Antoni Dobiszewski

Antoni Dobiszewski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

25 maja 1895
Goślice

Data i miejsce śmierci

16 października 1942
Warszawa

Zawód, zajęcie

nauczyciel

Edukacja

szkoła średnia, kurs nauczycielski

Partia

KPRP/KPP (1922–1938)
PPR (1942)

Odznaczenia
Order Krzyża Grunwaldu III klasy Krzyż Walecznych (1943–1989)
Multimedia w Wikimedia Commons

Antoni Dobiszewski, ps. „Tramwajarz” (ur. 25 maja 1895 w Goślicach, zm. 16 października 1942 w Warszawie) – polski działacz komunistyczny i związkowy, nauczyciel.

Życiorys

Grób Antoniego Dobiszewskiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie

Pochodził z rodziny chłopskiej, był synem rolnika. Ukończył gimnazjum w Płocku (mimo trudnej sytuacji materialnej), następnie pracował jako nauczyciel w rodzinnej wsi Goślice. Zdobył również przygotowanie do zawodu nauczyciela matematyki na poziomie szkoły średniej na specjalnym kursie. Od 1918 był nauczycielem gimnazjum w Staszowie, później w gimnazjum w Płocku. Od 1922 działał w Komunistycznej Partii Robotniczej Polski. Gdy został zwolniony z pracy, przeniósł się do Warszawy, otrzymując posadę nauczyciela fizyki i wychowawcy w gimnazjum Związku Nauczycielstwa Polskiego. Podjął także studia na Wydziale Matematycznym Uniwersytetu Warszawskiego.

W Warszawie kontynuował działalność w KPP, kierował szkołą wieczorową dla młodocianych robotników, był współzałożycielem Uniwersytetu Robotniczego w Warszawie (przy ul. Wolność); występował w obronie zagrożonych zwolnieniem działaczy komunistycznych. Prowadził również działalność kulturalno-oświatową. W 1934 został przez władze przeniesiony na emeryturę.

Po wybuchu II wojny światowej zaangażował się w działalność konspiracyjną. Działał w Polskiej Partii Robotniczej. W kwietniu 1942 został aresztowany przez Gestapo. Po półrocznym więzieniu na Pawiaku wraz z 50 innymi członkami ruchu oporu zginął w publicznej egzekucji w Warszawie (16 października 1942). Został pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera C6-5-8).

Ordery i odznaczenia

Upamiętnienie

Imię Antoniego Dobiszewskiego zostało nadane szkole podstawowej i XLIV Liceum Ogólnokształcącemu w Warszawie (przy ul. Dolnej), które nosiło je do 31 sierpnia 2018.

Od 24 listopada 1961 do 9 listopada 2017 był patronem ulicy w Warszawie na terenie dzielnicy Wola. W grudniu 2018 Naczelny Sąd Administracyjny przywrócił dawną nazwę ulicy.

Przypisy

  1. ↑ Wyszukiwarka grobów w Warszawie. [dostęp 2020-04-20].
  2. ↑ M.P. z 1947 r. Nr 23, poz. 53 (ISAP) „za zasługi położone w walce z okupantem i udział w pracach konspiracyjnych w okresie okupacji na terenie m. st. Warszawy”.
  3. ↑ M.P. z 1947 r. Nr 51, poz. 327 (ISAP) „za zasługi położone w walce z okupantem i udział w pracach konspiracyjnych w okresie okupacji”.
  4. ↑ Uchwała nr LXX/1946/2018 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 lipca 2018 r. w sprawie zmiany imienia XLIV Liceum Ogólnokształcącego im. Antoniego Dobiszewskiego w Warszawie, ul. Dolna 6. [w:] Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego poz. 7055 [on-line]. 11 lipca 2018. [dostęp 2025-12-19].
  5. ↑ Uchwała nr 28 Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 24 listopada 1961 r. w sprawie nadania nazw ulicom, Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, Warszawa, dnia 20 grudnia 1961 r., nr 22, poz. 96, s. 2; Zarządzenie Zastępcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 9 listopada 2017 r. w sprawie nadania nazwy ulicy, „Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego”, Warszawa, dnia 10 listopada 2017 r., poz. 10141.
  6. ↑ Nieudana dekomunizacja. Nie będzie ulicy Lecha Kaczyńskiego [online], TVN Warszawa, 7 grudnia 2018 [dostęp 2020-04-20].

Bibliografia