Awahi

Awahi
Avahi
Jourdan, 1834
Ilustracja
Awahi wełnisty (A. laniger)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Infragromada

łożyskowce

Rząd

naczelne

Podrząd

lemurowe

Infrarząd

lemurokształtne

Nadrodzina

lemurowce

Rodzina

indrisowate

Rodzaj

awahi

Typ nomenklatoryczny

Lemur laniger J.F. Gmelin, 1788

Synonimy
Gatunki

9 gatunków – zobacz opis w tekście

Awahi (Avahi) – rodzaj ssaków naczelnych z rodziny indrisowatych (Indridae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące na Madagaskarze.

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 23–33 cm, długość ogona 26,5–40 cm; masa ciała 830–1300 g.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1834 roku francuski zoolog i paleontolog Antoine Jacques Louis Jourdan w artykule na temat nowego rodzaju czworonogów należących do lemurowatych, opublikowanym w czasopiśmie L’Institut. Gatunkiem typowym jest awahi wełnisty (A. laniger).

Etymologia

  • Avahi (Avahis): malgaska nazwa avahi używana wśród plemienia Betanimena na określenie awahi wełnistego.
  • Microrhynchus: gr. μικρος mikros ‘mały’; ῥυγχος rhunkhos ‘pysk, ryj’. Gatunek typowy: Lemur laniger J.F. Gmelin, 1788.
  • Habrocebus: gr. ἁβρος habros ‘wdzięczny, powabny’; κηβος kēbos ‘długoogoniasta małpa’. Gatunek typowy: Wagner wymienił dwa gatunki – Lemur lanatus Wagner, 1840 (= Lemur laniger J.F. Gmelin, 1788) i Propithecus Diadema Bennett, 1832 – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Lemur lanatus Wagner, 1840 (= Lemur laniger J.F. Gmelin, 1788).
  • Semnocebus: gr. σεμνος semnos ‘czcigodny, nobliwy’; κηβος kēbos ‘długoogoniasta małpa’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Semnocebus avahi Lesson, 1840 (= Lemur laniger J.F. Gmelin, 1788).
  • Iropocus: gr. ιρις iris, ιριδος iridos ‘tęcza’; ποκος pokos ‘wełna, runo’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Lemur laniger J.F. Gmelin, 1788.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiary Status
IUCN
Avahi laniger (J.F. Gmelin, 1788) awahi wełnisty gatunek monotypowy od rzeki Bemarivo na południe do rzek Mangoro i Nesivolo DC: 28–32 cm
DO: 30–37 cm
MC: 1,1–1,3 kg
 VU 
Avahi mooreorum Lei Runhua, Engberg, Andriantompohavana, McGuire, Mittermeier, Zaonarivelo, Brenneman & Louis, 2008 awahi rudoogonowy gatunek monotypowy znany tylko z Parku Narodowego Masoala DC: 28–33 cm
DO: 29–37 cm
MC: około 920 g
 EN 
Avahi peyrierasi Zaramody, Fausser, Roos, Zinner, Andriaholinirina, Rabarivola, Norscia, Tattersall & Rumpler, 2006 awahi dżunglowy gatunek monotypowy na południe od rzek Mangoro i Nesivolo (lasy Manara, Vatoalatsaka, Sangalampona, Mahasoarivo i Ranomafana) DC: 26–32 cm
DO: 28–34 cm
MC: 1–1,1 kg
 VU 
Avahi betsileo Andriantompohavana, Lei Runhua, Zaonarivelo, Engberg, Nalanirina, McGuire, Shore, Andrianasolo, Herrington, Brenneman, & Louis, 2007 awahi brązowawy gatunek monotypowy las klasyfikowany Bemosary (Fandriana); granice zasięgu być może od rzeki Mangoro na południe do rzeki Mananjary DC: 26–31 cm
DO: 28–34 cm
MC: 1–1,2 kg
 EN 
Avahi ramanantsoavanai Zaramody, Fausser, Roos, Zinner, Andriaholinirina, Rabarivola, Norscia, Tattersall & Rumpler, 2006 awahi reliktowy gatunek monotypowy znany tylko z rezerwatu specjalnego Manombo i lasu Agnalazaha DC: 24–31 cm
DO: 33–40 cm
MC: 900–1000 g
 VU 
Avahi meridionalis Zaramody, Fausser, Roos, Zinner, Andriaholinirina, Rabarivola, Norscia, Tattersall & Rumpler, 2006 awahi samotny gatunek monotypowy najwyraźniej ograniczony do Parku Narodowego Andohahela i obszaru Sainte-Luce DC: 23–29 cm
DO: 30–33 cm
MC: 1–1,1 kg
 EN 
Avahi occidentalis (Lorenz, 1898) awahi zachodni gatunek monotypowy na północ i wschód od rzeki Betsiboka do zatoki Narinda i Parku Narodowego Ankarafantsika; być może izolowana populacja w regionie Ankarana DC: 27–30 cm
DO: 31–38 cm
MC: 830–1000 g
 VU 
Avahi cleesei Thalmann & Geissmann, 2005 awahi ociężały gatunek monotypowy obszar Tsingy de Bemaraha (lasy Ankindrodro, Ankinajao i Ambalarano), na północ od rzeki Manambolo; północne granice zasięgu niejasne DC: 23–31 cm
DO: 32–36 cm
MC: 830–980 g
 CR 
Avahi unicolor Thalmann & Geissmann, 2000 awahi sambirański gatunek monotypowy region Sambirano, włącznie z półwyspem Ampasindava; być może na północ do rzeki Sambirano i na południe do rzeki Andranomalaza; zakres wysokości: 0–700 m n.p.m. DC: 23–31 cm
DO: 26–30 cm
MC: 830–920 g
 CR 

Kategorie IUCN:  VU  – gatunek narażony,  EN  – gatunek zagrożony,  CR  – gatunek krytycznie zagrożony.