Bernardo Bellotto

Bernardo Bellotto
Canaletto
Ilustracja
Bernardo Bellotto, autoportret
Imię i nazwisko

Bernardo Francesco Paolo Ernesto Bellotto

Data i miejsce urodzenia

30 stycznia 1721
Wenecja

Data i miejsce śmierci

17 listopada 1780
Warszawa

Narodowość

włoska

Dziedzina sztuki

malarstwo

Epoka

klasycyzm

podpis

Bernardo Bellotto zwany Canaletto, także Canaletto młodszy (ur. 30 stycznia 1721 w Wenecji, zm. 17 listopada 1780 w Warszawie) – włoski malarz, przedstawiciel weneckiego malarstwa wedutowego, od 1767 działał w Polsce.

Życiorys

Widok na Canal Grande i Santa Maria della Salute, 1743 r. J. Paul Getty Museum
Drezno widziane z prawego brzegu Łaby Augustów w kierunku mostu Augusta Fryderyka, 1748 r. Galeria Drezdeńska
Elekcja Stanisława Augusta, 1764

Malarstwa uczył się w pracowni swojego wuja Canala, również zwanego Canalettem. Nim przybył do Polski, działał w Wenecji i innych włoskich miastach, potem w Wiedniu, Dreźnie, Monachium i Pirnie, gdzie zasłynął jako malarz wedut – niewielkich wymiarów pejzaży przedstawiających widoki miast.

Na dworze Stanisława Augusta Poniatowskiego zyskał pozycję nadwornego malarza. Na zlecenie króla pracował przy dekorowaniu Zamku Ujazdowskiego; namalował we wschodnim skrzydle freski i fragmenty ornamentalne (prace te uległy zniszczeniu przy przebudowie zamku w 1784), a wraz ze swoim synem Lorenzem wykonał 14 obrazów przedstawiających antyczny Rzym. Jego głównym dziełem jest galeria 30 wedut Warszawy i pałacu w Wilanowie, które umieszczono w oddzielnej Sali Prospektowej (zwanej też Salą Canaletta) na Zamku Królewskim. Do dzisiejszych czasów zachowało się tych wedut 24.

Canaletto malował również obrazy o tematyce historycznej, np. Elekcja Stanisława Augusta czy Wjazd Jerzego Ossolińskiego do Rzymu 1633. Jego obrazy można oglądać w Zamku Królewskim i Muzeum Narodowym.

Obrazy Bellotta charakteryzują się przede wszystkim wielką pieczołowitością w odmalowywaniu szczegółów – mimo niewielkiego formatu bardzo dopracowane są wszystkie stroje, twarze postaci (do tego stopnia, że fachowcy rozpoznają w nich poszczególne osoby, w większości rodzinę Poniatowskiego). Z detalami uwieczniana była i architektura, lecz na tym polu Canaletto dopuszczał się pewnych przekłamań, udoskonaleń. Ta dokładność, możliwa dzięki zastosowaniu camery obscura i szkieł powiększających, została wykorzystana przy odbudowie zniszczonej podczas wojny Warszawy.

Został pochowany w podziemiach kościoła Przemienienia Pańskiego w Warszawie lub na cmentarzu przykościelnym, istniejącym do połowy XIX wieku; jego grób nie zachował się.

Upamiętnienie

W 1988 na murach obronnych warszawskiego Starego Miasta, w pobliżu placu Zamkowego, została odsłonięta tablica upamiętniająca Canaletta (brąz, projekt Janusz Pastwa). Jego imię nosi także od 1993 roku ulica w Warszawie.

Weduty w Sali Prospektowej (Canaletta) w Zamku Królewskim w Warszawie

Ulica Miodowa w Warszawie, 1777 r. Zamek Królewski w Warszawie
Widok Warszawy od strony Pragi (1770, olej na płótnie)
Widok Warszawy od strony Pragi (1770, olej na płótnie)

Inne obrazy

Wjazd Jerzego Ossolińskiego do Rzymu w roku 1633, Muzeum Narodowe we Wrocławiu (1779)

Przypisy

  1. ↑ Witz 1970 ↓, s. 17.
  2. ↑ Witz 1970 ↓, s. 18.
  3. ↑ Encyklopedia Warszawy. Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 51-52. ISBN 83-01-08836-2.
  4. ↑ Aldona Bartczakowa: Kościół kapucynów. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1982, s. 48, 50.
  5. ↑ (R): Tablica dla Canaletta, w: "Gościniec" R. XX, nr 9 (226), wrzesień 1988, s. 2 okł.
  6. ↑ Kwiryna Handke, Słownik nazewnictwa Warszawy, Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, ISBN 978-83-86619-97-9 [dostęp 2023-11-05].

Bibliografia

Literatura dodatkowa

Linki zewnętrzne