Wanda (roślina)

Wanda
	; Vanda denisoniana
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	szparagowce
Rodzina	storczykowate
Podrodzina	epidendronowe
Rodzaj	wanda
	Nazwa systematyczna
	Vanda Jones ex R.Br.; Bot. Reg. 6: t. 506. 1 Dec 1820
	Typ nomenklatoryczny
	Vanda roxburghii R. Brown
Synonimy
	Euanthe Schltr. ; Finetia Schltr. ; Gunnaria S.C.Chen ex Z.J.Liu & L.J.Chen ; Neofinetia Hu ; Nipponorchis Masam. ; Trudelia Garay
	Euanthe Schltr. ; Finetia Schltr. ; Gunnaria S.C.Chen ex Z.J.Liu & L.J.Chen ; Neofinetia Hu ; Nipponorchis Masam. ; Trudelia Garay
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Wanda (Vanda Jones ex Brown) – rodzaj bylin należących do rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Do rodzaju należy 78 gatunków. Gatunkiem typowym jest Vanda roxburghii R. Brown.

Gatunki z tego rodzaju występują w centralnych Chinach i Tybecie, na Tajwanie, w Japonii, Korei Południowej, Korei Północnej, Indiach, Bangladeszu, Nepalu, na Sri Lance, w Kambodży, Laosie, Mjanmie, Tajlandii, Wietnamie, Malezji, na Filipinach, w Nowej Gwinei, Australii oraz na Marianach.

Systematyka

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)

Jeden z rodzajów podplemienia Aeridinae z plemienia Vandeae w podrodzinie epidendronowych (Epidendroideae) z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Storczykowate są kladem bazalnym w rzędzie szparagowców Asparagales w obrębie jednoliściennych.

Gatunki

Vanda alpina Lindl.
Vanda ampullacea (Roxb.) L.M.Gardiner
Vanda arbuthnotiana Kraenzl.
Vanda arcuata J.J.Sm.
Vanda aurantiaca (Schltr.) L.M.Gardiner
Vanda aurea (J.J.Sm.) L.M.Gardiner
Vanda barnesii W.E.Higgins & Motes
Vanda bensonii Bateman
Vanda bicolor Griff.
Vanda bidupensis Aver. & Christenson
Vanda brunnea Rchb.f.
Vanda celebic Rolfe
Vanda chlorosantha (Garay) Christenson
Vanda christensoniana (Haager) L.M.Gardiner
Vanda coerulea Griff. ex Lindl.
Vanda coerulescens Griff.
Vanda concolor Blume
Vanda cristata Wall. ex Lindl.
Vanda curvifolia (Lindl.) L.M.Gardiner
Vanda dearei Rchb.f.
Vanda denisoniana Benson & Rchb.f.
Vanda devoogtii J.J.Sm.
Vanda dives (Rchb.f.) L.M.Gardiner
Vanda falcata (Thunb.) Beer
Vanda flabellata (Rolfe ex Downie) Christenson
Vanda foetida J.J.Sm.
Vanda frankieana Metusala & P.O'Byrne
Vanda furva (L.) Lindl.
Vanda fuscoviridis Lindl.
Vanda garayi (Christenson) L.M.Gardiner
Vanda gibbsiae Rolfe
Vanda griffithii Lindl.
Vanda hastifera Rchb.f.
Vanda helvola Blume
Vanda himalaica (Deb, Sengupta & Malick) L.M.Gardiner
Vanda hindsii Lindl.
Vanda insignis Blume
Vanda insularum (Christenson) L.M.Gardiner
Vanda jainii A.S.Chauhan
Vanda javierae D.Tiu ex Fessel & Lückel
Vanda jennae P.O'Byrne & J.J.Verm.
Vanda lamellata Lindl.
Vanda lilacina Teijsm. & Binn.
Vanda limbata Blume
Vanda liouvillei Finet
Vanda lombokensis J.J.Sm.
Vanda longitepala D.L.Roberts, L.M.Gardiner & Motes
Vanda luzonica Loher ex Rolfe
Vanda merrillii Ames & Quisumb.
Vanda metusalae P.O'Byrne & J.J.Verm.
Vanda miniata (Lindl.) L.M.Gardiner
Vanda motesiana Choltco
Vanda nana L.M.Gardiner
Vanda petersiana Schltr.
Vanda pumila Hook.f.
Vanda punctata Ridl.
Vanda richardsiana (Christenson) L.M.Gardiner
Vanda roeblingiana Rolfe
Vanda rubra (Lindl.) L.M.Gardiner
Vanda sanderiana (Rchb.f.) Rchb.f.
Vanda scandens Holttum
Vanda semiteretifolia (Seidenf.) L.M.Gardiner
Vanda stangeana Rchb.f.
Vanda subconcolor Tang & F.T.Wang
Vanda sumatrana Schltr.
Vanda tessellata (Roxb.) Hook. ex G.Don
Vanda testacea (Lindl.) Rchb.f.
Vanda thwaitesii Hook.f.
Vanda tricolor Lindl.
Vanda ustii Golamco, Claustro & de Mesa
Vanda vietnamica (Haager) L.M.Gardiner
Vanda vipanii Rchb.f.
Vanda wightii Rchb.f.
Vanda xichangensis (Z.J.Liu & S.C.Chen) L.M.Gardiner
Vanda × amoena O'Brien
Vanda × boumaniae J.J.Sm.
Vanda × charlesworthii Rolfe
Vanda × confusa Rolfe

Naturalne hybrydy

Uprawa

Wiele gatunków i mieszańców uprawianych jest w celach ozdobnych. Temperatura w miejscach uprawy zimą powinna wynosić 13-15 °C, a latem nie powinna przekraczać 30 °C. Rośliny podlewać należy dużymi ilościami wody.

Szkodniki

Czerwce, wełnowcowate, przędziorki.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-08-05] (ang.).
1 2 3 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-23].
↑ Vanda. [w:] Plants of the World online [on-line]. Kew Royal Botanic Gardens. [dostęp 2023-06-13].
1 2 Vanda. [w:] The World Checklist of Vascular Plants [on-line]. Catalogue of Life Checklist. [dostęp 2023-06-13].
1 2 3 4 Vanda. e-Monocot.org. [dostęp 2015-12-14].
1 2 3 Vanda. Tropicos.org. [dostęp 2015-12-14].
↑ Florida Museum of Natural History: Orchid Tree: a phylogeny of epiphytes (mostly) on the tree of life. [dostęp 2010-08-05]. (ang.).
↑ Vanda. National Center for Biotechnology Information. [dostęp 2023-06-13].

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-08-05] (ang.).

[ing-3] 1 2 3 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-23].

[kew-4] Vanda. [w:] Plants of the World online [on-line]. Kew Royal Botanic Gardens. [dostęp 2023-06-13].

[CoL-5] 1 2 Vanda. [w:] The World Checklist of Vascular Plants [on-line]. Catalogue of Life Checklist. [dostęp 2023-06-13].

[monocot-6] 1 2 3 4 Vanda. e-Monocot.org. [dostęp 2015-12-14].

[tropicos-7] 1 2 3 Vanda. Tropicos.org. [dostęp 2015-12-14].

[tree-8] Florida Museum of Natural History: Orchid Tree: a phylogeny of epiphytes (mostly) on the tree of life. [dostęp 2010-08-05]. (ang.).

[NCBI-9] Vanda. National Center for Biotechnology Information. [dostęp 2023-06-13].