Ashley Judd (2012) | |
| Imię i nazwisko |
Ashley Tyler Ciminella |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
19 kwietnia 1968 |
| Zawód |
aktorka, producentka telewizyjna, reżyserka |
| Współmałżonek |
Dario Franchitti |
| Lata aktywności |
od 1991 |
| Strona internetowa | |
Ashley Judd, właściwie Ashley Tyler Ciminella (ur. 19 kwietnia 1968 w Los Angeles) – amerykańska aktorka.
Urodziła się w Los Angeles w stanie Kalifornia jako córka Michaela Charlesa Ciminelli Jr., specjalisty od marketingu w wyścigach konnych, i Naomi Judd (Diana Ellen Judd), piosenkarki country zespołu The Judds. Jej rodzina była pochodzenia włoskiego. Dorastała w Los Angeles. Po rozwodzie rodziców w 1972, wychowywała się wraz ze starszą siostrą Wynonną (ur. 30 maja 1964) pod opieką matki w stanach Kalifornia, Kentucky i Tennessee. Podróżowała ze swoją matką i siostrą w związku z koncertami w Stanach Zjednoczonych – w ciągu trzynastu lat uczęszczała do dwunastu różnych szkół (była cheerleaderką), zanim w 1986 roku ukończyła szkołę średnią Franklin High School. W latach 1986–90 studiowała język francuski na University of Kentucky w Lexington.
W 1990 przeniosła się do Los Angeles, gdzie dorabiała jako kelnerka w popularnej restauracji „The Ivy”, gdy uczęszczała na zajęcia aktorstwa do Playhouse West School and Theater Company. Rok później debiutowała na scenie w przedstawieniu Witaj w domu, żołnierzu (Welcome Home, Soldier) oraz trafiła przed kamery telewizyjne w dwóch odcinkach serialu CBS Star Trek: Następne Pokolenie (Star Trek: The Next Generation, 1991) jako chorąży Robin Lefler. Po raz pierwszy na kinowym ekranie pojawiła się w sensacyjnej komedii kryminalnej Kuffs (1992) z Christianem Slaterem w roli tytułowej.
W sitcomie NBC Siostry (Sisters, 1991–94) wystąpiła w roli zepsutej córki głównej bohaterki. W 1994 wystąpiła na scenie Broadwayu w sztuce Williama Inge'a Piknik (Picnic). Została dostrzeżona w roli Ruby Lee Gissing, dziedziczki Tennessee, która osiedla się na Florydzie w niezależnym dramacie Ruby w krainie szczęśliwości (Ruby in Paradise, 1993), za którą została uhonorowana nagrodą przez krytyków w Chicago i zdobyła nagrodę Independent Spirit na festiwalu filmowym kina niezależnego w Santa Monica, w stanie Kalifornia. Ma na swoim koncie różnorodne kreacje aktorskie; obelżywa narkomanka w dramacie komediowym Dym (Smoke, 1995), żona złodzieja w dramacie sensacyjnym Gorączka (Heat, 1995), sfrustrowana żona prawnika z południa w dreszczowcu Czas zabijania (A Time to Kill, 1996). Za rolę Normy Jean w telewizyjnym dramacie HBO Norma Jean i Marilyn (Norma Jean and Marilyn, 1996) była nominowana do nagrody Emmy i Złotego Globu. Kolejne filmy to role silnych, ambitnych, nieustępliwych kobiet, przebojem zdobywających sobie miejsce w świecie mężczyzn w thrillerach sensacyjnych, m.in. niedoszła ofiara seryjnego mordercy-psychopaty, kryjącego się pod pseudonimem Casanova w Kolekcjonerze (Kiss the Girls, 1997), niesłusznie oskarżona o zabójstwo męża w Podwójnym zagrożeniu (1997), seryjna morderczyni w Oku obserwatora (Eye of the Beholder, 1997) i inspektor policji po niedawnym awansie, szukająca seryjnego zabójcy w Amnezji (Twisted, 2004) – potwierdziły jej status wszechstronnej aktorki. Znalazła się w obsadzie dramatu biograficznego Frida (2002) w drugoplanowej roli fotograf Tiny Modotti. W 2005 roku pojawiła się na scenie Broadwayu jako Maggie w sztuce Tennessee Williamsa Kotka na gorącym blaszanym dachu (Cat On a Hot Tin Roof) u boku Jasona Patrica.
W 1998 poznała szkockiego kierowcę wyścigowego Dario Franchittiego, z którym się związała w grudniu 1999. Pobrali się 12 grudnia 2001. Jednak w 2013 doszło do rozwodu.
| Rok | Nagroda | Kategoria | Tytuł | Rezultat |
|---|---|---|---|---|
| 1994 | Chicago Film Critics Association Award | Najbardziej obiecująca aktorka | Ruby w krainie szczęśliwości (Ruby in Paradise, 1993) | Wygrana |
| Independent Spirit Award | Najlepsza aktorka | Wygrana | ||
| 1996 | Nagroda Emmy | Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie TV | Norma Jean & Marilyn (1996) | Nominacja |
| 1997 | Złoty Glob | Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie TV | Nominacja | |
| 1998 | Lone Star Film & Television Award | Najlepsza aktorka drugoplanowa | Upalne lato (The Locusts, 1997) | Wygrana |
| 2000 | MTV Movie Award | Najlepsza rola kobieca | Podwójne zagrożenie (Double Jeopardy, 1999) | Nominacja |
| 2005 | Złoty Glob | Najlepsza aktorka w musicalu lub komedii | De-Lovely (2004) | Nominacja |
| Blockbuster Entertainment Award | Ulubiona aktorka | Wygrana | ||
| 2012 | Nagroda Emmy | Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie TV | Rebecca Winstone w miniserialu Missing (2012) | Nominacja |
