Bawolce

Bawolce
	Alcelaphini
	Brooke, 1876
	; Przedstawiciel rodzaju – bawolec krowi (Alcelaphus buselaphus)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	Cetartiodactyla
Podrząd	przeżuwacze
Infrarząd	Pecora
Rodzina	wołowate
Podrodzina	antylopy
Plemię	bawolce
	Typ nomenklatoryczny
	Alcelaphus de Blainville, 1816
Synonimy
	Damalidae Brookes, 1828; Connochetidae J.E. Gray, 1872; Damalidae J.E. Gray, 1872; Alcephalinae Brooke, 1876; Alcelaphidae: A.T. de Rochebrune, 1883; Bubalidinae P.L. Sclater & O. Thomas, 1894; Bubalinae: Trouessart, 1898; Bubalinae: Trouessart, 1905; Bubalidae: Knottnerus-Meyer, 1907; Connochaetinae: Knottnerus-Meyer, 1907; Bubalinae: Lydekker & Blaine, 1914; Alcelaphinae: Pilgrim, 1939; Alcelaphini:Simpson, 1945; Connochaetini: Sokolov, 1953; Alcelaphina: Vrba, 1997; Damaliscina Vrba, 1997;
Rodzaje
	13 rodzajów (w tym 9 wymarłych) – zobacz opis w tekście
	13 rodzajów (w tym 9 wymarłych) – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Bawolce (Alcelaphini) – plemię ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Plemię obejmuje gatunki występujące w Afryce.

Charakterystyka

Bawolce pojawiły się w Afryce ok. 5-4,5 mln lat temu. Charakteryzują się długimi kończynami, wydłużoną głową oraz obecnością u przedstawicieli obydwu płci lirowatych rogów i dobrze rozwiniętych gruczołów przedoczodołowych.

Podział systematyczny

Do plemienia należą następujące występujące współcześnie rodzaje:

Alcelaphus de Blainville, 1816 – bawolec – jedynym żyjącym współcześnie przedstawicielem jest Alcelaphus buselaphus (Pallas, 1766) – bawolec krowi
Beatragus E. Heller, 1912 – hirola – jedynym żyjącym współcześnie przedstawicielem jest Beatragus hunteri P.L. Sclater, 1889 – hirola okularowa
Damaliscus P.L. Sclater & O. Thomas, 1894 – sasebi
Connochaetes H. Lichtenstein, 1812 – gnu

Opisano również kilka rodzajów wymarłych:

Awashia Vrba, 1997 – jedynym przedstawicielem był Awashia suwai Vrba, 1997
Damalacra Gentry, 1980
Damalborea Gentry, 2010
Damalops Pilgrim, 1939 – jedynym przedstawicielem był Damalops palaeindicus (Falconer, 1859)
Maremmia Hürzeler, 1983
Megalotragus Van Hoepen, 1932
Numidocapra Arambourg, 1949
Parmularius Hopwood, 1934
Rusingoryx Pickford & H. Thomas, 1984 – jedynym przedstawicielem był Rusingoryx atopocranion Pickford & H. Thomas, 1984

Uwagi

↑ Typ nomenklatoryczny: Damalis C.H. Smith, 1827 (= Alcelaphus de Blainville, 1816).
↑ Typ nomenklatoryczny: Connochaetes Lichtenstein, 1812.
↑ Typ nomenklatoryczny: Damalis J.E. Gray, 1846 (= Damaliscus P.L. Sclater & O. Thomas, 1894.).
↑ Pisownia oryginalne, takson zdefiniowany jako podrodzina w obrębie Bovidae.
↑ Typ nomenklatoryczny: Bubalis Frisch, 1775 (= Alcelaphus de Blainville, 1816).
↑ Typ nomenklatoryczny: Damaliscus P.L. Sclater & O. Thomas, 1894.

Przypisy

↑ J. Brookes: A catalogue of the Anatomical and Zoological Museum of Joshua Brookes. Cz. 16. London: Richard Taylor, 1828, s. 64. (ang.).
↑ Gray 1872 ↓, s. 42.
↑ Gray 1872 ↓, s. 43.
↑ V. Brooke: The distribution of the families and genera of Mammalia. W: A.R. Wallace: The geographical distribution of animals: with a study of the relations of living and extinct faunas as elucidating the past changes of the earth's surface. Cz. 2. New York: Harper and Brothers, Publishers, 1876, s. 224. (ang.).
↑ A.T. Rochebrune. Faune de la Sénégambie. Mammifères. „Actes de la Société Linnéenne de Bordeaux”. Quatrième série. 7, s. 179, 1883. (fr.).
↑ P.L. Sclater & O. Thomas: The book of antelopes. Cz. 1. London: R.H. Porter, 1894, s. 2. (ang.).
↑ É.L. Trouessart: Catalogus mammalium tam viventium quam fossilium. Wyd. Nova ed. (prima completa). Cz. 2. Berolini: R. Friedländer & sohn, 1898, s. 904. (łac.).
↑ É.L. Trouessart: Catalogus mammalium tam viventium quam fossilium. Cz. 3: Quinquennale supplementum anno 1904. Berolini: Friedländer, 1904, s. 713. (łac.).
↑ Knottnerus-Meyer 1907 ↓, s. 67.
↑ Knottnerus-Meyer 1907 ↓, s. 85.
↑ R. Lydekker & G. Blaine: Catalogue of the Ungulate Mammals in the British Museum (Natural History). Cz. 2: Artiodactyla, Family Bovidæ, Subfamilies Bubalinæ to Reduncinæ (Hartebeests, Gnus, Duikers, Dik-Diks, Klipspringers, Reedbucks, Waterbucks, Etc.). London: Printed by order of the Trustees, 1914, s. 2. (ang.).
↑ Pilgrim 1939 ↓, s. 63.
↑ G.G. Simpson. The principles of classification and a classification of mammals. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 85, s. 160, 1945. (ang.).
↑ И.И. Соколов. Опыт естественной классификации полорогих (Bovidae). „Труды Зоологического института РАН”. 14, s. 46, 200, 1953. (ros.).
↑ Vrba 1997 ↓, s. 134.
↑ Vrba 1997 ↓, s. 165.
1 2 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 177. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 352–356. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Subfamily Alcelaphinae. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-05-02]. (ang.).
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-07-20]. (ang.).
↑ Vrba 1997 ↓, s. 172.
↑ A.W. Gentry. Fossil Bovidae (Mammalia) from Langebaanweg, South Africa. „Annals of the South African Museum”. 79, s. 264, 1980. (ang.).
↑ A.W. Gentry: Bovidae. W: L. Werdelin & W.J. Sanders (redaktorzy): Cenozoic Mammals of Africa. Berkeley: University of California Press, 2010, s. 787. ISBN 978-0-520-25721-4. (ang.).
↑ Pilgrim 1939 ↓, s. 67.
↑ J. Hürzeler. Un alcélaphiné aberrant (Bovidé, Mammalia) des „lignites de Grosseto” en Toscane. „Comptes Rendus de l’Académie des Sciences de Paris”. Série II. 296, s. 243, 1983. (fr.).
↑ E.C.N. van Hoepen. Voorlopige beskrywing van Vrystaatse soogdiere. „Paleontologiese Navorsing van die Nasionale Museum, Bloemfontein”. 2 (5), s. 63, 1932. (ang.).
↑ C. Arambourg. Numidocapra crassicornis, nov. gen., nov. sp., un ovicaprine nouveau du villafranchien constantinois. „Compte Rendu Sommaire des Séances de la Société Géologique de France”. 13, s. 290, 1949. (fr.).
↑ A.T. Hopwood. New fossil mammals from Olduvai, Tanganyika Territory. „The Annals and Magazine of Natural History”. Tenth series. 14 (83), s. 550, 1934. DOI: 10.1080/00222933408654928. (ang.).
↑ M. Pickford & H. Thomas. An aberrant new bovid (Mammalia) in subrecent deposits from Rusinga Island, Kenya. „Proceedings of the Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen”. B. 87, s. 443, 1984. (ang.).

Bibliografia

J.E. Gray: Catalogue of ruminant Mammalia (Pecora, Linnaeus) in the British Museum. London: British Museum, 1872, s. 1–100. (ang.).
T. Knottnerus-Meyer. Über das Tränenbein der Huftiere. Vergleichend-anatomischer Beitrag zur Systematik der rezenten Ungulata. „Archiv für Naturgeschichte”. 73 (1), s. 1–152, 1907. (niem.).
G.E. Pilgrim. The fossil Bovidae of India. „Memoirs of the Geological Survey of India, Palaeontologia Indica”. 26, s. 1–356, 1939. (ang.).
E.S. Vrba. New fossils of Alcelaphini and Caprinae (Bovidae: Mammalia) from Awash, Ethiopia, and phylogenetic analysis of Alcelaphini. „Palaeontologia africana”. 34, s. 127–198, 1997. (ang.).

[1] Typ nomenklatoryczny: Damalis C.H. Smith, 1827 (= Alcelaphus de Blainville, 1816).

[3] Typ nomenklatoryczny: Connochaetes Lichtenstein, 1812.

[5] Typ nomenklatoryczny: Damalis J.E. Gray, 1846 (= Damaliscus P.L. Sclater & O. Thomas, 1894.).

[7] Pisownia oryginalne, takson zdefiniowany jako podrodzina w obrębie Bovidae.

[10] Typ nomenklatoryczny: Bubalis Frisch, 1775 (= Alcelaphus de Blainville, 1816).

[21] Typ nomenklatoryczny: Damaliscus P.L. Sclater & O. Thomas, 1894.

[broo-2] J. Brookes: A catalogue of the Anatomical and Zoological Museum of Joshua Brookes. Cz. 16. London: Richard Taylor, 1828, s. 64. (ang.).

[CITEREFGray1872[https://www.biodiversitylibrary.org/page/8707786_42]-4] Gray 1872 ↓, s. 42.

[CITEREFGray1872[https://www.biodiversitylibrary.org/page/8707787_43]-6] Gray 1872 ↓, s. 43.

[bro-8] V. Brooke: The distribution of the families and genera of Mammalia. W: A.R. Wallace: The geographical distribution of animals: with a study of the relations of living and extinct faunas as elucidating the past changes of the earth's surface. Cz. 2. New York: Harper and Brothers, Publishers, 1876, s. 224. (ang.).

[roch-9] A.T. Rochebrune. Faune de la Sénégambie. Mammifères. „Actes de la Société Linnéenne de Bordeaux”. Quatrième série. 7, s. 179, 1883. (fr.).

[scl&tho-11] P.L. Sclater & O. Thomas: The book of antelopes. Cz. 1. London: R.H. Porter, 1894, s. 2. (ang.).

[tro1898-12] É.L. Trouessart: Catalogus mammalium tam viventium quam fossilium. Wyd. Nova ed. (prima completa). Cz. 2. Berolini: R. Friedländer & sohn, 1898, s. 904. (łac.).

[tro1905-13] É.L. Trouessart: Catalogus mammalium tam viventium quam fossilium. Cz. 3: Quinquennale supplementum anno 1904. Berolini: Friedländer, 1904, s. 713. (łac.).

[CITEREFKnottnerus-Meyer1907[https://www.biodiversitylibrary.org/page/15113184_67]-14] Knottnerus-Meyer 1907 ↓, s. 67.

[CITEREFKnottnerus-Meyer1907[https://www.biodiversitylibrary.org/page/15113202_85]-15] Knottnerus-Meyer 1907 ↓, s. 85.

[lyd&bla-16] R. Lydekker & G. Blaine: Catalogue of the Ungulate Mammals in the British Museum (Natural History). Cz. 2: Artiodactyla, Family Bovidæ, Subfamilies Bubalinæ to Reduncinæ (Hartebeests, Gnus, Duikers, Dik-Diks, Klipspringers, Reedbucks, Waterbucks, Etc.). London: Printed by order of the Trustees, 1914, s. 2. (ang.).

[CITEREFPilgrim193963-17] Pilgrim 1939 ↓, s. 63.

[sim-18] G.G. Simpson. The principles of classification and a classification of mammals. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 85, s. 160, 1945. (ang.).

[sok-19] И.И. Соколов. Опыт естественной классификации полорогих (Bovidae). „Труды Зоологического института РАН”. 14, s. 46, 200, 1953. (ros.).

[CITEREFVrba1997134-20] Vrba 1997 ↓, s. 134.

[CITEREFVrba1997165-22] Vrba 1997 ↓, s. 165.

[Cichocki&inni-23] 1 2 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 177. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[Burgin&inni-24] 1 2 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 352–356. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).

[Wilson&Reeder-25] D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Subfamily Alcelaphinae. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-05-02]. (ang.).

[mdd-26] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-07-20]. (ang.).

[CITEREFVrba1997172-27] Vrba 1997 ↓, s. 172.

[gen1980-28] A.W. Gentry. Fossil Bovidae (Mammalia) from Langebaanweg, South Africa. „Annals of the South African Museum”. 79, s. 264, 1980. (ang.).

[gen2010-29] A.W. Gentry: Bovidae. W: L. Werdelin & W.J. Sanders (redaktorzy): Cenozoic Mammals of Africa. Berkeley: University of California Press, 2010, s. 787. ISBN 978-0-520-25721-4. (ang.).

[CITEREFPilgrim193967-30] Pilgrim 1939 ↓, s. 67.

[hur-31] J. Hürzeler. Un alcélaphiné aberrant (Bovidé, Mammalia) des „lignites de Grosseto” en Toscane. „Comptes Rendus de l’Académie des Sciences de Paris”. Série II. 296, s. 243, 1983. (fr.).

[hoe-32] E.C.N. van Hoepen. Voorlopige beskrywing van Vrystaatse soogdiere. „Paleontologiese Navorsing van die Nasionale Museum, Bloemfontein”. 2 (5), s. 63, 1932. (ang.).

[ara-33] C. Arambourg. Numidocapra crassicornis, nov. gen., nov. sp., un ovicaprine nouveau du villafranchien constantinois. „Compte Rendu Sommaire des Séances de la Société Géologique de France”. 13, s. 290, 1949. (fr.).

[hop-34] A.T. Hopwood. New fossil mammals from Olduvai, Tanganyika Territory. „The Annals and Magazine of Natural History”. Tenth series. 14 (83), s. 550, 1934. DOI: 10.1080/00222933408654928. (ang.).

[pic&tho-35] M. Pickford & H. Thomas. An aberrant new bovid (Mammalia) in subrecent deposits from Rusinga Island, Kenya. „Proceedings of the Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen”. B. 87, s. 443, 1984. (ang.).