PRL
Kategoria „bezpartyjny” była powszechnie używanym wyróżnikiem oznaczającym tych wszystkich, którzy nie należeli, w domyśle, do rządzącej Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR). Informacja „partyjny” czy „bezpartyjny” była obowiązkową częścią życiorysów składanych przy staraniach o pracę, przyjęcia na studia, stypendia itp. Atrybutu „bezpartyjny” używano także urzędowo dla oznaczenia „przynależności do organizacji politycznych”, który był obowiązkową kategorią w formularzach np. paszportowych lub wnioskach o odznaczenie. Kategorii tej nie używano w sprawach mniej ważnych, np. we wnioskach o wydanie dowodów osobistych (ani w samych dowodach osobistych). Była jednak częścią niemal wszystkich jawnych, a szczególnie niejawnych akt osobowych.
Stanowiska będące w nomenklaturze, a więc praktycznie wszystkie istotne, były przede wszystkim obsadzane członkami PZPR, a w niektórych dziedzinach także członkami zależnych od PZPR Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego, Stronnictwa Demokratycznego, a także różnych koncesjonowanych organizacji. Zdarzało się jednak, że niższe na ogół stanowiska kierownicze (np. zastępcy lub pełniącego obowiązki) wymagające kompetencji i doświadczenia były obsadzane osobami bezpartyjnymi – tzw. „bezpartyjnymi fachowcami”. Wyjątkowo pojawiali się nawet ministrowie „bezpartyjni”.
