Casiomys

	Casiomys
	Voss, 2024
	; Kolumbiarek mgielny (C. chapmani)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	gryzonie
Podrząd	Supramyomorpha
Infrarząd	myszokształtne
Nadrodzina	myszowe
Rodzina	chomikowate
Podrodzina	bawełniaki
Plemię	Oryzomyini
Rodzaj	Casiomys
	Typ nomenklatoryczny
	Hesperomys (Oryzomys) alfaroi J.A. Allen, 1891
Gatunki
	7 gatunków – zobacz opis w tekście
	7 gatunków – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies

Casiomys – rodzaj ssaków z podrodziny bawełniaków (Sigmodontinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Meksyku, Gwatemali, Hondurasie, Salwadorze, Nikaragui, Kostaryce, Panamie, Kolumbii i Ekwadorze.

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 80–151 mm, długość ogona 89–150 mm, długość ucha 14–22 mm, długość tylnej stopy 24–33 mm; masa ciała 20–55 g.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 2024 roku amerykański teriolog Robert S. Voss, w artykule zatytułowanym Nowy rodzaj „Grupy Alfaroi” z Oryzomys sensu lato (Rodentia: Cricetidae: Sigmodontinae), opublikowanym w czasopiśmie „American Museum novitates”. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) kolumbiarek mały (C. alfaroi).

Etymologia

Casiomys: gr. κασις kasis ‘rodzeństwo’; μυς mus, μυoς muos ‘mysz’.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Gatunek	Autor i rok opisu	Nazwa zwyczajowa	Podgatunki	Rozmieszczenie geograficzne	Podstawowe wymiary	Status IUCN
Casiomys rostratus	(C.H. Merriam, 1901)	kolumbiarek długonosy	gatunek monotypowy	wschodni i południowy Meksyk (włącznie z półwyspem Jukatan), północna Gwatemala, południowo-zachodni Honduras, Salwador i Nikaragua; zakres wysokości: 0–1500 m n.p.m.	DC: 10–14 cm DO: 12–15 cm MC: 30–55 g	LC
Casiomys chapmani	(O. Thomas, 1898)	kolumbiarek mgielny	gatunek monotypowy	endemit Meksyku: Sierra Madre Wschodnia i wyżyny Oaxacy; zakres wysokości: 1550–2500 m n.p.m.	DC: 8–15,1 cm DO: 9,4–11,4 cm MC: 20–44 g	VU
Casiomys melanotis	(O. Thomas, 1893)	kolumbiarek czarnouchy	gatunek monotypowy	endemit Meksyku: od południowej Sinaloi do południowo-zachodniej Oaxacy; zakres wysokości: 0–2000 m n.p.m.	DC: 8,7–11,8 cm DO: 9,9–13,5 cm MC: około 25 g	LC
Casiomys guerrerensis	(A.E. Goldman, 1915)		gatunek monotypowy	endemit Meksyku: Sierra Madre Południowa; zakres wysokości: 1000–2500 m n.p.m.	DC: 10,5–11 cm DO: 11,6–11,8 cm MC: brak danych	NE
Casiomys saturatior	(C.H. Merriam, 1901)	kolumbiarek deszczowy	gatunek monotypowy	Meksyk (Chiapas), Honduras, Salwador i północno-zachodnia Nikaragua; zakres wysokości: 750–2500 m n.p.m.	DC: 9–10,3 cm DO: 10,5–12,2 cm MC: brak danych	LC
Casiomys rhabdops	(C.H. Merriam, 1901)	kolumbiarek pręgowany	gatunek monotypowy	południowy Meksyk (środkowe Chiapas) oraz wyżyny zachodnio-środkowej i wschodnio-środkowej Gwatemali; zakres wysokości: 1300–3000 m n.p.m.	DC: 11,4–11,7 cm DO: 13,8–14,1 cm MC: brak danych	EN
Casiomys alfaroi	(J.A. Allen, 1891)	kolumbiarek mały	gatunek monotypowy	wschodni i południowy Meksyk przez Amerykę Centralną do północno-zachodniej Kolumbii i południowo-zachodniego Ekwadoru; zakres wysokości: 0–2500 m n.p.m.	DC: 9–10,6 cm DO: 8,9–10,1 cm MC: 20–32 g	LC

Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski, VU – gatunek narażony, EN – gatunek zagrożony; NE – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Uwagi

↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

1 2 Voss 2024 ↓, s. 2.
1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 396–398. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
1 2 3 4 5 U. Pardiñas, P. Myers, L. León-Paniagua, N.O. Garza, J. Cook, B. Kryštufek, R. Haslauer, R. Bradley, G. Shenbrot & J. Patton. Opisy gatunków Cricetidae: U. Pardiñas, D. Ruelas, J. Brito, L. Bradley, R. Bradley, N.O. Garza, B. Kryštufek, J. Cook, E.C. Soto, J. Salazar-Bravo, G. Shenbrot, E. Chiquito, A. Percequillo, J. Prado, R. Haslauer, J. Patton & L. León-Paniagua: Family Cricetidae (True Hamsters, Voles, Lemmings and New World Rats and Mice). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier & T.E. Lacher (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 425–426. ISBN 978-84-16728-04-6. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Handleyomys. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-11-30].
1 2 3 4 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 252–253. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ Voss 2024 ↓, s. 8.
↑ C.J. Burgin, J.S. Zijlstra, M.A. Becker, H. Handika, J.M. Alston, J. Widness, S. Liphardt, D.G. Huckaby & N.S. Upham: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.1) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-04-13]. (ang.).
↑ Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 248. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
↑ Taxonomy: Handleyomys – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2022-04-13]. (ang.).

Bibliografia

R.S. Voss. A New Genus for the “Alfaroi Group” of Oryzomys sensu lato (Rodentia: Cricetidae: Sigmodontinae). „American Museum novitates”. 4030, s. 1–9, 2024. DOI: 10.1206/4030.1. (ang.).

[9] DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

[CITEREFVoss20242-1] 1 2 Voss 2024 ↓, s. 2.

[icmw-2] 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 396–398. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).

[hmw-3] 1 2 3 4 5 U. Pardiñas, P. Myers, L. León-Paniagua, N.O. Garza, J. Cook, B. Kryštufek, R. Haslauer, R. Bradley, G. Shenbrot & J. Patton. Opisy gatunków Cricetidae: U. Pardiñas, D. Ruelas, J. Brito, L. Bradley, R. Bradley, N.O. Garza, B. Kryštufek, J. Cook, E.C. Soto, J. Salazar-Bravo, G. Shenbrot, E. Chiquito, A. Percequillo, J. Prado, R. Haslauer, J. Patton & L. León-Paniagua: Family Cricetidae (True Hamsters, Voles, Lemmings and New World Rats and Mice). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier & T.E. Lacher (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 425–426. ISBN 978-84-16728-04-6. (ang.).

[msw-4] D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Handleyomys. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-11-30].

[amw-5] 1 2 3 4 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 252–253. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[CITEREFVoss20248-6] Voss 2024 ↓, s. 8.

[mdd-7] C.J. Burgin, J.S. Zijlstra, M.A. Becker, H. Handika, J.M. Alston, J. Widness, S. Liphardt, D.G. Huckaby & N.S. Upham: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.1) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-04-13]. (ang.).

[miiz-8] Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 248. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[10] Taxonomy: Handleyomys – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2022-04-13]. (ang.).