Apodanthaceae – rodzina o niejasnej pozycji taksonomicznej w obrębie okrytonasiennych. Obejmuje w zależności od ujęcia systematycznego od 2 do 3 rodzajów, liczących co najmniej 23 gatunki. Rodzaj Apodanthes występuje w Ameryce Środkowej. Szeroko rozprzestrzeniony jest rodzaj Pilostyles, którego zasięg obejmuje niemal całą Amerykę Południową i Środkową, sięgając na północy po Kalifornię. Rośnie poza tym w południowo-zachodniej Azji i w południowo-zachodniej Australii. Zaliczane do niego są także rośliny występujące w tropikalnej Afryce, wyodrębniane przez niektórych autorów w osobny rodzaj Berlinianche. Przedstawiciele rodziny są pasożytami wewnętrznymi głównie roślin z rodzin bobowatych i wierzbowatych.
Kwiaty Pilostyles coccoidea
Morfologia
Pokrój
Rośliny bezzieleniowe o organach wegetatywnych stanowiących nitkowate pasma komórek przypominających strzępkigrzybni i rozwijających się wewnątrz organizmu żywiciela.
Wyrastają rzędami na pędach rośliny żywicielskiej, niemal siedzące, drobne (do 5 mm długości), wsparte łuskowatymi przysadkami. Kwiaty są jednopłciowe (rośliny są jedno- lub dwupienne). Organy generatywne otoczone są trzema okółkami zawierającymi od 2 do 6 łuskowatych listków, z których wewnętrzny jeden lub dwa stanowią okwiat. Łuski te są czerwone do brązowych u Pilostyles i żółte, pomarańczowe, czerwone do brązowych u Apodanthes. W kwiatach męskich pręciki zrośnięte są w rurkę otaczającą zredukowany i bezpłodny słupek. W kwiatach żeńskich słupek składa się z czterech zrosłych owocolistków, przy czym zalążnia jest dolna i jednokomorowa. Słupek jest tęgi i krótki, zwieńczony półkulistym znamieniem. W obu rodzajach kwiatów obecny jest dysk miodnikowy.
Rośliny z tej rodziny są pasożytami wewnętrznymi (endofitami) występującymi wewnątrz nadziemnych pędów i korzeni. Rodzaje Berlinianche i Pilostyles pasożytują na rozmaitych gatunkach z rodziny bobowatych, natomiast Apodanthes na wierzbowatych, a także osoczynowatych i meliowatych. Kwiaty zapylane są przez muchówki i prawdopodobnie przez osy. Nasiona rozprzestrzeniane są przez zwierzęta spożywające owoce (zoochoria).
Systematyka
Jak w przypadku wielu roślin pasożytniczych o zredukowanych i niezbyt zróżnicowanych organach – ich klasyfikacja systematyczna przysparza wielu kłopotów. Pierwotnie należące tu rośliny łączono po prostu wraz z innymi pasożytami w rodzinę bukietnicowatych (Rafflesiaceae), ewentualnie w randze rodziny zaliczano do rzędu Rafflesiales. W systemie APG II (2003) i APG III (2009) rodzina ma niejasną pozycję (incertae sedis) w obrębie okrytonasiennych. Wiele wskazuje jednak na pokrewieństwo tych roślin z przedstawicielami dyniowców (Cucurbitels) i według APweb tu powinny być zaliczane, choć nadal niejasne pozostają dokładne relacje filogenetyczne w obrębie rzędu.
↑Michael A.M.A.RuggieroMichael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI:10.1371/journal.pone.0119248, PMID:25923521, PMCID:PMC4418965 [dostęp 2021-03-03](ang.).
1234567Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.:Flowering plant families of the world.Ontario:Firely Books,2007,s.40-41. ISBN1-55407-206-9.(ang.).
↑E. Strasburger, F. Noll, H. Schenck, A.F.W. Schimper:Botanika.Warszawa:Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne,1972,s.270.
12Dan Nickrent:Apodanthaceae Takhtajan.[w:] The Parasitic Plant Connection [on-line].Department of Plant Biology, Southern Illinois University Carbondale.[dostęp 2013-11-11].
↑Apodanthaceae.[w:] The Plant List [on-line].[dostęp 2013-11-09].
↑Genera of Apodanthaceae.[w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line].United States Department of Agriculture.[dostęp 2013-11-09].(ang.).
.jpg)