Aureolaria

*Aureolaria*
	; Aureolaria flava
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	jasnotowce
Rodzina	zarazowate
Rodzaj	Aureolaria
	Nazwa systematyczna
	Aureolaria Rafinesque; New Fl. 2: 58. Jul-Dec 1837 ('1836')
	Typ nomenklatoryczny
	non designatus
Synonimy
	Dasystoma Raf.;
	Dasystoma Raf.;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Aureolaria – rodzaj roślin z rodziny zarazowatych (Orobanchaceae). Obejmuje 10 gatunków, przy czym bazy taksonomiczne wymieniają 8 gatunków o statusie zweryfikowanym. Wszystkie występują we wschodniej i środkowej części Ameryki Północnej, od Maine i Ontario na północy, po Florydę, Teksas i północno-wschodni Meksyk na południu. Są to rośliny półpasożytujące na roślinach z rodzin bukowatych i rzadziej wrzosowatych.

Aureolaria flava uprawiana bywa jako roślina ozdobna. Rośliny zawierają aukubinę – glikozyd irydoidowy i są rośliną pokarmową dla gąsienic motyli Euphydryas phaeton. Różne gatunki z rodzaju wykorzystywane były przez Indian jako rośliny lecznicze (m.in. przeciw szkorbutowi, jadom węży). A. flava z powodu swej lepkości stosowana była dla zabezpieczania koni przed dokuczliwymi muchówkami.

Nazwa rodzaju utworzona została z greckich słów aurea, aureola znaczących „złoty” w nawiązaniu do koloru kwiatów i prawdopodobnie w złożeniu z aria oznaczającym „dąb”, na którego korzeniach rośliny te półpasożytują.

Morfologia

Pokrój: Rośliny zielne (roczne i byliny), o pędach wzniesionych, obłych na przekroju, nagich, ogruczolonych lub ogruczolonych i owłosionych.
Liście: Naprzeciwległe, pozornie naprzeciwległe, okółkowe lub skrętoległe, siedzące i ogonkowe, o blaszce podługowatej, zwykle najszerszej w dolnej części, pojedynczo lub podwójnie pierzastozłożonej, przy czym górne liście zwykle niepodzielone, całobrzegie, piłkowane lub ząbkowane.
Kwiaty: Szypułkowe. Kielich zwykle dzwonkowaty. Korona żółta, słabo grzbiecista lub niemal kółkowa, dzwonkowata lub lejkowata z szeroko rozpostartymi łatkami i owłosioną gardzielą. Pręciki 4, schowane w gardzieli, przy czym dwa z nich są dłuższe. Nitki pręcików wełnisto owłosione. Zalążnia podłużna.
Owoce: Torebki zawierające liczne nasiona o siateczkowatej łupinie, oskrzydlone lub nie.

Systematyka

Pozycja według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

Rodzaj z rodziny zarazowatych (Orobanchaceae) należącej do rzędu jasnotowców reprezentującego dwuliścienne właściwe.

Wykaz gatunków

Aureolaria flava (L.) Farw.
Aureolaria grandiflora (Benth.) Pennell
Aureolaria greggii (S.Watson) Pennell
Aureolaria levigata (Raf.) Raf.
Aureolaria patula (Chapm.) Pennell
Aureolaria pectinata (Nutt.) Pennell
Aureolaria pedicularia (L.) Raf. ex Farw.
Aureolaria virginica (L.) Pennell

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2020-10-24] (ang.).
1 2 Aureolaria. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2020-10-24].
1 2 3 4 5 6 K. Kubitzki (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. VII. Flowering Plants. Dicotyledons. Berlin, Heidelberg: Springer, 2004, s. 406. ISBN 978-3-642-62200-7.
1 2 3 4 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 88, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
1 2 Aureolaria. [w:] The Plant List [on-line]. [dostęp 2020-10-24].
1 2 3 Aureolaria Raf.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2020-10-23].
1 2 3 Daniel F. Austin: Florida Ethnobotany. CRC Press, 2004, s. 128. ISBN 0-203-49188-2.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2020-10-24] (ang.).

[ing-3] 1 2 Aureolaria. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2020-10-24].

[kubitzki-4] 1 2 3 4 5 6 K. Kubitzki (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. VII. Flowering Plants. Dicotyledons. Berlin, Heidelberg: Springer, 2004, s. 406. ISBN 978-3-642-62200-7.

[mabb-5] 1 2 3 4 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 88, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[tpl-6] 1 2 Aureolaria. [w:] The Plant List [on-line]. [dostęp 2020-10-24].

[pow-7] 1 2 3 Aureolaria Raf.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2020-10-23].

[austin-8] 1 2 3 Daniel F. Austin: Florida Ethnobotany. CRC Press, 2004, s. 128. ISBN 0-203-49188-2.