Borya

*Borya*
	; Borya scirpoidea
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	szparagowce
Rodzina	Boryaceae
Rodzaj	Borya
	Nazwa systematyczna
	Borya Labill.; Nov. Holl. Pl. 1: 81 (1805)
	Typ nomenklatoryczny
	Borya nitida Labill.
Synonimy
	Baumgartenia Spreng.; Daviesia Poir;
	Baumgartenia Spreng.; Daviesia Poir;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Borya Labill. – rodzaj wieloletnich, niskopączkowych roślin z rodziny Boryaceae, obejmujący 12 gatunków endemicznych dla Australii. Nazwa rodzaju została nadana na cześć Jean Baptiste Bory de Saint-Vincent, francuskiego podróżnika i botanika. Rodzaj ten obejmuje rośliny tolerujące susze, zdolne do ponownego zazielenienia się po uschnięciu oraz gatunki unikające przesuszenia, których część naziemna odradza się corocznie. Kwiaty wszystkich gatunków są zapylane przez muchówki.

Morfologia

Pokrój: Niskie rośliny tworzące gęste skupiska (kępy).

Pęd podziemny: Krótkie kłącze.

Łodyga: Proste lub rozgałęzione, wzniesione lub płożące.

Liście: Ulistnienie skrętoległe. Liście liczne, tworzące pochwę liściową, siedzące, o blaszce równowąskiej, z równoległym użyłkowaniem.

Kwiaty: Kwiaty zebrane w kłos wsparty podsadkami. Każdy kwiat dodatkowo wsparty jest przysadką i podkwiatkiem. Okwiat pojedynczy złożony z białych listków, zrośniętych u nasady. Pręciki osadzone na brzegach rurkowatej nasady okwiatu, niekiedy gruczołowate. Zalążnia trójkomorowa, mała, jajowata. Szyjka słupka nitkowata, zakończona drobnym, główkowatym znamieniem. Miodniki obecne w szczelinach na ścianie zalążni. Zalążki anatropowe.

Owoce: Jajowato-wrzecionowate torebki. Nasiona małe, elipsoidalne, czarne.

Genetyka: Liczba niewielkich, metacentrycznych do akrocentrycznych chromosomów n wynosi 14 lub 28.

Systematyka

Pozycja rodzaju według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG V z 2026): Rodzaj zaliczany jest do rodziny Boryaceae, należącej do rzędu szparagowców (Asparagales) zaliczanych do jednoliściennych (monocots).

Gatunki

Borya constricta Churchill
Borya inopinata P.I.Forst. & E.J.Thomps.
Borya jabirabela Churchill
Borya laciniata Churchill
Borya longiscapa Churchill
Borya mirabilis Churchill
Borya nitida Labill.
Borya scirpoidea Lindl.
Borya septentrionalis F.Muell.
Borya sphaerocephala R.Br.
Borya stenophylla M.D.Barrett
Borya subulata G.A.Gardner

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-28] (ang.).
↑ Tropicos. Missouri Botanical Garden. [dostęp 2011-04-24]. (ang.).
1 2 3 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-28]. (ang.).
↑ D. Gledhill: The names of plants. Cambridge, New York: Cambridge University Press, 2008, s. 75. ISBN 978-0-521-86645-3. (ang.).
1 2 J.G. Conran: Boryaceae. W: Klaus Kubitzki (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. T. 3: Flowering Plants. Monocotyledons. Lilianae (except Orchidaceae). Berlin Heidelberg: Springer-Verlag, 1998, s. 151-153. ISBN 3-540-64060-6. (ang.).

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-28] (ang.).

[trop-3] Tropicos. Missouri Botanical Garden. [dostęp 2011-04-24]. (ang.).

[kew-4] 1 2 3 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-28]. (ang.).

[5] D. Gledhill: The names of plants. Cambridge, New York: Cambridge University Press, 2008, s. 75. ISBN 978-0-521-86645-3. (ang.).

[kub-6] 1 2 J.G. Conran: Boryaceae. W: Klaus Kubitzki (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. T. 3: Flowering Plants. Monocotyledons. Lilianae (except Orchidaceae). Berlin Heidelberg: Springer-Verlag, 1998, s. 151-153. ISBN 3-540-64060-6. (ang.).