Calydorea

*Calydorea*
	; C. campestris
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	szparagowce
Rodzina	kosaćcowate
Rodzaj	Calydorea
	Nazwa systematyczna
	Calydorea Herbert; Edwards's Bot. Reg. 29 (Misc.): 85 (1843)
	Typ nomenklatoryczny
	C. speciosa (W. J. Hooker) Herbert
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Calydorea Herb. – rodzaj roślin należący do rodziny kosaćcowatych (Iridaceae), obejmujący 21 gatunków występujących w Ameryce Południowej.

Morfologia i genetyka

Pokrój: Małe wieloletnie rośliny zielne z podziemnymi cebulami pokrytymi ciemnobrązową, papierowatą tuniką i prostym lub rozgałęzionym pędem kwiatonośnym.
Liście: Nieliczne, równowąskie do lancetowatych, z równoległymi fałdami. W czasie kwitnienia bezlistne.
Kwiaty: Bladoniebieskie do ciemnoniebieskich i fioletowych z żółtymi plamkami. Listki okwiatu wolne, rozpostarte niemal od nasady, często krótko pazurkowato zakończone, niemal równe lub te w wewnętrznym okółku trochę mniejsze. Nitki pręcików wolne. Szyjka słupka rozwidlona na 3 krótkie do długich, nitkowate łatki, niekiedy rozszerzone między pręcikami lub szeroko klapowane.
Owoce: Kuliste do odwrotniejajowatych, ucięte torebki zawierające kanciaste nasiona.
Genetyka: Liczba chromosomów 2n = 14 (x=7), niektóre gatunki są poliploidalne, np. C. azurea i C. pallens 2n = 4x = 28, C. xiphioides 2n = 6x = 42.

Systematyka

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG V z 2026)

Jeden z rodzajów z plemienia Tigridieae w podrodzinie Iridoideae, należącej do rodziny kosaćcowatych (Iridaceae) w rzędzie szparagowców (Asparagales) zaliczanych do jednoliściennych.

Wykaz gatunków

Calydorea alba Roitman & A.Castillo
Calydorea amabilis (Ravenna) Goldblatt & Henrich
Calydorea approximata R.C.Foster
Calydorea azurea Klatt
Calydorea basaltica Ravenna
Calydorea bifida Ravenna
Calydorea campestris (Klatt) Baker
Calydorea charruana Deble
Calydorea cipuroides Klatt
Calydorea crocoides Ravenna
Calydorea gardneri Baker
Calydorea longipes Ravenna
Calydorea luteola (Klatt) Baker
Calydorea minima Roitman & J.A.Castillo
Calydorea minuana Deble & F.S.Alves
Calydorea nuda (Herb.) Baker
Calydorea pallens Griseb.
Calydorea riograndensis Deble
Calydorea undulata Ravenna
Calydorea venezolensis (Ravenna) Goldblatt & Henrich
Calydorea xyphioides (Poepp.) Espinosa

Nazewnictwo

Etymologia nazwy naukowej: Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od greckich słów καλός (kalos – dobry, ładny) i δωρεά (dorea – prezent, dar).

Synonimy taksonomiczne

Botherbe Steud. ex Klatt
Catila Ravenna
Itysa Ravenna
Roterbe Klatt
Tamia Ravenna

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-11-04] (ang.).
1 2 Farr E. R., Zijlstra G. (ed.): Index Nominum Genericorum (Plantarum). Smithsonian Institution, 1996–. [dostęp 2020-08-22]. (ang.).
1 2 3 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-11-04]. (ang.).
1 2 3 4 P. Goldblatt: Iridaceae. W: Klaus Kubitzki: The Families and Genera of Vascular Plants. T. 3: Flowering Plants. Monocotyledons: Lilianae (except Orchidaceae). Berlin Heidelberg: Springer-Verlag, 1998, s. 322. DOI: 10.1007/978-3-662-03533-7. ISBN 978-3-662-03533-7. (ang.).
↑ Moraes Ana (et al.). Evolutionary trends in Iridaceae: new cytogenetic ﬁndings from the New World. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 177, s. 27–49, 2015.
↑ David Gledhill: The names of plants. Wyd. 4. Cambridge University Press, 2008. ISBN 978-0-511-47376-0.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-11-04] (ang.).

[ing-3] 1 2 Farr E. R., Zijlstra G. (ed.): Index Nominum Genericorum (Plantarum). Smithsonian Institution, 1996–. [dostęp 2020-08-22]. (ang.).

[kew-4] 1 2 3 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-11-04]. (ang.).

[kub-5] 1 2 3 4 P. Goldblatt: Iridaceae. W: Klaus Kubitzki: The Families and Genera of Vascular Plants. T. 3: Flowering Plants. Monocotyledons: Lilianae (except Orchidaceae). Berlin Heidelberg: Springer-Verlag, 1998, s. 322. DOI: 10.1007/978-3-662-03533-7. ISBN 978-3-662-03533-7. (ang.).

[gen-6] Moraes Ana (et al.). Evolutionary trends in Iridaceae: new cytogenetic ﬁndings from the New World. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 177, s. 27–49, 2015.

[nop-7] David Gledhill: The names of plants. Wyd. 4. Cambridge University Press, 2008. ISBN 978-0-511-47376-0.