Bendiks – stosowany w rozrusznikach samochodowych mechanizm, mający na celu połączenie rozrusznika z silnikiem oraz rozłączenie ich po zapłonie.
Bendiks – stosowany w rozrusznikach samochodowych mechanizm, mający na celu połączenie rozrusznika z silnikiem oraz rozłączenie ich po zapłonie.
Przekręcenie kluczyka dostarcza prąd z akumulatora do silnika rozrusznika, w następstwie czego gwałtownie zaczynają obracać się wałek i osadzona na nim gwintowana tuleja. Nakręcony na tuleję zębnik wskutek bezwładności stawia chwilowy opór obrotowi mimo faktu, że wałek zaczyna się obracać. Zębnik przesuwa się wzdłuż gwintu, w końcu zazębiając się z wieńcem zębatym koła zamachowego. Zębnik, nie mogąc przesuwać się dalej wskutek ogranicznika, zaczyna obracać się razem z wałem, wprawiając wieniec zębaty w ruch, co uruchamia silnik. Istotną rolę w mechanizmie pełni sprężyna, która poprzez skręcanie i uginanie powoduje stopniowe narastanie siły przenoszonej przez wałek zamiast gwałtownego uderzenia, a także amortyzuje odrzut silnika wywołany powstaniem ciśnienia w cylindrze. Po rozpoczęciu samodzielnej pracy silnika zębnik obraca się szybciej, niż wałek. Ruch między nim i tuleją ulega odwróceniu i wypycha zębnik z powrotem. Zapobiega to uszkodzeniu rozrusznika podczas pracy silnika.
Alternatywą dla bendiksów jest zazębienie wstępne w rozrusznikach typu pre-engaged, będące standardem w nowoczesnej motoryzacji. Zasada działania polega na wykorzystaniu elektromagnesu w celu wsunięcia zębnika w miejsce, po czym następuje kręcenie. Tym samym ten mechanizm eliminuje konieczność wykorzystania mechanizmu gwintowego, a co za tym idzie – potencjalnych usterek zębnika i koła zamachowego. Rozwinięciem systemu pre-engaged są rozruszniki z redukcją przełożeń oraz rozruszniki z magnesami trwałymi.
Nazwa mechanizmu pochodzi od Vincenta Hugo Bendixa. Bendix około 1910 roku, po upadku własnej firmy, powrócił do sprzedaży samochód Cadillac w Chicago. W tym czasie Charles Kettering wynalazł system elektrycznego rozrusznika, który był jednak drogi i skomplikowany. Bendix opracował konstrukcję, której zasadniczym elementem był wałek z potrójnym gwintem, a poruszający się zębnik wskutek siły bezwładności zazębiał się z kołem zamachowym. Początkowo ten mechanizm był produkowany ręcznie; zautomatyzowanie produkcji nastąpiło w 1913 roku. Pierwszym samochodem wykorzystującym bendiks był Chevrolet Series H z 1914 roku. Rozwiązanie stało się powszechne w ciągu pięciu lat i było standardem w branży motoryzacyjnej do lat 70. XX wieku. Współcześnie mechanizm jest wykorzystywany m.in. w kosiarkach i agregatach prądotwórczych.