Apoyeque

Apoyeque
ilustracja
Państwo

 Nikaragua

Położenie

Półwysep Chiltepe, Managua

Pasmo

Środkowoamerykański Łuk Wulkaniczny

Wysokość

518 m n.p.m.

Położenie na mapie Nikaragui
Mapa konturowa Nikaragui, po lewej nieco na dole znajduje się czarny trójkącik z opisem „Apoyeque”
Ziemia12°14,4′N 86°20,4′W/12,240000 -86,340000

Apoyeque – kompleks wulkaniczny położony w zachodniej części Nikaragui, na półwyspie Chiltepe, który wcina się w południową część jeziora Managua. Znajduje się około 9–15 km na północny zachód od stolicy kraju, Managui.

Geologia

Apoyeque jest wulkanem poligenicznym, tworzącym szeroką tarczę piroklastyczną. Główną strukturą morfologiczną jest kaldera o szerokości około 2,8 km i głębokości rzędu 400–500 metrów. Jej dno wypełnia jezioro wulkaniczne – Laguna de Apoyeque, którego tafla znajduje się na wysokości około 40 m n.p.m. Kolor wody w jeziorze jest często określany jako turkusowy lub zielonkawy.

W bezpośrednim sąsiedztwie Apoyeque, po jego południowo-wschodniej stronie, znajduje się maar Xiloá, również wypełniony jeziorem. Obie struktury są częścią większego kompleksu wulkanicznego Chiltepe, który obejmuje co najmniej 11 struktur wulkanicznych powstałych w plejstocenie i holocenie.

Skład skał wulkanicznych Apoyeque obejmuje dacyty i andezyty. Historyczna aktywność wskazuje na ewolucję od erupcji wylewnych do eksplozywnych.

Historia erupcji

Apoyeque charakteryzuje się historią gwałtownych erupcji. W ciągu ostatnich 30 tysięcy lat w obrębie pola wulkanicznego, do którego należy Apoyeque, miały miejsce 23 erupcje, z których 13 było eksplozywnych.

Wulkanolodzy wiążą również działalność Apoyeque ze słynnymi "Śladami z Acahualinca" – odciskami stóp ludzkich zachowanymi w osadach wulkanicznych w pobliżu Managui. Znajdują się one pod warstwami pumeksu, który prawdopodobnie pochodzi z Apoyeque lub pobliskiego otworu erupcyjnego.

Aktywność sejsmiczna

Mimo braku potwierdzonych erupcji w czasach historycznych, obszar Apoyeque wykazuje znaczącą aktywność sejsmiczną.

Aktywność ta jest związana ze złożonym układem tektonicznym, w tym z subdukcją płyty kokosowej pod płytę karaibską oraz lokalnymi uskokami (takimi jak system uskoków Nejapa-Miraflores), które przecinają ten obszar.

Zagrożenia

Ze względu na bliskość gęsto zaludnionej aglomeracji Managui (ponad 1,3 mln mieszkańców w promieniu 30 km), Apoyeque uznawany jest za wulkan stwarzający poważne zagrożenie.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 Global Volcanism Program | Apoyeque [online], Smithsonian Institution | Global Volcanism Program [dostęp 2025-12-23] (ang.).
  2. 1 2 3 4 Greyci Aldana González, Simulaciones de caída de tefra para el volcán Apoyeque aplicando el programa TephraProb, „Revista Tierra”, 3 (1), Universidad Nacional Autónoma de Nicaragua (UNAN-Managua), 2023, s. 27 (hiszp.).
  3. ↑ Gerardo Suárez i inni, The 10 April 2014 Nicaraguan Crustal Earthquake: Evidence of Complex Deformation of the Central American Volcanic Arc, „Pure and Applied Geophysics”, 173 (10-11), 2015, s. 3305-3315, DOI: 10.1007/s00024-015-1201-z, Bibcode: 2016PApGe.173.3305S (ang.).