Beniamin Torbe

Beniamin Torbe

Data i miejsce urodzenia	6 listopada 1858 Kraków
Data i miejsce śmierci	10 lutego 1931 Kraków
Narodowość	polska
Praca
Styl	secesja
Multimedia w Wikimedia Commons

Beniamin Torbe (ur. 6 listopada 1858 w Krakowie, zm. 10 lutego 1931 tamże) – polski architekt żydowskiego pochodzenia, działający w Krakowie. Zaprojektował ponad 100 krakowskich kamienic.

Życiorys

Był synem Salomona oraz Blumy Gintel Hoffmann. Pobierał nauki na Bauschule w Wiedniu, którą ukończył w 1888. W 1889 otrzymał koncesję budowniczego w Krakowie. W okresie międzywojennym Torbe był jednym z najpopularniejszych architektów w Krakowie. Projektował i budował przede wszystkim kamienice czynszowe dla żydowskich przedsiębiorców, takich jak Chaim Berek Zucker czy Salomon Ritterman. Był członkiem Krakowskiego Towarzystwa Technicznego i Stowarzyszenia Izraelitów Postępowych. Pochowany został na cmentarzu przy ul. Miodowej.

Dzieła

• 1891 – kamienica przy ulicy Pańskiej (obecnie Marii Skłodowskiej-Curie) 4
• 1892 – kamienica przy ulicy Zwierzynieckiej 34
• 1892 – przebudowa kamienicy przy placu Szczepańskim 7 w Krakowie
• 1893 – przebudowa synagogi Tempel w Krakowie
• 1896 – kamienica przy ulicy Karmelickiej 48 w Krakowie
• 1902 – kamienica przy ulicy Berka Joselewicza 20 w Krakowie
• 1903 – secesyjna kamienica przy ulicy Piłsudskiego 9 w Krakowie
• 1905 – kamienica przy ulicy Michałowskiego 6 w Krakowie
• 1905 – kamienica przy ulicy Brzozowej 14 w Krakowie
• 1905 – kamienica przy ulicy Koletek 1, 3 i 5 w Krakowie
• 1906 – kamienica przy ulicy Krupniczej 3 w Krakowie
• 1907 – synagoga Chany i Abrahama Lednitzerów w Krakowie
• 1908 – kamienica przy ulicy Dietla 31 w Krakowie
• 1909 - kamienica przy ulicy Dietla 15 w Krakowie
• 1908 – kamienica przy ulicy Bocheńskiej 7 w Krakowie
• 1909 – kamienice przy ulicy Sarego 21, 23 i 25 w Krakowie
• 1909 – kamienica przy ulicy Mogilskiej 8 w Krakowie
• 1910 – kamienica przy ulicy Konarskiego 13 w Krakowie
• 1911 – kamienica przy ulicy Lubomirskiego 37 w Krakowie
• 1912 – Willa Sylwan przy ulicy Powroźniczej 6 w Krakowie
• 1913 – kamienica przy ulicy Szlak 3 w Krakowie

• 
  Kamienica czynszowa (1892)
  Kraków, ul. Radziwiłłowska 17
• 
  Kamienica czynszowa (1893)
  Kraków, ul. Rakowicka 12
• 
  Kamienica czynszowa (1905)
  Kraków ul. Dietla 97 (ul. Wrzesińska 1)
• 
  Kamienica czynszowa (1904)
  Kraków ul. Łobzowska 4
• 
  Kamienica (1903–1906),
  Kraków, ul. Piłsudskiego 9
• 
  Kamienica (1892),
  Kraków, ul. Starowiślna 36
• 
  Kamienica (1899),
  Kraków, ul. Starowiślna 44
• 
  Kamienica (1895–1899),
  Kraków, ul. Westerplatte 3
• 
  Kamienica (1909),
  Kraków, ul. Lubicz 24
• 
  Kamienica (1902),
  Kraków, ul. Jabłonowskich 5
• 
  Kamienica (1900),
  Kraków, ul. Jabłonowskich 6
• 
  Kamienica (1906),
  Kraków, ul. Krupnicza 3
• 
  Kamienica (1907),
  Kraków, ul. Krakowska 30
• 
  Kamienica (1908–1909),
  Kraków, ul. Dietla 15
• 
  Kamienica (1905),
  Kraków, ul. Grabowskiego 5
• 
  Kamienica (1899–1900),
  Kraków, ul. Michałowskiego 8–10
• 
  Kamienica (1909),
  Kraków, ul. Lubicz 26
• 
  Kamienica (1905–1911),
  Kraków, ul. Koletek 3
• 
  Kamienica (1898),
  Kraków, ul. Długa 18
• 
  Kamienica (1891),
  Kraków, ul. Marii Skłodowskiej-Curie 4
• 
  Kamienica (1898),
  Kraków, ul. Podzamcze 20
• 
  Kamienica (1898),
  Kraków, ul. Podzamcze 22
• 
  Kamienica (1895),
  Kraków, ul. Studencka 7
• 
  Kamienica (1900–1901),
  Kraków, ul. Starowiślna 37
• 
  Willa Sylwan (1912),
  Kraków, ul. Powroźnicza 6

Przypisy

Bibliografia

• Barbara Zbroja: Miasto umarłych: Architektura publiczna Żydowskiej Gminy Wyznaniowej w Krakowie w latach 1868-1939. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2005. ISBN 83-7318-619-0.
• Praca zbiorowa, red. prowadz. Joanna Czaj-Waluś Zabytki architektury i budownictwa w Polsce – Kraków, Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, Warszawa 2007, ISBN 83-922906-8-2
• BarbaraB. Zbroja BarbaraB., Leksykon architektów i budowniczych pochodzenia żydowskiego w Krakowie w latach 1868-1939, Kraków: Wysoki Zamek, 2023, ISBN 978-83-966500-2-3 .