Babiana
 Babiana sambucina | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Podkrólestwo | |||
| Nadgromada | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Nadklasa | |||
| Klasa | |||
| Nadrząd | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj |
babiana | ||
| Nazwa systematyczna | |||
| Babiana Ker Gawl. Bot. Mag. 15: t. 539 (1801) | |||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Babiana plicata (Ker Gawl.) | |||
| Synonimy | |||
| |||
Babiana (Babiana Ker Gawl.) – rodzaj wieloletnich roślin należący do rodziny kosaćcowatych. Należy do niego ok. 90 gatunków roślin występujących w południowej Afryce. Przedstawiciele tego rodzaju zostali też introdukowani do Australii. Nazwa łacińska pochodzi z niderlandzkiego słowa babianer, odnoszącego się do pawiana, którego przysmakiem są bulwy tej rośliny.
Morfologia
Systematyka
- Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG V z 2026)
Jeden z rodzajów z plemienia Ixieae w podrodzinie Crocoideae, należącej do rodziny kosaćcowatych (Iridaceae) w rzędzie szparagowców (Asparagales) zaliczanych do jednoliściennych.
- Gatunki
- Babiana ambigua (Roem. & Schult.) G.J.Lewis
- Babiana angustifolia Sweet
- Babiana arenicola Goldblatt & J.C.Manning
- Babiana attenuata G.J.Lewis
- Babiana auriculata G.J.Lewis
- Babiana avicularis Goldblatt & J.C.Manning
- Babiana bainesii Baker
- Babiana blanda (L.Bolus) G.J.Lewis
- Babiana brachystachys (Baker) G.J.Lewis
- Babiana carminea J.C.Manning & Goldblatt
- Babiana cedarbergensis G.J.Lewis
- Babiana cinnamomea J.C.Manning & Goldblatt
- Babiana confusa (G.J.Lewis) Goldblatt & J.C.Manning
- Babiana crispa G.J.Lewis
- Babiana cuneata J.C.Manning & Goldblatt
- Babiana curviscapa G.J.Lewis
- Babiana dregei Baker
- Babiana ecklonii Klatt
- Babiana engysiphon J.C.Manning & Goldblatt
- Babiana fimbriata (Klatt) Baker
- Babiana flabellifolia Harv. ex Klatt
- Babiana foliosa G.J.Lewis
- Babiana fourcadei G.J.Lewis
- Babiana fragrans (Jacq.) Steud.
- Babiana framesii L.Bolus
- Babiana gariepensis Goldblatt & J.C.Manning
- Babiana geniculata G.J.Lewis
- Babiana grandiflora Goldblatt & J.C.Manning
- Babiana hirsuta (Lam.) Goldblatt & J.C.Manning
- Babiana horizontalis G.J.Lewis
- Babiana hypogaea Burch.
- Babiana inclinata Goldblatt & J.C.Manning
- Babiana karooica Goldblatt & J.C.Manning
- Babiana lanata Goldblatt & J.C.Manning
- Babiana lapeirousioides Goldblatt & J.C.Manning
- Babiana latifolia L.Bolus
- Babiana leipoldtii G.J.Lewis
- Babiana lewisiana B.Nord.
- Babiana lineolata Klatt
- Babiana lobata G.J.Lewis
- Babiana longicollis Dinter
- Babiana melanops Goldblatt & J.C.Manning
- Babiana minuta G.J.Lewis
- Babiana montana G.J.Lewis
- Babiana mucronata (Jacq.) Ker Gawl.
- Babiana namaquensis Baker
- Babiana nana (Andrews) Spreng.
- Babiana nervosa (Lam.) Goldblatt & J.C.Manning
- Babiana noctiflora J.C.Manning & Goldblatt
- Babiana odorata L.Bolus
- Babiana papyracea Goldblatt & J.C.Manning
- Babiana patersoniae L.Bolus
- Babiana patula N.E.Br.
- Babiana pauciflora G.J.Lewis
- Babiana petiolata Goldblatt & J.C.Manning
- Babiana pilosa G.J.Lewis
- Babiana planifolia (G.J.Lewis) Goldblatt & J.C.Manning
- Babiana praemorsa Goldblatt & J.C.Manning
- Babiana pubescens (Lam.) G.J.Lewis
- Babiana purpurea (Vahl) Ker Gawl.
- Babiana pygmaea (Burm.f.) Baker
- Babiana radiata Goldblatt & J.C.Manning
- Babiana regia (G.J.Lewis) Goldblatt & J.C.Manning
- Babiana rigidifolia Goldblatt & J.C.Manning
- Babiana ringens (L.) Ker Gawl.
- Babiana rivulicola Goldblatt & J.C.Manning
- Babiana rubella Goldblatt & J.C.Manning
- Babiana rubrocyanea (Jacq.) Ker Gawl.
- Babiana salteri G.J.Lewis
- Babiana sambucina (Jacq.) Ker Gawl.
- Babiana scabrifolia W.Brehmer ex Klatt
- Babiana scariosa G.J.Lewis
- Babiana secunda (Thunb.) Ker Gawl.
- Babiana sinuata G.J.Lewis
- Babiana spathacea (L.f.) Ker Gawl.
- Babiana spiralis Baker
- Babiana stenomera Schltr.
- Babiana striata (Jacq.) G.J.Lewis
- Babiana symmetrantha Goldblatt & J.C.Manning
- Babiana tanquana J.C.Manning & Goldblatt
- Babiana teretifolia Goldblatt & J.C.Manning
- Babiana torta G.J.Lewis
- Babiana toximontana J.C.Manning & Goldblatt
- Babiana tritonioides G.J.Lewis
- Babiana tubaeformis Goldblatt & J.C.Manning
- Babiana tubiflora (L.f.) Ker Gawl.
- Babiana tubulosa (Burm.f.) Ker Gawl.
- Babiana unguiculata G.J.Lewis
- Babiana vanzijliae L.Bolus
- Babiana villosa (Aiton) Ker Gawl.
- Babiana villosula (J.F.Gmel.) Ker Gawl. ex Steud.
- Babiana virescens Goldblatt & J.C.Manning
- Babiana virginea Goldblatt
- Babiana × lata G.J.Lewis (B. blanda × B. villosula)
Zastosowanie
- Niektóre odmiany Babiana stricta uprawiane są jako rośliny ozdobne.
- Bulwy Babiana są jadalne.
Bibliografia
- Goldblatt P. i Manning John C.: The Iris Family: Natural History and Classification. Portland: Timber Press, 2008, s. 175. ISBN 978-0-88192-897-6.
- Peter Goldblatt: A revision of the southern African genus Babiana, Iridaceae:Crocoideae. Pretoria: 2007. ISBN 978-1-919976-32-7.
- Peter Goldblatt, John C. Manning. Floral biology of Babiana (Iridaceae: Crocoideae): Adaptive floral radiation and pollination. „Annals of the Missouri Botanical Garden”. 94 (4), s. 709-733, 2007.
- Goldblatt P., Manning John C. i Snijman D.: The color encyclopedia of Cape bulbs. Portland: Timber Press, 2002.
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- 1 2 Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-31] (ang.).
- ↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2010-05-03].
- 1 2 3 4 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-31]. (ang.).
Identyfikatory zewnętrzne: