Anthidium

Makatka
Anthidium
Fabricius, 1804
Ilustracja
Makatka zbójnica (Anthidium manicatum)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Rząd

błonkoskrzydłe

Podrząd

trzonkówki

Nadrodzina

pszczoły

Rodzina

miesierkowate

Podrodzina

miesierkowate właściwe

Plemię

makatkowate

Rodzaj

Anthidium

Makatka (Anthidium) – rodzaj pszczół samotnych z rodziny miesierkowatych. Jego przedstawiciele żyją w Ameryce Północnej i Południowej, Europie, Afryce i Azji, nie ma ich natomiast w Australii. W Polsce występują 3 gatunki z tego rodzaju.

Wygląd

Samica Anthidium forcipatum. Na spodzie odwłoka widoczne długie jasne włoski tworzące szczoteczkę brzuszną.

Samice zbierają pyłek na szczoteczkę brzuszną znajdującą się na spodzie odwłoka, co jest charakterystyczne dla samic samotnych gatunków miesierkowatych. Przednie skrzydło posiada dwie (a nie trzy) komórki submarginalne. Ubarwienie u wielu gatunków jest czarne z kontrastowymi żółtymi plamami lub przepaskami, co upodabnia je nieco do os. Samce mogą być większe od samic, co jest jednym z wyjątków wśród pszczół (zwykle to samice są większe).

Biologia

Makatki są pszczołami samotnymi, co oznacza, że każda samica zakłada własne gniazdo i zaopatruje je w pokarm (pyłek i nektar) bez pomocy innych samic. Latają w lecie i mają jedno pokolenie w roku. Gniazda budują w znalezionych przez siebie szczelinach czy jamkach, w ziemi bądź nad ziemią, miejsce może się różnić w zależności od gatunku. Od gatunku zależy również materiał, jaki jest używany do konstrukcji wnętrza gniazda, często jest to kutner z liści roślin, ale może być również używana żywica. Rodzaj obejmuje zarówno gatunki oligo-, jak i polilektyczne (czyli, odpowiednio, zbierające pyłek z wąskiej grupy roślin, lub korzystające z kwiatów wielu niespokrewnionych gatunków). Samce mogą wykazywać zachowania terytorialne i być agresywne wobec rywali. Samice kopulują wielokrotnie, z różnymi samcami.

Rozprzestrzenienie

Przedstawiciele rodzaju żyją w Ameryce Północnej i Południowej, Europie, Afryce i Azji, nie ma ich natomiast w Australii. W Polsce występują 3 gatunki z tego rodzaju, tj. A. manicatum, A. montanum, A. punctatum (zobacz też: miesierkowate Polski).

Systematyka

Samiec Anthidium oblongatum
Samiec Anthidium florentinum
Samica Anthidium manicatum
Anthidium florentinum

Takson ten wprowadzony został w 1801 roku przez Johana Christiana Fabriciusa. Należą do niego 174 opisane gatunki: