trzech synów z reżyserem Virgilem Widrichem, z których jeden, Oskar Salomonowitz (2008–2020), zginął tragicznie w wypadku.

Filmografia

Filmy dokumentalne:

Filmy fabularne:

Filmy krótkometrażowe:

Nagrody

Za Die 727 Tage ohne Karamo:

Za Kurz davor ist es passiert:

Za Das wirst du nie verstehen:

Za Dieser Film ist ein Geschenk:

Za Mit einem Tiger schlafen: