Balizuar

Balizuar
	Arctonyx
	F. Cuvier, 1825
	; Balizuar obrożny (A. collaris)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Rząd	drapieżne
Podrząd	psokształtne
Infrarząd	Arctoidea
Nadrodzina	łasicokształtne
Rodzina	łasicowate
Podrodzina	Melinae
Rodzaj	balizuar
	Typ nomenklatoryczny
	Arctonyx collaris F. Cuvier, 1825
Synonimy
	Syarctus Gloger, 1841; Synarchus: J.E. Gray, 1865; Trichomanis Hubrecht, 1891;
	Syarctus Gloger, 1841; Synarchus: J.E. Gray, 1865; Trichomanis Hubrecht, 1891;
Gatunki
	3 gatunki – zobacz opis w tekście
	3 gatunki – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Balizuar (Arctonyx) – rodzaj ssaków z podrodziny Melinae w obrębie rodziny łasicowatych (Mustelidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Azji.

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 51–71 cm, długość ogona 8–22 cm; masa ciała 7–14 kg.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1825 roku francuski zoolog i paleontolog Frédéric Cuvier w rozdziale poświęconym balizuarowi w publikacji zatytułowanej Historia naturalna ssaków: z oryginalnymi, kolorowymi rysunkami żywych zwierząt której współautorem był francuski przyrodnik Étienne Geoffroy Saint-Hilaire. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) balizuar obrożny (A. collaris).

Etymologia

Arctonyx: gr. αρκτος arktos ‘niedźwiedź’; ονυξ onux, ονυχος onukhos ‘pazur, paznokieć’.
Syarctus (Synarchus): gr. συς sus, συος suos ‘świnia’; αρκτος arktos ‘niedźwiedź’.
Trichomanis: gr. θριξ thrix, τριχος trikhos ‘włosy’; rodzaj Manis Linnaeus, 1758 (łuskowiec). Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Trichomanis hoevenii Hubrecht, 1891.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Gatunek	Autor i rok opisu	Nazwa zwyczajowa	Podgatunki	Rozmieszczenie geograficzne	Podstawowe wymiary	Status IUCN
Arctonyx albogularis	(E. Blyth, 1853)	balizuar północny	gatunek monotypowy	środkowa, wschodnia i południowa Chińska Republika Ludowa, wschodnia Mongolia do strefy subhimalajskiej w Bhutanie i północno-wschodnich Indiach, skrajnie północna Mjanma; zakres wysokości: 0–4300 m n.p.m.	DC: 55–70 cm DO: 11–22 cm MC: brak danych	LC
Arctonyx collaris	F. Cuvier, 1825	balizuar obrożny	gatunek monotypowy	od północno-wschodnich Indii i środkowej Chińskiej Republiki Ludowej (Junnan) przez Mjanmę, Tajlandię, Laos i Wietnam (być może wymarły) do Kambodży; zakres wysokości: 100–1500 m n.p.m.	DC: 51–71 cm DO: 8–18 cm MC: brak danych	VU
Arctonyx hoevenii	(Hubrecht, 1891)	balizuar sumatrzański	gatunek monotypowy	endemit Indonezji: góry Barisan, Sumatra; zakres wysokości: 700–3780 m n.p.m.	DC: 51–71 cm DO: 8–18 cm MC: brak danych	LC

Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski, VU – gatunek narażony.

Uwagi

↑ Nowa nazwa dla Arctonyx F. Cuvier, 1825.
↑ Niepoprawna późniejsza pisownia Syarctus Gloger, 1841.
↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

1 2 F. Cuvier: Bali-saur. W: É. Geoffroy Saint-Hilaire & F. Cuvier: Histoire Naturelle des Mammifères: avec des figures originales, coloriées, dessinées d’aprèsdes animaux vivans. Cz. 5. Paris: Chez A. Belin, 1824, s. ryc. lx i tekst. (fr.).
↑ C.W.L. Gloger: Gemeinnütziges Hand- und Hilfsbuch der Naturgeschichte. Für gebildete Leser aller Stände, besonders für die reifere Jugend und ihre Lehrer. Breslau: A. Schulz, 1842, s. xxviii, 55. (niem.).
↑ J.E. Gray. Revision of the genera and species of Mustelidae contained in the British Museum. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1865, s. 137, 1865. (ang.).
↑ A.A.W. Hubrecht. A new Mammal from Sumatra. „Notes from the Leyden Museum”. 13, s. 241, 1881. (ang.).
1 2 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 155–156. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 450. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
1 2 3 4 5 S. Larivière & A.P. Jennings: Family Mustelidae (Weasels and relatives). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 1: Carnivores. Barcelona: Lynx Edicions, 2009, s. 662. ISBN 978-84-96553-49-1. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Arctonyx. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-05-23].
1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 683–684. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ Palmer 1904 ↓, s. 119.
↑ Palmer 1904 ↓, s. 653.
↑ Palmer 1904 ↓, s. 689.
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-07-09]. (ang.).
↑ Taxonomy: Arctonyx – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-07-09]. (ang.).

Bibliografia

T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 1–984, 1904. (ang.).

[2] Nowa nazwa dla Arctonyx F. Cuvier, 1825.

[4] Niepoprawna późniejsza pisownia Syarctus Gloger, 1841.

[16] DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

[Cuvier-1] 1 2 F. Cuvier: Bali-saur. W: É. Geoffroy Saint-Hilaire & F. Cuvier: Histoire Naturelle des Mammifères: avec des figures originales, coloriées, dessinées d’aprèsdes animaux vivans. Cz. 5. Paris: Chez A. Belin, 1824, s. ryc. lx i tekst. (fr.).

[Gloger-3] C.W.L. Gloger: Gemeinnütziges Hand- und Hilfsbuch der Naturgeschichte. Für gebildete Leser aller Stände, besonders für die reifere Jugend und ihre Lehrer. Breslau: A. Schulz, 1842, s. xxviii, 55. (niem.).

[Gray-5] J.E. Gray. Revision of the genera and species of Mustelidae contained in the British Museum. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1865, s. 137, 1865. (ang.).

[Hubrecht-6] A.A.W. Hubrecht. A new Mammal from Sumatra. „Notes from the Leyden Museum”. 13, s. 241, 1881. (ang.).

[miiz-7] 1 2 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 155–156. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[icmw-8] 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 450. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).

[hmw-9] 1 2 3 4 5 S. Larivière & A.P. Jennings: Family Mustelidae (Weasels and relatives). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 1: Carnivores. Barcelona: Lynx Edicions, 2009, s. 662. ISBN 978-84-96553-49-1. (ang.).

[Wilson&Reeder-10] D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Arctonyx. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-05-23].

[amw-11] 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 683–684. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[CITEREFPalmer1904[https://www.biodiversitylibrary.org/page/45655275_119]-12] Palmer 1904 ↓, s. 119.

[CITEREFPalmer1904[https://www.biodiversitylibrary.org/page/45655809_653]-13] Palmer 1904 ↓, s. 653.

[CITEREFPalmer1904[https://www.biodiversitylibrary.org/page/45655845_689]-14] Palmer 1904 ↓, s. 689.

[mdd-15] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-07-09]. (ang.).

[17] Taxonomy: Arctonyx – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-07-09]. (ang.).