Atractaspis
| Atractaspis | |||
| A. Smith, 1849 | |||
 Gleboryjec synajski (A. engaddensis) | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Infrarząd | |||
| Nadrodzina |
Colubroidea | ||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Rodzaj |
Atractaspis | ||
| Synonimy | |||
|
| |||
| Gatunki | |||
| |||
Atractaspis – rodzaj jadowitych węży z podrodziny Atractaspidinae w rodzinie gleboryjcowatych (Atractaspididae).
Zasięg występowania
Rodzaj obejmuje gatunki występujące Afryce – w Mauretanii, Mali, Senegalu, Gwinei Bissau, Gwinei, Gambii, Sierra Leone, Liberii, Wybrzeżu Kości Słoniowej, Burkinie Faso, Ghanie, Togo, Beninie, Nigrze, Nigerii, Czadie, Kamerunie, Gwinei Równikowej, Republice Środkowoafrykańskiej, Gabonie, Kongu, Demokratycznej Republice Konga, Ugandzie, Rwandzie, Burundi, Sudanie, Sudanie Południowym, Egipcie (Synaj), Erytrei, Etiopii, Somalii, Kenii, Tanzanii (włącznie z Zanzibarem), Malawi, Zambii, Angoli, Namibii, Botswanie, Zimbabwe, Mozambiku, Eswatini i Południowej Afryce oraz w Azji Południowo-Zachodniej – w Libanie, Izraelu, Jordanii, Arabii Saudyjskiej, Omanie i Jemenie.
Systematyka
Etymologia
- Atractaspis: gr. ατρακτος atraktos „wrzeciono, strzała”; ασπις aspis, ασπιδος aspidos „żmija”.
- Brachycranion: gr. βραχυς brakhus „krótki”; κρανιον kranion „czaszka”, od καρα kara, καρατος karatos „głowa”. Gatunek typowy: Brachycranion corpulentum Hallowell, 1854.
- Eurystephus: gr. ευρυς eurus „szeroki”; στεφος stephos „wieniec”. Gatunek typowy: Elaps irregularis Reinhardt, 1843.
- Melanelaps: gr. μελας melas, μελανος melanos „czarny”; ελοψ elops, ελοπος elopos „niemy”, tu w znaczeniu „jakiś rodzaj węża”. Gatunek typowy: Melanelaps mcphersoni Wall, 1906 (= Atractaspis andersonii Boulenger, 1905).
- Hoseraspea: Shireen Hose, żona Raymonda Hosera, kontrowersyjnego australijskiego herpetologa; ang. asp „żmija”. Gatunek typowy: Atractaspis microlepidota Günther, 1866.
Podział systematyczny
Do rodzaju należą następujące gatunki:
- Atractaspis andersonii Boulenger, 1905
- Atractaspis aterrima Günther, 1863 – gleboryjec leśny
- Atractaspis battersbyi de Witte, 1959
- Atractaspis bibronii Smith, 1849 – gleboryjec pospolity
- Atractaspis boulengeri Mocquard, 1897
- Atractaspis branchi Rödel, Kucharzewski, Mahlow, Chirio, Pauwels, Carlino, Sambolah & Glos, 2019
- Atractaspis congica Peters, 1877
- Atractaspis corpulenta (Hallowell, 1854)
- Atractaspis dahomeyensis Bocage, 1887
- Atractaspis duerdeni Gough, 1907 – gleboryjec dziobogłowy
- Atractaspis engaddensis Haas, 1950 – gleboryjec synajski
- Atractaspis engdahli Lönnberg & Andersson, 1913
- Atractaspis fallax Peters, 1867
- Atractaspis irregularis (Reinhardt, 1843)
- Atractaspis leucomelas Boulenger, 1895
- Atractaspis magrettii Scortecci, 1929
- Atractaspis microlepidota Günther, 1866 – gleboryjec natalski
- Atractaspis micropholis Günther, 1872
- Atractaspis phillipsi Barbour, 1913
- Atractaspis reticulata Sjöstedt, 1896
- Atractaspis scorteccii Parker, 1949
- Atractaspis watsoni Boulenger, 1908
Przypisy
- ↑ Atractaspis, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ A. Smith: Illustrations of the zoology of South Africa, consisting chiefly of figures and descriptions of the objects of natural history collected during an expedition into the interior of South Africa, in the years 1834, 1835, and 1836; fitted out by "The Cape of Good Hope association for exploring Central Africa": together with a summary of African zoology, and an inquiry into the geographical ranges of species in that quarter of the globe. Cz. 3: Reptilia. London: Smith, Elder, & Co., 1838–1849, s. ryc. lxxi. (ang.).
- ↑ E. Hallowell. Remarks on the geographical distribution of reptiles, with descriptions of several species supposed to be new, and corrections of former papers. „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”. 7, s. 99, 1856. (ang.).
- ↑ E.D. Cope. Notes upon some reptiles of the Old World. „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”. 14, s. 337, 1863. (ang.).
- ↑ F. Wall. A new snake (Melanelaps mcphersoni) from the Andean Hinterland. „The Journal of the Bombay Natural History Society”. 17, s. 27, 1906. (ang.).
- 1 2 R. Hoser. A reassessment of the Burrowing Asps, Atractaspis Smith, 1849 with the erection of a new genus and two Tribes (Serpentes: Atractaspidae). „Australasian Journal of herpetology”. 11, s. 57, 2012. (ang.).
- 1 2 P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Atractaspis. The Reptile Database. [dostęp 2025-06-08]. (ang.).
- ↑ R. Midtgaard, Genus Atractaspis, [w:] RepFocus – A Survey of the Reptiles of the World [online] [dostęp 2025-06-08] (ang.).
- ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 26.
- ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 24.
- ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 34.
- ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 61.
- ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 87.
- ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 221.
- ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 133.
- ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 80.
- 1 2 W. Jaroniewski: Węże jadowite świata. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1984, s. 70. ISBN 83-02-00977-6.
- 1 2 3 Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 399. ISBN 83-01-14344-4.
Bibliografia
- Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 1, Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 1–256, OCLC 637083062 (ang.).