Atrofia (stgr.ἀτροφίαatrophia), zanik, wiąd – stopniowe zmniejszanie się objętości komórki, tkanki, narządu lub części ciała. Wyróżnia się zanik fizjologiczny i patologiczny.
Typy zaników:
z braku czynności, atrophia ex inactivitate (np. dłuższe unieruchomienie kończyny powoduje zmniejszenie jej średnicy)
z ucisku, atrophia e compressione (np. w obrębie kości z powodu naczyń)
z odnerwienia, atrophia neurotrophica (np. mięśni, atrophia musculorum)
hormonalny, atrophia hormonalis (np. brak ACTH powoduje zanik kory nadnerczy, przy obniżonym poziomie estrogenów – zanik endometrium, nabłonka pochwy, sutka u kobiet po menopauzie; drugi przykład jest fizjologią)
starczy, atrophia senilis (serce, mózg – zachodzi fizjologicznie z wiekiem).
Atrofia występuje z powodu spadku syntezy białek oraz/lub przy wzroście katabolizmu białek.
Morfologicznie wyróżnia się: