Apion Gramatyk

Apion Gramatyk
Data urodzenia

30/20 p.n.e.

Data śmierci

45/49

Zawód, zajęcie

retor gramatyk

Apion Gramatyk, Pleistonikes (ur. 30/20 p.n.e., zm. 45/49) – starożytny grecki retor i gramatyk. Pochodził z egipskiej Aleksandrii, której obywatelstwo zdobył dzięki wstawiennictwu Izydora, lidera aleksandryjskich bojówek. Być może był dyrektorem tamtejszej Biblioteki. Twórca Historii Egiptu. Był cenionym znawcą poezji Homera oraz historii Egiptu. Podróżował po Grecji i Italii, wykładając nie tylko Homera, ale także Safonę, Anakroncjusza, Apicjusza, Pitagorasa. Jego wykłady obejmowały również kwestie związane z piramidami i magią. Za panowania Tyberiusza oraz Kaliguli przebywał i nauczał w Rzymie, gdzie otworzył własną szkołę, do której uczęszczał Pliniusz Starszy.

Był rzekomo człowiekiem mocno zarozumiałym, przez co wedle anegdoty podanej przez Pliniusza Starszego cesarz Tyberiusz nazywał go cymbałem świata (cymbalum mundi). Przeszedł do historii jako zaciekły antysemita. W swoich niezachowanych do czasów współczesnych dziełach zarzucał Żydom m.in. czczenie oślej głowy (onolatria) oraz mordy rytualne. Poglądom tym dał odpór Józef Flawiusz w swoim traktacie apologetycznym Przeciw Apionowi. Gdy w 39 lub 40 roku zamieszkujące Aleksandrię skonfliktowane społeczności grecka i żydowska wysłały poselstwa do Kaliguli, Apion przewodniczył delegacji Greków i oskarżał Żydów przed cesarzem o nieoddawanie czci bogom.

Uwagi

  1. ↑ Gr. Πλειστονίκης, „Wielokrotny zwycięzca”.
  2. ↑ W pięciu księgach. Był to właściwie plagiat innego egipskiego pisarza Manetona, do którego Apion wstawił antyżydowskie wstawki oraz etymologiczne spekulacje (Filon z Aleksandrii, Flakkus, Pierwszy pogrom Żydów w Aleksandrii, WAM, Kraków 2012, s. 34).

Przypisy

  1. ↑ Jan N. Bremmer, Foolish Egyptians: Apion and Anoubion in the Pseudo-Clementines, [w:] Anthony Hilhorst, George H. van Kooten (red.), The Wisdom of Egypt: Jewish, Early Christian, and Gnostic Essays in Honour of Gerard P. Luttikhuizen, Brill, 2005, s. 319, ISBN 978-90-474-0767-6 [dostęp 2019-08-20] (ang.).
  2. ↑ David Dawson: Allegorical Readers and Cultural Revision in Ancient Alexandria. Berkeley: University of California Press, 1992, s. 117. ISBN 0-520-07102-6.
  3. ↑ The Jewish People in the First Century: Historical Geography, Political History, Social, Cultural and Religious Life and Institutions. S. Safrai, M. Stern (red.). Assen: Van Gorcum, 1976, s. 1115. ISBN 90-232-1436-6.
  4. ↑ Filon z Aleksandrii, Flakkus, Pierwszy pogrom Żydów w Aleksandrii, WAM, Kraków 2012, s. 33.
  5. ↑ John Granger Cook: The Interpretation of the Old Testament in Greco-Roman Paganism. Tübingen: Mohr Siebeck, 2004, s. 30. ISBN 3-16-148474-6.
  6. ↑ Historia naturalna, Prolog 25.
  7. ↑ Mała encyklopedia kultury antycznej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1983, s. 60. ISBN 83-01-03529-3.
  8. ↑ Anna Margaretha Alida Hospers-Jansen: Tacitus over de Joden. Groningen: J.B. Wolter, 1949, s. 196.
  9. ↑ Joshua Trachtenberg: Diabeł i Żydzi. Średniowieczna koncepcja Żyda a współczesny antysemityzm. Łódź: Uraeus, 1997, s. 114. ISBN 83-85732-51-9.
  10. ↑ Tessa Rajak: The Jewish Dialogue with Greece and Rome: Studies in Cultural and Social Interaction. Boston: Brill, 2002, s. 195. ISBN 0-391-04133-9.
  11. ↑ Louis H. Feldman: Jewish Life and Thought Among Greeks and Romans: Primary Readings. Edinburgh: T&T Clark, 1996, s. 325. ISBN 0-567-08525-2.

Bibliografia