Bekasik, bekas mały (Lymnocryptes minimus) – gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych (Scolopacidae). Jedyny przedstawiciel rodzaju Lymnocryptes. Nie wyróżnia się podgatunków.
W Polsce przestał się gnieździć w XIX wieku. W 1977 roku odnaleziono dwa gniazda na Bagnie Ławki w Kotlinie Biebrzańskiej, jednak od tej pory brak potwierdzonych przypadków gniazdowania, choć sporadycznie obserwuje się tokujące ptaki na Bagnach Biebrzańskich, pojedyncze przypadki toków odnotowano także w innych rejonach kraju. Te obserwacje świadczą o tym, że w niektórych latach może dochodzić do gniazdowania bekasika na terenie kraju. Nielicznie widywany na przelotach: w marcu–maju i wrześniu–listopadzie. Liczebność populacji zimującej w Polsce w latach 2013–2018 oceniano na 500–1000 osobników.
Morfologia
Wygląd
Ptak o krępej, przysadzistej sylwetce z małą głową. Brak dymorfizmu, zarówno wiekowego, jak i płciowego. Wierzch głowy czarny z płowożółtymi cętkami, boki głowy jasne, nad okiem żółtawa brew. Grzbiet czarny również z płowymi cętkami o metalicznym połysku. W bocznej części grzbietu podwójna beżowa smuga. Przód szyi i górna część piersi rdzawobrązowe, dół piersi i brzuch białe. Na spodzie ciała podłużne ciemne plamy. Dziób żółty z ciemnym końcem. W locie ukazuje biały brzuch od spodu i czarno-biały rysunek na skrzydle od spodu. Wtedy z wierzchu można zaobserwować rzucające się w oczy białe pasy na grzbiecie.
Wymiary średnie
długość ciała 18–20 cm, długość dzioba 4 cm, długość ogona 4,5–5,5 cm rozpiętość skrzydeł 33–36 cm masa ciała 30–105 g (przeważnie 35–73 g)
Ekologia i zachowanie
Jajo z kolekcji muzealnej
Biotop
Bagna, podmokłe torfowiska, brzegi wód i podmokłe łąki w pasie tajgi i tundry.
Tryb życia
Ptak skryty i trudny do obserwacji, ale niepłochliwy – polegając na swym maskującym ubarwieniu, pozwala zbliżyć się na niewielką odległość, jednak zachowuje dużą ostrożność. Najczęściej obserwowany, jak zrywa się spod nóg. Prowadzi samotniczy tryb życia. Podczas żerowania charakterystycznie podryguje tułowiem.
Gniazdo
Na ziemi, w krzewie, niskiej roślinności, w okolicy wody. Wyścielone jest liśćmi i trawą.
Jaja
W ciągu roku wyprowadza jeden lub dwa lęgi, składając w maju–wrześniu 4 (niezwykle rzadko 3) jaja.
Wysiadywanie, opieka nad pisklętami
Jaja wysiadywane są przez okres 21–24 dni, po czym wykluwają się pisklęta. Karmione są owadami. Opuszczają gniazdo po około 3 tygodniach od wyklucia się.
Pożywienie
Bezkręgowce (owady, mięczaki, pierścienice) oraz nasiona roślin.
Status zagrożenia i ochrona
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje bekasika za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji, według szacunków organizacji Wetlands International z 2023 roku, mieści się w przedziale 1060002 – 2235001 osobników, co przelicza się na 707000 – 1490000 osobników dorosłych. Trend liczebności populacji uznawany jest za stabilny.
W Polsce objęty ścisłą ochroną gatunkową. Na Czerwonej liście ptaków Polski uznany za gatunek wymarły regionalnie (dotyczy populacji lęgowej).
Zagrożeniem dla bekasika jest głównie osuszanie terenów podmokłych i ich zarastanie. W niektórych krajach, zwłaszcza w Europie Zachodniej (np. we Francji), jest to ptak łowny.
↑Lymnocryptes, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2011-04-02](ang.).
12Van Gils, J., Wiersma, P. & Kirwan, G.M:Jack Snipe (Lymnocryptes minimus).[w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line].Lynx Edicions, Barcelona,2016.[zarchiwizowane z tego adresu(2016-10-24)].
12BirdLife International, Lymnocryptes minimus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2025, wersja 2025-2 [dostęp 2026-06-29](ang.).
12Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko:Plemię: Scolopacini Nitzsch, 1820 (Wersja: 2023-09-29).[w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line].Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego.[dostęp 2025-01-31].
12F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-06-29](ang.).
↑AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025b, 2026, DOI:10.2173/avilist.v2025b(ang.).
.jpg)
