Smaczliwka

Smaczliwka
Ilustracja
Owoce Persea americana
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

magnoliopodobne

Rząd

wawrzynowce

Rodzina

wawrzynowate

Rodzaj

smaczliwka

Nazwa systematyczna
Persea P. Miller
Gard. Dict. Abr. ed. 4. 28 Jan 1754
Typ nomenklatoryczny

P. americana P. Miller

Smaczliwka, awokado (Persea Mill.) – rodzaj wiecznie zielonych drzew z rodziny wawrzynowatych (Lauraceae). Obejmuje ok. 112 gatunków. Występują one w Ameryce Północnej i Południowej, nieliczne gatunki także w Azji południowo-wschodniej. Dwa gatunki (smaczliwka indyjska i Persea barbujana) rosną na wyspach Makaronezji.

Ważną rośliną użytkową wykorzystywaną od co najmniej 7000 lat p.n.e. jest smaczliwka wdzięczna, zwana też awokado właściwym. Szeroko rozprzestrzeniona i uprawiana w strefie tropikalnej. Inne gatunki uprawiane są jako ozdobne lub ciekawostki botaniczne. Drewno P. nanmu wykorzystywane jest w Chinach do wyrobu trumien. Z drewna P. thunbergii w Japonii wyrabiano pełne koła do wozów.

Kwiatostan Persea americana
Persea japonica
Persea lingue
Persea macrantha

Morfologia

Pokrój
Zimozielone krzewy i średniej wielkości drzewa (do 20 m wysokości) o cienkiej, czerwonobrązowej korze.
Liście
Skrętoległe i aromatyczne. Cienkie do skórzastych, zwykle mniej lub bardziej owłosione (z wiekiem łysiejące), pierzasto użyłkowane, z wiązkami bocznymi łukowatymi, silnie wygiętymi przy brzegach liścia.
Kwiaty
Obupłciowe (czasem jednopłciowe), długoszypułkowe, zebrane w wierzchotki wyrastające w kątach liści. Okwiat trwały lub odpadający, jego 6 listków jest omszonych, żółtawych, równych lub zewnętrzne są nieco krótsze od wewnętrznych. Pręcików jest 9 w trzech okółkach, poza tym w kwiecie znajdują się 3 prątniczki. Zalążnia pojedyncza, kulistawa, zwieńczona niewielkim, spłaszczonym znamieniem.
Owoce
Kulistawe i drobne (np. u P. thunbergii do 1 cm długości) lub większe i jajowate (do 25 cm długości). Gruby egzokarp otacza miąższ (mezokarp) oraz pojedyncze nasiono. Ze względu na brak endokarpu owoc ten jest jednonasienną jagodą, z nasionem otoczonym cienką łupiną nasienną. Z uwagi jednak na podobieństwo morfologiczne część autorów zalicza ten owoc do pestkowców.

Systematyka

Pozycja systematyczna

Jeden z około 50 rodzajów zaliczanych do rodziny wawrzynowatych (Lauraceae), wchodzącej w skład rzędu wawrzynowców (Laurales). Rodzaj w różnych ujęciach jest scalany lub wyodrębniane są z niego rośliny z takich rodzajów jak: Apollonias, Machilus i Phoebe, co znacząco wpływa na liczbę należących do niego gatunków (od ok. 80 do ok. 200).

Wykaz gatunków