Brunsvigia

*Brunsvigia*
	; Brunsvigia bosmaniae
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	szparagowce
Rodzina	amarylkowate
Rodzaj	Brunsvigia
	Nazwa systematyczna
	Brunsvigia Heister; Beschr. Afr. Pfl. 3 ('Brunsuigia'). 1755
	Typ nomenklatoryczny
	non designatus
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Brunsvigia – rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych. Obejmuje 18–19 gatunków. Rośliny te występują w Afryce. Niektóre gatunki zapylane są przez ptaki (ornitochoria) – mają rurkowate, czerwone kwiaty. B. radulosa wykorzystywana jest lokalnie jako roślina lecznicza i przypisywane są jej właściwości psychoaktywne.

Morfologia

Geofity cebulowe ze zwykle dużą cebulą, niekiedy częściowo nadziemne. Liście od dwóch do wielu, różnych kształtów, zwykle szerokie, płożące, wyrastające razem z kwiatostanem lub później. Kwiaty zebrane od kilku do wielu w baldach, wsparty dwiema podsadkami, wyrastający na głąbiku. Szypułki wydłużające się po zapłodnieniu. Okwiat grzbiecisty lub niemal promienisty, o listkach, w dolnej części tworzących rurkę, powyżej rozwartych lub odwiniętych. Pręciki wyrastające z okwiatu, opadające lub wzniesione, o nitkowatych, nierównych nitkach. Zalążnia skośna. Szyjka słupka nitkowata, zakończona główkowatym znamieniem. Owoce suche, tępo lub ostro trójkątne torebki, pękające przegrodowo lub niekiedy otwierające się nieregularnie. Nasiona niemal kuliste, czerwonawozielone.

Systematyka

Pozycja systematyczna

Rodzaj z podplemienia Strumariinae, plemienia Amaryllideae, podrodziny amarylkowych Amaryllidoideae z rodziny amarylkowatych Amaryllidaceae. W przeszłości w różnych systemach klasyfikowany był w szeroko ujmowanej rodzinie liliowatych.

Wykaz gatunków

Brunsvigia bosmaniae F.M.Leight.
Brunsvigia comptonii W.F.Barker
Brunsvigia elandsmontana Snijman
Brunsvigia gariepensis Snijman
Brunsvigia grandiflora Lindl.
Brunsvigia gregaria R.A.Dyer
Brunsvigia herrei Leight. ex W.F.Barker
Brunsvigia josephiniae (Delile) Ker Gawl.
Brunsvigia kirkii Baker
Brunsvigia litoralis R.A.Dyer
Brunsvigia marginata (Jacq.) W.T.Aiton
Brunsvigia namaquana D.Müll.-Doblies & U.Müll.-Doblies
Brunsvigia natalensis Baker
Brunsvigia nervosa (Poir.) ined.
Brunsvigia orientalis (L.) Aiton ex Eckl.
Brunsvigia pulchra (W.F.Barker) D.Müll.-Doblies & U.Müll.-Doblies
Brunsvigia radula (Jacq.) W.T.Aiton
Brunsvigia radulosa Herb.
Brunsvigia undulata F.M.Leight.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2019-04-04] (ang.).
1 2 Brunsvigia Heister. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2019-04-04].
1 2 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 136, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
1 2 3 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2021-02-17]. (ang.).
↑ Genus: Brunsvigia Heist.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2019-04-04].

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2019-04-04] (ang.).

[ing-3] 1 2 Brunsvigia Heister. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2019-04-04].

[mabb-4] 1 2 David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 136, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[kew-5] 1 2 3 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2021-02-17]. (ang.).

[grin-6] Genus: Brunsvigia Heist.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2019-04-04].