 | |
| Historia | |
| Państwo | |
|---|---|
| Sformowanie |
1868 |
| Rozformowanie |
1868 |
| Działania zbrojne | |
| wojna boshin | |
| Organizacja | |
| Dyslokacja |
Aizu |
| Rodzaj sił zbrojnych |
jednostka rezerwowa |
| Rodzaj wojsk | |
Byakkotai (jap. 白虎隊; „jednostka białego tygrysa”) – oddział składający się z ponad trzystu nastoletnich synów samurajów z regionu Aizu, walczący w wojnie boshin po stronie szogunatu Tokugawów.
Byakkotai było jedną z czterech formacji wojskowych Aizu utworzonych w kwietniu 1868 roku w ramach reformy wojska po bitwie pod Toba-Fushimi. Daimyō Katamori Matsudaira zorganizował wojsko, dzieląc je na cztery części, do których przydział zależał od wieku. Formacje te zawdzięczały swoje nazwy czterem Strażnikom Nieba – mitologicznym postaciom odpowiadającym czterem kierunkom geograficznym. Do Byakkotai, którego symbolem był Bai Hu (jap. byakko) i które było jednostką rezerwy, wstępowali nastoletni synowie samurajów w wieku 16–17 lat (choć jako ochotników przyjmowano nawet 13-letnich chłopców). Genbutai, symbolizowane przez Czarnego Żółwia (jap. Genbu), pełniło funkcje patrolowe w miastach i składało się z żołnierzy starszych niż 50 lat; Seiryūtai, symbolizowane przez Lazurowego Smoka (jap. Seiryū), złożone z żołnierzy w wieku 36–49 lat, odpowiedzialne było za patrole graniczne, natomiast Suzakutai, którego symbolem był Szkarłatny Ptak (jap. Suzaku), było regularną jednostką bojową, w której szeregach służyli mężczyźni w wieku 18–35 lat.
Byakkotai podzielona była na trzy klasy oparte na systemie feudalnym: klasa wyższa (shichū), klasa średnia (yoriai) i klasa niższa (ashigaru), którą zasilali wojownicy niższych warstw stanu wojowników, a także chłopi. Każdy z trzech członów formacji dzielił się na dwie drużyny.
W wyniku bitwy pod Tonoguchiharą w październiku 1868 roku dwudziestu żołnierzy z drugiej drużyny shichū wycofało się przez tunel na wzgórze Iimori, skąd rozciągał się widok na zamek Aizuwakamatsu. Stamtąd zauważyli nad zamkiem dym, który w rzeczywistości pochodził z płonącego miasta. Sądząc, że zamek został zdobyty, a ich pan i rodziny nie żyją, w poczuciu porażki zdecydowali się popełnić seppuku. Na wzgórzu Iimori zginęło dziewiętnastu wojowników:
Sadakichi Iinuma (飯沼貞吉) był wśród osób, które podjęły próbę samobójczą, jednak został odratowany przez lokalnego chłopa. Po wojnie zamieszkał w Sendai, gdzie służył jako oficer w armii oraz jako urzędnik pocztowy.
Po zakończeniu działań wojennych ciała zmarłych zostały pozostawione bez pochówku, jednak trzy miesiące po bitwie lokalni chłopi zebrali szczątki i przenieśli je do pobliskiej świątyni do czasu aż wydano zgodę na pochówek w 1887 roku. Ostatecznie wszyscy, włącznie z Sadakichim Inumą (w 1931 roku został pochowany w Sendai, jednak w 1958 roku jego szczątki przeniesiono do grobu obok towarzyszy broni) zostali pochowani na zboczach wzgórza Iimori. Przy nagrobkach znajduje się kamienna płyta, na której wyryta jest inskrypcja, słowa Katamoriego Matsudairy: 幾人の 涙は石にそそぐとも その名は世々に 朽じとぞ思ふ (pol. „Nieważne, jak wielu ludzi skąpie kamienie swoimi łzami, te imiona nigdy nie znikną ze świata”).
Większość służących w Byakkotai żołnierzy kontynuowało walkę m.in. w obronie zamku, ok. 80% stanu osobowego przeżyło wojnę. Dwóch z nich odegrało znaczącą rolę w okresie Meiji: fizyk i historyk Kenjirō Yamakawa oraz admirał Japońskiej Cesarskiej Marynarki Wojennej, Shigetō Dewa.
Historia o samobójczej śmierci grupki żołnierzy Byakkotai zainteresowała przywódcę włoskich faszystów, Benito Mussoliniego. W 1928 roku partia faszystowska ufundowała pomnik, który został wysłany do Aizuwakamatsu. Starożytna kolumna z Pompejów zwieńczona orłem stanęła na zboczu wzgórza Iimori, a jej odsłonięcie poprzedziły uroczystości z udziałem władz miasta.
W 1935 roku na zboczach Iimori odsłonięto drugi pomnik poświęcony poległym roku staraniom niemieckiej ambasady – Hasso von Etzdorf, sekretarz placówki dyplomatycznej, odwiedził górę Iimori, a historia Byakkotai tak go zachwyciła, że doprowadził do umieszczenia monumentu, będącego wyrazem podziwu III Rzeszy dla dziewiętnastu poległych samurajów. Po kapitulacji Japonii wojska okupacyjne usunęły znajdujące się na pomnikach symbole fasces i swastykę.
W mieście Aizuwakamatsu znajduje się muzeum poświęcone żołnierzom Byakkotai, poświęcone zarówno jednostce, jak i wojnie boshin oraz historii klanu Aizu. Historia dwudziestu młodocianych żołnierzy, którzy oddali życie w imię honoru, doczekała się również odniesień w popkulturze. W 1986 powstał dwuczęściowy film Byakkotai. W 2007 roku powstała dwuczęściowa produkcja o tym samym tytule, w którym jedną z głównych ról grał Tomohisa Yamashita.
Byakkotai jest jedną z dostępnych jednostek frakcji Aizu w grze Total War: Shogun 2.
