Aplikacja prawnicza – proces szkolenia teoretycznego i praktycznego absolwenta studiów prawniczych mający na celu przygotowanie go do wykonywania określonego zawodu prawniczego, odbywający się w miejscach i w czasie określonym szczegółowymi przepisami i kończy się zdaniem stosownego egzaminu państwowego. Celem aplikacji jest przygotowanie aplikanta do należytego i samodzielnego wykonywania zawodu.
W Polsce aplikant najczęściej musi mieć ukończone z tytułem magistra wyższe studia prawnicze polskie albo zagraniczne uznawane w Polsce, być niekarany oraz korzystać z pełni praw obywatelskich. Selekcja odbywa się poprzez egzamin konkursowy. Po ukończeniu cyklu szkoleniowego przewidzianego programem aplikacji i złożeniu egzaminu zawodowego z wynikiem pozytywnym aplikant może ubiegać się o pełne uprawnienia zawodowe nadawane, w zależności od zawodu, w drodze jednego z poniższych:
| Rodzaj aplikacji | Zdobywany zawód | Czas trwania | Dodatkowe wymagania |
|---|---|---|---|
| adwokacka | adwokat | 3 lata | |
| radcowska | radca prawny | 3 lata | |
| sędziowska | sędzia | 3 lata + asesura | |
| uzupełniająca sędziowska | sędzia | 1 rok 6 miesięcy | ponad 2 lata zatrudnienia na stanowisku referendarza sądowego, asystenta sędziego lub asystenta prokuratora |
| prokuratorska | prokurator | 3 lata + asesura | |
| uzupełniająca | prokurator | 1 rok 6 miesięcy | ponad 2 lata zatrudnienia na stanowisku referendarza sądowego, asystenta sędziego lub asystenta prokuratora |
| komornicza | komornik sądowy | 2 lata + asesura | |
| notarialna | notariusz | 3 lata 6 miesięcy + asesura | |
| rzecznikowska | rzecznik patentowy | 3 lata | |
| kuratorska | zawodowy kurator sądowy | 1 rok | |
