Bea Arthur (1973) | |
| Imię i nazwisko |
Bernice Phyllis Frankel |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Data i miejsce śmierci | |
| Zawód |
aktorka |
| Współmałżonek |
Robert Alan Aurthur |
| Lata aktywności |
1947–2009 |
Bea Arthur właśc. Bernice Phyllis Frankel (ur. 13 maja 1922 w Nowym Jorku, zm. 25 kwietnia 2009 w Los Angeles) – amerykańska aktorka. Laureatka nagrody Tony za rolę Very Charles w musicalu Mame (1966) oraz dwóch nagród Emmy w 1977 za rolę tytułową Maude Findlay w sitcomie stacji CBS Maude (1972–1978) i w 1988 za postać Dorothy Zbornak w sitcomie NBC Złotka (1985–1992).
Urodziła się w nowojorskiej dzielnicy Brooklyn, w rodzinie żydowskiej jako córka Rebekki (z domu Pressner, urodzonej w Austrii) i Philipa Frankela (urodzonego w Polsce), właścicieli domów towarowych w Cambridge w Massachusetts. Wychowywała się ze starszą siostrą Gertrude i młodszą siostrą Marian.
Podczas II wojny światowej zaciągnęła się jako jedna z pierwszych kobiet do żeńskiej rezerwy Korpusu Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych. Po podstawowym szkoleniu służyła jako maszynistka w kwaterze głównej piechoty morskiej w Waszyngtonie. W latach 1944–1945 Frankel pracował jako kierowca ciężarówki i dyspozytor w bazie lotniczej Korpusu Piechoty Morskiej Cherry Point w Północnej Karolinie.
Po odbyciu służby uczęszczała przez rok do Franklin School of Science and Arts w Filadelfii, gdzie uzyskała wykształcenie technika laboratoryjnego. Po stażu w miejscowym szpitalu, zdecydowała się nie pracować w wyuczonej profesji. W 1947 wyjechała do Nowego Jorku, aby zapisać się do tamtejszej szkoły aktorskiej Dramatic Workshop of The New School, gdzie kształciła się pod okiem Erwina Piscatora.
W 1954 jej pierwszy wielki przełom nastąpił, gdy otrzymała rolę Lucy Brown w spektaklu off-broadwayowskim Opera za trzy grosze u boku Lotte Lenyi. W 1964 odniosła sukces w roli Yente Swatki w broadwayowskim widowisku Skrzypek na dachu.
Była dwukrotnie zamężna. W latach 1947–1948 jej pierwszym mężem był Robert Alan Arthur. 28 maja 1950 wyszła za mąż za reżysera Gene’a Saksa, adoptowali dwoje synów: Matthew (ur. 1961) i Daniela (ur. 1964). 27 czerwca 1978 doszło do rozwodu.
Zmarła 25 kwietnia 2009 na raka płuc w swoim domu w Brentwood w Los Angeles w wieku 86 lat.