Uproszczony kladogram przedstawia taksony wykazujące cechy plezjomorficzne (A, B, I, H) oraz apomorfie (synapomorfie – C, D, F, G – i autapomorfia – E)
Apomorfia, cecha apomorficzna – cecha zaawansowana, ewolucyjnie nowa, niewystępująca u przodków danej linii ewolucyjnej. Jej przeciwieństwem jest plezjomorfia, czyli cecha prymitywna. Jeśli apomorfia obecna jest tylko w jednej linii ewolucyjnej nazywa się ją autapomorfią, natomiast jeśli występuje u co najmniej kilku kladów, określana jest jako synapomorfia. Według ściśle kladystycznego podejścia jedynie apomorfie (a wśród nich tylko synapomorfie) można wykorzystać do przetestowania hipotezy filogenetycznej. Mark Wilkinson stwierdził, że w niektórych przypadkach również plezjomorfie mogą wskazywać na monofiletyczny charakter taksonów, jednak poglądu tego nie podziela większość naukowców. Koncepcja apomorfii została wprowadzona przez Williego Henniga w pracy Grundzüge einer Theorie der Phylogenetischen Systematik z 1950 roku. Początkowo termin ten odnosił się nie do cech, lecz do taksonów. Hennig wspomniał jednak, że w przypadku „krzyżowań specjalizacji” dotyczy on wyłącznie cech. Przypisano go do cech w 1952 roku, tym samym umożliwiając po raz pierwszy zrekonstruowanie powiązań filogenetycznych.
↑Mark Wilkinson.The use of primitive character state distributions in the assessment of holophyly.„Acta Biotheoretica”.39(1),s.37–46,1991. DOI: 10.1007/BF00046406.(ang.).
↑Michael F. Whiting, Lawrence M. Kelly.Synamorphy, monophyly, and cladistic analysis: A reply to Wilkinson.„Acta Biotheoretica”.43(3),s.249–257,1995. DOI: 10.1007/BF00707273.(ang.).
↑Willi Hennig:Grundzüge einer Theorie der Phylogenetischen Systematik.Berlin:Deutscher Zentralverlag,1950.
↑Stefan Richter, Rudolf Meier.The development of phylogenetic concepts in Hennig's early theoretical publications (1947–1966).„Systematic Biology”.43(2),s.212–221,1994. DOI: 10.1093/sysbio/43.2.212.(ang.).