Bobrkowate (Menyanthaceae) – rodzina roślin należąca do rzędu astrowców (Asterales). Należy tu 6 rodzajów z ok. 60 gatunkami roślin wodnych i bagiennych rozprzestrzenionych na całym świecie z wyjątkiem okolic okołobiegunowych. W Polsce występują dziko dwa gatunki – bobrek trójlistkowy (Menyanthes trifoliata) i grzybieńczyk wodny (Nymphoides peltata).
Niektóre gatunki uprawiane są jako ozdobne. Rośliny z rodzaju grzybieńczyk bywają chwastami w uprawach ryżu i kanałach nawadniających.
Skrętoległe, często w rozecie przyziemnej, rzadko naprzeciwległe, ogonkowe (ogonki zwykle są długie, u niektórych gatunków oskrzydlone), z pochwiastą, błoniastą nasadą, bez przylistków. Blaszka liści zanurzona, pływająca lub wynurzona, trójlistkowa (Menyanthes) lub pojedyncza i wówczas okrągła, nerkowata do równowąskiej. Blaszka zwykle jest całobrzega, czasem falista, rzadko drobno ząbkowana albo karbowana.
Promieniste i obupłciowe, zebrane są różnych kwiatostanach – gronach i wierzchotkach, pojedynczych lub złożonych, czasem gęsto skupione, w tym w główkach. Działek kielicha jest 5, złączonych u nasady, u części przedstawicieli przyrastają do dolnej części zalążni. Działki są trwałe. Płatków korony także jest 5, zrośnięte są one w dolnej części, odpadają po przekwitnieniu. Czasem od wewnątrz są silnie frędzlowate. Płatki mają barwę białą, żółtą lub różową. Pręcików jest 5 (rzadko więcej lub 4), międzyległych łatkom korony. Występuje różnosłupkowość. Zalążnia jest górna lub wpół dolna, powstaje z dwóch owocolistków, ale jest jednokomorowa, z dwoma łożyskami ściennymi i licznymi zalążkami. Znamię jest dwudzielne.
Torebki, pękające lub nie, u niektórych przedstawicieli mniej lub bardziej mięsiste (też określane jako jagody). Nasion jest od kilku do wielu, u niektórych przedstawicieli są one oskrzydlone.
Systematyka
Rodzina tradycyjnie sytuowana była blisko goryczkowatychGentianaceae, czasem nawet rodzaje tu zaliczane włączano do tej rodziny. Badania molekularne ujawniły, że jej pozycja jest bardziej izolowana, a najbliżej spokrewniona jest z rodzinami Goodeniaceae, astrowatychAsteraceae i Calyceraceae (jest siostrzana dla obejmującego je kladu).
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa astrowe (Asteridae Takht.), nadrząd Campanulanae Takht. ex Reveal, rząd bobrkowce (Menyanthales T. Yamaz. ex Takht.), rodzina bobrkowate (Menyanthaceae (Dumort.) Dumort.).