California Institute of Technology

California Institute of Technology
Californiense Institutum Technologiae
Data założenia	1891
Typ	uczelnia niepubliczna
Państwo	Stany Zjednoczone
Adres	Pasadena
Liczba studentów	2401 (2022)
Rektor	Thomas Rosenbaum(inne języki)
	Położenie na mapie metropolii Los Angeles California Institute of Technology
	Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych California Institute of Technology
	Położenie na mapie Kalifornii California Institute of Technology
	34°08′19″N 118°07′32″W/34,138611 -118,125556
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Strona internetowa

California Institute of Technology (potocznie Caltech), Kalifornijski Instytut Techniczny – jedna z najlepszych amerykańskich uczelni niepublicznych, położona w Pasadenie w Kalifornii na przedmieściach Los Angeles.

Jest uczelnią stosunkowo niewielką, jeśli chodzi o liczbę studentów: w 2022 na studiach bakalarskich studiowały 982 osoby, pozostałą część stanowili głównie doktoranci. Największy nacisk kładzie na matematykę, nauki przyrodnicze i techniczne, i w tych dziedzinach absolwenci i pracownicy naukowi uczelni osiągają największe sukcesy: do 2020 absolwenci i pracownicy naukowi Kalifornijskiego Instytutu Technicznego otrzymali 47 Nagród Nobla.

Uczelnia zajmuje co roku wysokie lokaty w rankingach najlepszych uczelni na świecie. W 2020 roku The Times Higher Education World University Rankings sklasyfikował Caltech na 2. miejscu, natomiast w 2021 roku uczelnie zajęła 4. miejsce w QS World University Rankings oraz 8. miejsce w Academic Ranking of World Universities.

Caltech administruje również i zarządza Laboratorium Napędu Odrzutowego, głównym centrum badań kosmicznych NASA. Ponadto zarządza Obserwatorium Palomar, Owens Valley Radio Observatory(inne języki), Caltech Submillimeter Observatory, W. M. Keck Observatory oraz Kerckhoff Marine Laboratory(inne języki). Ma udział w zarządzaniu i badaniach naukowych prowadzonych w LIGO.

Absolwenci i profesorowie

Barry Barish – laureat Nagrody Nobla z fizyki (2017)
Frank Capra – reżyser filmowy
Thomas Davenport – dominikanin, fizyk i filozof nauki
Richard Feynman – fizyk, laureat Nagrody Nobla (1965)
Donald Knuth – matematyk i informatyk, twórca systemu składu drukarskiego T_EX
Robert Millikan – fizyk, laureat Nagrody Nobla (1923), kierujący Caltechem w latach 1921–1945
Gordon E. Moore – współzałożyciel firmy Intel
J. Robert Oppenheimer – fizyk, dyrektor Projektu Manhattan
Linus Pauling – laureat Nagrody Nobla z chemii (1954) i Pokojowej Nagrody Nobla (1962)
William Bradford Shockley – współwynalazca tranzystora, laureat Nagrody Nobla z fizyki (1960)
Vernon Smith – laureat Nagrody Banku Szwecji w dziedzinie ekonomii za wprowadzenie eksperymentów ekonomicznych do badań naukowych
Kip Thorne – laureat Nagrody Nobla z fizyki (2017)
Robert Woodrow Wilson – astronom, odkrywca mikrofalowego promieniowania tła, laureat Nagrody Nobla z fizyki (1978)

Rektorzy

Charles H. Keyes 1892–1896
Walter A. Edwards 1897–1907
Arthur Henry Chamberlain 1908 (p.o.)
James Augustin Brown Scherer(inne języki) 1908–1920
Robert Millikan 1921–1945
Lee Alvin DuBridge(inne języki) 1946–1969
Harold Brown 1969–1977
Robert F. Christy(inne języki) 1977–1978 (p.o.)
Marvin Leonard Goldberger(inne języki) 1978–1987
Thomas Eugene Everhart(inne języki) 1987–1997
David Baltimore 1997–2006
Jean-Lou Chameau(inne języki) 2006–2013
Edward M. Stolper(inne języki) 2013–2014 (tymczasowy)
Thomas Rosenbaum(inne języki) od 2014

Galeria zdjęć

Biblioteka Millikana
Beckman Auditorium
Beckman Institute

Uwagi

↑ Encyklopedia PWN podaje polski odpowiednik „Kalifornijski Instytut Technologiczny”, jednakże tłumaczenie słowa technology jako „technologia” (nie natomiast jako „technika”) spotyka się z krytyką, z czego wynika nazwa „Kalifornijski Instytut Techniczny” (lub „Kalifornijski Instytut Techniki”).

Przypisy

1 2 Enrollment Statistics [online], Registrar’s Office [dostęp 2023-01-19] (ang.).
↑ Stany Zjednoczone. Ważniejsze szkoły wyższe, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2018-05-14] .
↑ Kalifornijski Instytut Technologiczny, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-07-14] .
↑ Zbigniew Łucki. Proszę... nie mówmy „technologia” na technikę!. „Biuletyn Informacyjny Pracowników Akademii Górniczo-Hutniczej”. AGH. [dostęp 2015-03-15]. [zarchiwizowane z adresu].
↑ Wojskowy Przegląd Historyczny, tom 7, wyd. 3 i 4, s. 214.
↑ Zdzisław Stachura: Honorowa księga nauki polskiej. Współcześni uczeni polskiego pochodzenia za granicą, Ośrodek Przetwarzania Informacji, 2001, s. 115.
↑ Naukowcy opracowali metodę podawania przeciwciał zwalczających wirusa HIV, laboratoria.net [dostęp 2017-08-26].
↑ Stanisław Lasocki: Najwyższe wyróżnienie naukowe dla prof. Adama Dziewońskiego..., uci.agh.edu.pl. [dostęp 2018-05-14].
↑ R. P. Feynman, R.B. Leighton, M. Sands: Feynmana wykłady z fizyki. T. 1.1: Mechanika. Szczególna teoria względności. Warszawa: PWN, 2019, s. 11, 15, 17, 240. ISBN 978-83-01-17782-9.
↑ Nobel Laureates [online], California Institute of Technology [dostęp 2021-03-28] (ang.).
↑ World University Rankings [online], Times Higher Education (THE), 20 sierpnia 2019 [dostęp 2021-03-31] (ang.).
↑ QS World University Rankings 2021 [online], Top Universities [dostęp 2021-03-31] (ang.).
↑ ARWU World University Rankings 2020 | Academic Ranking of World Universities 2020 | Top 1000 universities | Shanghai Ranking – 2020 [online], www.shanghairanking.com [dostęp 2021-03-31] [zarchiwizowane z adresu 2019-08-15] .
↑ Caltech’s Marine Laboratory (ang.).
↑ History of the Office [online], caltech.edu [dostęp 2017-08-26] [zarchiwizowane z adresu 2017-08-27] (ang.).

[uwaga-10] Encyklopedia PWN podaje polski odpowiednik „Kalifornijski Instytut Technologiczny”, jednakże tłumaczenie słowa technology jako „technologia” (nie natomiast jako „technika”) spotyka się z krytyką, z czego wynika nazwa „Kalifornijski Instytut Techniczny” (lub „Kalifornijski Instytut Techniki”).

[enr-1] 1 2 Enrollment Statistics [online], Registrar’s Office [dostęp 2023-01-19] (ang.).

[2] Stany Zjednoczone. Ważniejsze szkoły wyższe, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2018-05-14] .

[3] Kalifornijski Instytut Technologiczny, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-07-14] .

[4] Zbigniew Łucki. Proszę... nie mówmy „technologia” na technikę!. „Biuletyn Informacyjny Pracowników Akademii Górniczo-Hutniczej”. AGH. [dostęp 2015-03-15]. [zarchiwizowane z adresu].

[5] Wojskowy Przegląd Historyczny, tom 7, wyd. 3 i 4, s. 214.

[6] Zdzisław Stachura: Honorowa księga nauki polskiej. Współcześni uczeni polskiego pochodzenia za granicą, Ośrodek Przetwarzania Informacji, 2001, s. 115.

[7] Naukowcy opracowali metodę podawania przeciwciał zwalczających wirusa HIV, laboratoria.net [dostęp 2017-08-26].

[8] Stanisław Lasocki: Najwyższe wyróżnienie naukowe dla prof. Adama Dziewońskiego..., uci.agh.edu.pl. [dostęp 2018-05-14].

[Feynman-9] R. P. Feynman, R.B. Leighton, M. Sands: Feynmana wykłady z fizyki. T. 1.1: Mechanika. Szczególna teoria względności. Warszawa: PWN, 2019, s. 11, 15, 17, 240. ISBN 978-83-01-17782-9.

[11] Nobel Laureates [online], California Institute of Technology [dostęp 2021-03-28] (ang.).

[12] World University Rankings [online], Times Higher Education (THE), 20 sierpnia 2019 [dostęp 2021-03-31] (ang.).

[13] QS World University Rankings 2021 [online], Top Universities [dostęp 2021-03-31] (ang.).

[14] ARWU World University Rankings 2020 | Academic Ranking of World Universities 2020 | Top 1000 universities | Shanghai Ranking – 2020 [online], www.shanghairanking.com [dostęp 2021-03-31] [zarchiwizowane z adresu 2019-08-15] .

[15] Caltech’s Marine Laboratory (ang.).

[16] History of the Office [online], caltech.edu [dostęp 2017-08-26] [zarchiwizowane z adresu 2017-08-27] (ang.).