Baekje

Baekje
백제 • 百濟
18 p.n.e. – 660
Godło
Godło
Ustrój polityczny

monarchia

Stolica

Wiryesŏng,
Ungjin,
Sabi

Data powstania

18 p.n.e.

Data likwidacji

18 lipca 660

Władca

Ŭija

Narody i grupy etniczne

Koreańczycy

Język urzędowy

starokoreański

Religia dominująca

buddyzm

Mapa opisywanego kraju
Trzy Królestwa Korei
Położenie na mapie świata
Mapa konturowa świata, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Baekje”
35°47′24″N 127°07′12″E/35,790000 127,120000

Baekje lub Paekche (kor. 백제 [pɛk̚.t͈ɕe]) – historyczne koreańskie wczesnofeudalne królestwo, jedno z Trzech Królestw Korei.

Dzieje

Powstanie państwa Baekje najczęściej datuje się na rok 18 p.n.e., a jego pierwszym władcą według kronik Samguk sagi był Onjo, syn Dongmyeonga, założyciela królestwa Goguryeo.

Baekje przeżywało swój rozkwit w IV wieku, gdy obejmowało większość zachodniego wybrzeża Półwyspu Koreańskiego. Za panowania króla Kŭnch’ogo (346–375) sprawowało kontrolę nad całym dorzeczem rzeki Han w środkowej Korei, lecz następnie wdało się w konflikty z Goguryeo (Koguryŏ) i utraciło znaczną część terytorium.

W 384 roku oficjalnie przyjęło buddyzm, zapraszając mnichów z chińskiego Qin. Z okresu Baekje pochodzą klasztory buddyjskie Paegyang sa i Sudŏk sa.

Państwo było podzielone na pięć okręgów administracyjnych. Od III wieku w administracji królestwa wyróżniono 16 rang urzędniczych, zaś rząd tworzyło sześciu mianowanych przez króla ministrów. W 475 stolicę przeniesiono do miasta Ungjin (dzisiejsze Gongju), zaś w VI wieku do Sabi. Baekje utrzymywało kontakty z chińską Wschodnią dynastią Jin, a także z krajem Wa (Japonią). Sojusze wśród Trzech Królestw kilkukrotnie się odwracały, np. w 433/434 Baekje zawarło układ z Sillą wymierzony przeciw rosnącej sile Koguryŏ, natomiast w VI i VII wieku Baekje i Koguryŏ współpracowały przeciw ekspansji Silli.

 Osobny artykuł: Wojna chińsko-koreańska (660–674).

W 660 roku zostało podbite przez Sillę.

Baekje i Japonia

 Zobacz też: Wa (Japonia).

Baekje najbardziej spośród Trzech Królestw utrzymywało kontakty z krajem Wa, czyli Japonią, przyczyniając się do kulturowego i społecznego rozwoju Japończyków. Według Nihon-shoki Japończycy mieli przyjąć za sprawą Baekje pismo chińskie, które wprowadził tam uczony Wani, a także nauczyć się tkania jedwabiu od Koreanki imieniem Maketu.

W 369 lub 372 roku król Baekje podarował Japończykom miecz Chiljido. Pod koniec IV wieku za rządów Ōjina Japonia zawarła sojusz z Baekje. V-wieczna inskrypcja na steli króla Kwanggaet’o z Koguryŏ odnotowuje najazd Wa na Półwysep Koreański, podczas którego Baekje, wbrew obietnicą składanym Koguryŏ, wchodziło w układy z Japończykami. Możliwe też, że po upadku Baekje (660) część jego dworzan i urzędników wyemigrowała na Wyspy, gdzie uczestniczyli w budowie nowej stolicy w Nara. Zapisy historyczne z Baekje były używane przy skompilowaniu tekstu Nihon-shoki, a zestawienie wzmianek o Baekje zawartych w Nihon-shoki z koreańskimi kronikami Samguk sagi pozwala skorygować 120-letnie przesunięcie chronologii w części Nihon-shoki.

W okresie japońskiego panowania kolonialnego forsowana była koncepcja Nissen dōsoron, jakoby Koreańczycy byli bocznym odłamem „rasy japońskiej”, a koreańskie królestwa wasalami Japonii. W odpowiedzi na japońską politykę wynaradawiania Korei, koreański działacz niepodległościowy i historyk Sin Ch’ae-ho twierdził, że to Baekje podbiło Japonię w V wieku, gdyż wtedy Japonia przejęła wyżej stojącą kulturę Baekje. Sformułowana w drugiej połowie XX wieku „teoria jeźdźców” (inaczej „teoria Kudara-Yamato”) głosi, że Baekje opanowało w IV wieku Wyspy Japońskie i przyczyniło się w ten sposób do utworzenia państwowości japońskiej. Teorię tę propagowali Egami Namio i Wontack Hong, natomiast skrytykowała ją m.in. japonistka Gina Barnes.

Zobacz też

 Zobacz więcej w artykule Władcy Korei, w sekcji Baekje.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 Asmołow ↓.
  2. 1 2 3 4 Britannica ↓.
  3. ↑ Warneńska 1966 ↓, s. 16.
  4. ↑ Lee 1984 ↓, s. 389.
  5. ↑ Lee 1984 ↓, s. 59.
  6. ↑ Lee 1984 ↓, s. 54.
  7. ↑ Lee 1984 ↓, s. 37 i 52–53.
  8. 1 2 Lee 1984 ↓, s. 44.
  9. ↑ Brown 1997 ↓, s. 122.
  10. ↑ Warneńska 1966 ↓, s. 28.
  11. ↑ Lee 1984 ↓, s. 41 i 46.
  12. ↑ Japan – Rise and expansion of Yamato, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2022-10-03] (ang.).
  13. ↑ Japanese art – Asuka period, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2022-10-03] (ang.).
  14. ↑ Нихон сёки – анналы Японии, L.M. Jermakowa (tłum.), t. 1, Moskwa: Гиперион, 1997, s. 291–292 (ros.).
  15. ↑ Sakamoto 1991 ↓, s. 63.
  16. ↑ Brown 1997 ↓, s. 121.
  17. ↑ Sakamoto 1991 ↓, s. 64.
  18. ↑ Brown 1997 ↓, s. 39.
  19. ↑ Sakamoto 1991 ↓, s. 48.
  20. ↑ Sakamoto 1991 ↓, s. 62.
  21. 1 2 3 Chizuko T. Allen, Early Migrations, Conquests, and Common Ancestry: Theorizing Japanese Origins in Relation with Korea, „Sungkyun Journal of East Asian Studies”, 8 (1), 2008 (ang.).
  22. 1 2 Gina Barnes, Typescript of Book Review of "Korea and Japan in East Asian History: A Tripolar Approach to East Asian History" by Hong Wontack, „Korean Studies”, University of Hawai‘i Press, 2007.
  23. ↑ Wontack Hong, Paekche of Korea and the Origin of Yamato Japan, 1994, ISBN 89-85567-02-0 [zarchiwizowane z adresu 2006-12-09] (ang.).
  24. ↑ Wontack Hong, Yayoi Wave, Kofun Wave, and Timing: The Formation of the Japanese People and Japanese Language, „Korean Studies”, 29, University of Hawai‘i Press, 2005, JSTOR: 23719525.

Bibliografia