Buławnik

Buławnik
Ilustracja
Buławnik wielkokwiatowy
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd

szparagowce

Rodzina

storczykowate

Podrodzina

epidendronowe

Rodzaj

buławnik

Nazwa systematyczna
Cephalanthera Rich.
Mém. Mus. Hist. Nat. 4: 51 (1818)
Typ nomenklatoryczny

Cephalanthera damasonium (Mill.) Druce

Synonimy

Callithronum Ehrh.
Dorycheile Rchb.
Eburophyton A.Heller
Lonchophyllum Ehrh.
Tangtsinia S.C.Chen
Xiphophyllum Ehrh.

Buławnik (Cephalanthera Rich.) – rodzaj roślin należący do rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Obejmuje 19 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje Eurazję, północno-zachodnią Afrykę i zachodnią Amerykę Północną. W Polsce występują trzy gatunki. Rośliny te zasiedlają zwykle żyzne lasy liściaste, rzadziej rosną na łąkach, preferują gleby wapienne.

Rozmieszczenie geograficzne

Przedstawiciele rodzaju występują niemal w całej Europie (brak ich na dalekiej północy) – na tym kontynencie rośnie 5 gatunków, w północno-zachodniej Afryce (od Maroka po Tunezję), w Azji od Bliskiego Wschodu i Uralu po Japonię, ale bez dalekiej północy i strefy tropikalnej (w Chinach obecnych jest 9 gatunków z czego cztery to endemity tego kraju). Jeden gatunek (Cephalanthera austiniae) rośnie w zachodniej Ameryce Północnej od Kolumbii Brytyjskiej po Kalifornię.

Gatunki flory Polski

Morfologia

Pokrój
Rośliny zielne, z podłużnym kłączem rosnącym poziomo lub pionowo, zwykle z gęsto wyrastającymi z niego w pęczkach korzeniami przybyszowymi, nitkowatymi, nieco mięsistymi. Pędy zielone lub bezzieleniowe u gatunków mykoheterotroficznych – C. austiniae, C. gracilis i C. calcarata. Łodygi prosto wzniesione, rzadziej pokładające się, nierozgałęzione.
Liście
Płaskie, ułożone na pędzie spiralnie lub naprzemianlegle. Z pochwiastymi nasadami, u gatunków mykoheterotroficznych zredukowane do błoniastych pochew.
Kwiaty
Dość duże, białe lub czerwone, zebrane w niezbyt gęste, groniaste kwiatostany szczytowe. Zalążnia siedząca, skręcona u nasady. Listki okwiatu często stulone. Warżka podzielona na dwie części z ruchomym połączeniem. Część nasadowa ma kształt rynienkowaty i zaopatrzona jest w krótką ostrogę. Część szczytowa warżki jest trójkątna lub sercowata, pokryta jest drobnymi włoskami. Prętosłup jajowaty, ze znamieniem kubeczkowatym.
Owoce
Wzniesione torebki.

Systematyka

Buławnik mieczolistny
Pozycja systematyczna

Jeden z rodzajów plemienia Neottieae w podrodzinie epidendronowych (Epidendroideae) z rodziny storczykowatych (Orchidaceae).

Wykaz gatunków
Wykaz hybryd