Asterostigma

*Asterostigma*
	; Asterostigma luschnathianum
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	żabieńcowce
Rodzina	obrazkowate
Podrodzina	Aroideae
Rodzaj	Asterostigma
	Nazwa systematyczna
	Asterostigma Fisch. & C.A.Mey.; Bull. Cl. Phys.-Math. Acad. Imp. Sci. Saint-Pétersbourg 3: 148 (1845)
	Typ nomenklatoryczny
	Asterostigma langsdorffianum Fisch. & C.A.Mey.
	Multimedia w Wikimedia Commons

Asterostigma Fisch. & C.A.Mey. – rodzaj bylin, geofitów, należący do rodziny obrazkowatych, liczący 8 gatunków występujących w Brazylii i północno-wschodniej Argentynie, przechodzących okres spoczynku w porze suchej i zawierających sok mleczny. Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od greckich słów αστέρι (asteri – gwiazda) i στίγμα (stigma – piętno, w bot. znamię słupka), i odnosi się do kształtu tego elementu kwiatu żeńskiego roślin.

Morfologia

Łodyga: Podziemna, kulista lub spłaszczona bulwa pędowa.

Liście: Rośliny tworzą jeden prosty liść właściwy o blaszce pierzastosiecznej. Często plamisty ogonek, bez kolanka przy nasadzie liścia, tworzy u podstawy pochwę liściową. Użyłkowanie pierwszorzędowe pierzaste, dalsze siatkowate. Brak żyłek marginesowych.

Kwiaty: Rośliny jednopienne. Od 1 do 3 kwiatostanów, typu kolbiastego pseudancjum, wyrasta z pochwy liściowej. Pochwa kwiatostanu wzniesiona, trwała, zwężona i zwinięta u podstawy, powyżej otwarta. Kolba w dolnej części (pokrytej kwiatami żeńskimi) częściowo przyrośnięta do pochwy; w górnej części pokryta kwiatami męskimi aż do wierzchołka. Kwiaty męskie 3-4-pręcikowe, zrośnięte w synandrium. Zalążnie otoczone synandriami, 3-5-komorowe, komory jednozalążkowe. Zalążki anatropowe. Szyjka słupka cieńsza od zalążni. Znamię słupka gwiazdkowate.

Owoce: Pojedyncze, prawie kuliste, żeberkowane jagody. Nasiona podłużne do eliptycznych.

Rodzaje podobne: Croatiella i Incarum. Różnice obejmują: anatropowe zalążki, pierzastosieczne blaszki liściowe, a w przypadku Incarum również płaskie lub wypukłe powierzchnie synandriów.

Systematyka

Pozycja rodzaju według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG V z 2026): Należy do plemienia Spathicarpeae, nadplemienia Philodendrodae, podrodziny Aroideae, rodziny obrazkowatych, rzędu żabieńcowców w kladzie jednoliściennych.

Pozycja rodzaju w systemie Reveala z roku 2007 (2010): Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist, Takht. & Zimmerm. ex Reveal), podgromada Magnoliophytina (Frohne & U. Jensen ex Reveal), klasa Magnoliopsida (Brongn.), podklasa żabieńcowe (Alismatidae Takht.), nadrząd obrazkopodobne (Aranae Thorne ex Reveal), rząd obrazkowce (Arales Juss. ex Bercht. & J. Presl), rodzina obrazkowate (Araceae Juss.).

Pozycja rodzaju według Crescent Bloom (system Reveala z lat 1993–1999): Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina (Frohne & U. Jensen ex Reveal), klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa obrazkowe (Aridae Takht.), nadrząd obrazkopodobne (Aranae Thorne ex Reveal), rząd obrazkowce (Arales Dumort.), rodzina obrazkowate (Araceae Juss.), plemię Asterostigmateae Schott, podplemię Asterostigmatinae Schott.

Synonimy

Staurostigma Scheidw.
Andromycia A.Rich.
Rhopalostigma Schott

Gatunki

Asterostigma cryptostylum Bogner
Asterostigma cubense (A.Rich.) K.Krause ex Bogner
Asterostigma lombardii E.G.Gonç.
Asterostigma luridum (Kunth) Kuntz
Asterostigma luschnathianum Schott
Asterostigma reticulatum E.G.Gonç.
Asterostigma riedelianum (Schott) Kuntze
Asterostigma tweedieanum Schott

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-19] (ang.).
↑ Umberto Quattrocchi: CRC world dictionary of plants names: common names, scientific names, eponyms, synonyms, and etymology. Boca Raton: CRC Press, 1999. ISBN 0-8493-2673-7.
↑ James L. Reveal: Classification of extant Vascular Plant Families. 2008-03-29. [dostęp 2010-05-29]. (ang.).
↑ James L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium. 2010-05-20. [dostęp 2010-06-21]. (ang.).
↑ Crescent Bloom: Hierarchical position of the Genus Asterostigma. The Compleat Botanica. [dostęp 2010-06-21]. (ang.).
↑ Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-19]. (ang.).

Bibliografia

L.G. Temponi et al.. Araceae do Parque Estadual do Rio Doce, MG, Brasil. „Acta Botanica Brasilica”. 20(1), 2006. Săo Paulo. DOI: 10.1590/S0102-33062006000100009. ISSN 0102-3306. (port.).

Linki zewnętrzne

Zdjęcia

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-19] (ang.).

[3] Umberto Quattrocchi: CRC world dictionary of plants names: common names, scientific names, eponyms, synonyms, and etymology. Boca Raton: CRC Press, 1999. ISBN 0-8493-2673-7.

[4] James L. Reveal: Classification of extant Vascular Plant Families. 2008-03-29. [dostęp 2010-05-29]. (ang.).

[5] James L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium. 2010-05-20. [dostęp 2010-06-21]. (ang.).

[6] Crescent Bloom: Hierarchical position of the Genus Asterostigma. The Compleat Botanica. [dostęp 2010-06-21]. (ang.).

[kew-7] Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-19]. (ang.).