Baszkirzy

Baszkirzy

Башҡорттар

Baszkirowie w strojach narodowych
Populacja	1,8 mln
Miejsce zamieszkania	Rosja: 1 584 554 (2010), w tym: • Baszkiria: 1 172 287 • obwód czelabiński: 162 513 Kazachstan: 17 tys. Ukraina: 4 253 (2001) Uzbekistan: 3,7 tys. Kirgistan: 1,1 tys. Białoruś: 607 (2009) Łotwa: 258 (2014)
Język	baszkirski, rosyjski, tatarski
Religia	islam sunnicki
Pokrewne	Wołga-Ural Tatarzy, Kazachowie
Multimedia w Wikimedia Commons

Baszkirzy (baszk. башҡорттар) – naród pochodzenia tureckiego, zamieszkujący głównie Baszkirię, bliski kulturowo, językowo i etnicznie z sąsiednimi Wołga-Ural Tatarami.

Rozmieszczenie i liczebność

Żyją w przemieszaniu z Rosjanami oraz bliskimi kulturowo Tatarami. Część Baszkirów uważa za swój język ojczysty tatarski oprócz, a czasami zamiast baszkirskiego. Ta bliskość kulturowa i częsta dwujęzyczność powoduje trudności przy określaniu liczebności zarówno Baszkirów jak i Tatarów w Baszkirii. Szacunki wahają się od 1,37 mln do 1,87 mln. Według spisu z 2010 w Baszkirii mieszka 1 172 287 Baszkirów, co stanowi 29,5% populacji regionu, co plasuje ich za Rosjanami (36,1%) i przed Tatarami (25,4%). W sąsiadujących obwodach liczebność Baszkirów wynosi odpowiednio: 162 513 (4,8% populacji) w czelabińskim, 46 696 (2,3%) w orenburskim, 31 183 (0,8%) w obwodzie swierdłowskim, 32 730 w Kraju Permskim i 13 726 w Tatarstanie.

Kultura i tradycyjne zajęcia

Baszkirzy aż do przełomu XVIII i XIX wieku byli pasterzami, prowadzili koczownicze życie podzieleni na liczne plemiona, które nie miały świadomości wspólnoty narodowej. Hodowali bydło, konie, kozy i owce. Wraz z przybyciem osadników z Rosji zmuszeni zostali do osiedlenia się i zmienili się w rolników, co rozbiło ich plemienną strukturę. Obecnie wielu żyje w miastach utrzymując się z pracy w przemyśle petrochemicznym. Stolicą Baszkirów jest miasto Ufa, które ze względów kulturowych jest ważne dla wszystkich muzułmanów żyjących na Uralu.

Baszkirzy są muzułmanami sunnitami. W XVIII wieku cerkiew rosyjska próbowała nawrócić ich na prawosławie, ale bezskutecznie.

Zobacz też

• echpochmak – narodowa potrawa baszkirska
• czak-czak – narodowa potrawa baszkirska

Przypisy