Cecylia York

Cecylia York
ilustracja
wicehrabina Welles
Okres

od 1486/1487
do 9 lutego 1499

Jako żona

Johna Wellesa

Dane biograficzne
Dynastia

Plantageneci (Yorkowie)

Data i miejsce urodzenia

20 marca 1469
Pałac Westminsterski Londyn

Data i miejsce śmierci

24 sierpnia 1507
Wight/Hatfield

Miejsce spoczynku

nieznane

Ojciec

Edward IV York

Matka

Elżbieta Woodville

Rodzeństwo

Edward V, Elżbieta, Ryszard Shrewsbury, Maria, Małgorzata, Anna, Katarzyna, Brygida, Jerzy

Małżeństwo

Ralph Scrope
od pierwsza połowa 1485 (?)
do 1486

Małżeństwo

John Welles
od 1486/1487
do 9 lutego 1499

Dzieci

2 córki zmarłe w dzieciństwie

Małżeństwo

Thomas Kyme
od 1503/1504
do 24 marca 1507

Dzieci

Margaret, Richard (istnienie niepewne)

Cecylia York (ur. 20 marca 1469 w Londynie, zm. 24 sierpnia 1507) – królewna angielska z dynastii Plantagenetów (linia Yorków), córka Edwarda IV i Elżbiety Woodville, siostra m.in. Edwarda V i Elżbiety York.

Życiorys

Pochodzenie

Urodziła się 20 marca 1469 w Pałacu Westminsterskim. Była trzecią córką Edwarda IV, króla Anglii i jego żony Elżbiety Woodville. Miała 9 rodzeństwa: Elżbietę, Marię, Małgorzatę, Annę, Katarzynę, Brygidę, Edwarda, Ryszarda i Jerzego, ale tylko Elżbieta, Anna, Brygida i Katarzyna przeżyły dzieciństwo. Ze strony matki z jej pierwszego małżeństwa z Johnem Greyem miała przyrodnich braci: Thomasa i Richarda.

Dzieciństwo

W 1470 na Anglię najechała była królowa Małgorzata Andegaweńska, która połączywszy swe siły z hrabią Warwick Ryszardem Neville’em (kuzynem ojca Cecylii) oraz George'em księciem Clarence (stryjem Cecylii) zamierzała strącić z tronu Edwarda IV. Ten wraz z Anthonym, swoim szwagrem, uciekł do Flandrii. Elżbieta Woodville opuściła dwór królewski i schroniła się w Opactwie Westminsterskim. Zabrała ze sobą swoją matkę Jakobinę i córki: Elżbietę, Marię i Cecylię. Tam przyszedł na świat następca tronu Edward. Po wygranej przez Yorków bitwie pod Barnet królowa wraz z córkami przeniosła się do Tower. Zwolennicy Lancasterów próbowali zaatakować Tower, ale bezskutecznie. Ostatecznie Edward IV powrócił do władzy w maju 1471 a jego rodzina powróciła na dwór.

Plany małżeńskie

Król planował wydać Cecylię za następcę tronu Szkocji, młodszego od niej o 4 lata Jakuba. Zaręczyny odbyły się pod koniec 1474. Cecylię zaczęto tytułować szkocką królewną. Do ślubu ostatecznie nie doszło; kontrakt przedmałżeński rozwiązano w październiku 1482. Żoną Jakuba prawie 30 lat później została Małgorzata, córka jej siostry Elżbiety.

Śmierć ojca

Po śmierci ojca w kwietniu 1483 i strąceniu z tronu Edwarda V przez stryja Ryszarda III Cecylia wraz z rodzeństwem została uznana za nieślubne dziecko (Edward miał przed ślubem z Elżbietą ożenić się z lady Eleonorą Talbot) i odsunięta od dziedziczenia. Jej bracia Edward V i Ryszard zostali osadzeni w Tower; zaginęli (zginęli?) w niewyjaśnionych okolicznościach.

Pozbawiona władzy królowa-wdowa uciekła z dworu królewskiego wraz z córkami i schroniła się w Opactwie Westminsterskim. 23 stycznia 1484 parlament uchwalił Titulus Regius, który oficjalnie ogłosił Cecylię i jej rodzeństwo dziećmi nieślubnymi bez prawa do dziedziczenia tronu. 1 marca 1484 król publicznie oświadczył, że zaopiekuje się swoimi bratanicami i wyda je za mąż. Elżbieta Woodville pogodziła się z Ryszardem III w efekcie czego Cecylia i jej siostry trafiły na dwór królewski pod opiekę stryja lub odesłano je na rozkaz króla do Yorkshire.

Król zaaranżował małżeństwo Cecylii z Ralphem Scrope'em, do którego doszło najprawdopodobniej tuż przed Bitwą pod Bosworth. Małżonkowie byli spokrewnieni (ich wspólnym przodkiem była Joan Beaufort, wnuczka Edwarda III), ale Scrope był znacznie niżej urodzony niż królewna.

Życie pod rządami Tudorów

Po przegranej przez Ryszarda III bitwie pod Bosworth rządy w Anglii objął Henryk VII Tudor. Najbardziej wpływową kobietą na dworze królewskim została jego matka Małgorzata Beaufort. W 1486 małżeństwo Cecylii i Ralpha zostało unieważnione.

Cecylia poślubiła przyrodniego brata Małgorzaty Beaufort, wicehrabiego Johna Wellesa. Do ślubu doszło pomiędzy wrześniem 1485 a grudniem 1487. Z uwagi na unieważnienie jej pierwszego małżeństwa z Ralphem Scrope’em (1486) możliwe jest zawężenie daty zawarcia związku z Wellesem do okresu pomiędzy 1486 a 1487. Z tego małżeństwa urodziły się 2 córki, które zmarły przed 1499. Cecylia owdowiała 9 lutego 1499. Była w dobrych relacjach ze swoją szwagierką, która wielokrotnie jej pomagała, także finansowo.

W 1487 Cecylia niosła tren podczas koronacji swojej starszej siostry Elżbiety, żony Henryka VII. W 1492 nie pojawiła się na pogrzebie swojej matki. W 1501 wzięła udział w ślubie swego siostrzeńca, następcy tronu Artura z Katarzyną Aragońską, której niosła tren. Nie wzięła udziału w uroczystościach pogrzebowych swojej siostry - królowej - w 1503.

Mezalians z Thomasem Kyme'em

Pomiędzy lutym 1503 a styczniem 1504 wyszła za mąż za Thomasa Kyme'a. Był to mezalians; małżonek był znacznie niższego stanu niż Cecylia, gdyż nie należał do szlachty ani arystokracji. Jego rodzina pochodziła z Lincolnshire. Król Henryk VII nie został poproszony o zgodę na to małżeństwo i na wieść o nim rozgniewał się, karząc Cecylię odebraniem części majątku po zmarłym mężu. Dzięki wstawiennictwu Małgorzaty Beaufort po czasie król złagodził swoją karę.

Małżonkowie żyli na wyspie Wight a Thomas miał równy udział w administrowaniu majątkiem. To małżeństwo prawdopodobnie było bezpotomne, choć niektóre źródła wskazują, że urodziło się 2 dzieci: Richard i Margaret. Za brakiem potomstwa Cecylii przemawia fakt, że źródła milczą o jej dzieciach podczas rządów Henryka VIII w przeciwieństwie do potomków jej młodszej siostry Katarzyny, hrabiny Devon.

Śmierć

Zmarła 24 sierpnia 1507. Źródła nie są zgodne co do miejsca śmierci: mogło to nastąpić na wyspie Wight lub w Hatfield.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 Cecily of York, Viscountess Welles | Unofficial Royalty [online], 13 lutego 2023 [dostęp 2025-09-20] (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Mary Anne Everett Green, Lives of the Princesses of England, from the Norman Conquest, [w:] books google, 1854, s. 422, 433-435 (ang.).
  3. Philippa Gregory David Baldwin Michael Jones, Kobiety wojny dwu róż. Księżna, królowa i królowa matka, 2011, ISBN 978-83-245-8088-0.
    1. 1 2 3 S. 136.
    2. 1 2 3 4 5 6 7 8 S. 123-124.
    3. ↑ S. 201.
  4. 1 2 3 4 Douglas Richardson, CECILY PLANTAGENET'S 1ST MARRIAGE, 2004, s. 175-177.
  5. 1 2 Philippa Gregory, David Baldwin, Michael Jones, Kobiety wojny dwu róż. Księżna, królowa i królowa matka, 2011, s. 184, ISBN 978-83-245-8088-0.
  6. Sarah Gristwood, Kobiety wojny dwóch róż, 2022, ISBN 978-83-67276-02-3.
    1. 1 2 3 S. 217-218.
    2. ↑ S. 253.
    3. 1 2 3 S. 291.
    4. ↑ S. 265.
    5. 1 2 S. 301.
  7. ↑ PixelToCode, John, 1st Viscount Welles [online], Westminster Abbey [dostęp 2025-09-21] (ang.).