Chalybura

	Chalybura
	Reichenbach, 1854
	; Kwiaciarek rudosterny (C. urochrysia)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	krótkonogie
Rodzina	kolibrowate
Podrodzina	kolibry
Plemię	Trochilini
Rodzaj	Chalybura
	Typ nomenklatoryczny
	Trochilus buffonii Lesson, 1832
Synonimy
	Cyanochloris Reichenbach, 1854; Hypuroptila Gould, 1854; Hypuroptilia Mulsant & E. Verreaux, 1874; Methon Mulsant, 1876; Chlorurisca Simon, 1921;
	Cyanochloris Reichenbach, 1854; Hypuroptila Gould, 1854; Hypuroptilia Mulsant & E. Verreaux, 1874; Methon Mulsant, 1876; Chlorurisca Simon, 1921;
Gatunki
	2 gatunki – zobacz opis w tekście
	2 gatunki – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Chalybura – rodzaj ptaków z podrodziny paziaków (Lesbiinae) w rodzinie kolibrowatych (Trochilidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Centralnej i północno-zachodniej części Ameryki Południowej.

Morfologia

Długość ciała 10,5–12 cm; masa ciała samca 6,9–7,3 g, samicy 5,9–6,3 g.

Systematyka

Etymologia

Chalybura: gr. χαλυψ khalups, χαλυβος khalubos „stal”; ουρα oura „ogon”.
Cyanochloris: gr. κυανος kuanos „ciemnoniebieski”; χλωρος khlōros „zielony”. Gatunek typowy: Trochilus caeruleogaster Gould, 1847.
Hypuroptila (Hypuroptilia): gr. ὑπο hupo „pod”; ουρα oura „ogon” (por. πυρ pur, πυρος puros „płomień, ogień”); πτιλον ptilon „pióro”. Gatunek typowy: Trochilus buffonii Lesson, 1832.
Methon: w mitologii greckiej Methon (gr. Μεθων Methōn) był przodkiem Orfeusza (por. gr. μεθη methē „mocny drink, pijaństwo”, od μεθυω methuō „być pijanym”, od μεθυ methu „wino”). Gatunek typowy: Trochilus buffonii Lesson, 1832.
Chlorurisca: gr. χλωρος khlōros „zielony”; ουρα oura „ogon”; łac. przyrostek zdrabniający -isca. Gatunek typowy: Hypuroptila isaurae Gould, 1861.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Chalybura buffonii (Lesson, 1832) – kwiaciarek niebieskosterny
Chalybura urochrysia (Gould, 1861) – kwiaciarek rudosterny

Uwagi

↑ Niepoprawna późniejsza pisownia Hypuroptila Gould, 1854.
↑ Podgatunek C. buffonii.
↑ Podgatunek C. urochrysia.

Przypisy

↑ Chalybura, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 H.G.L. Reichenbach. Aufzählung der Colibris oder Trochilideen in ihrer wahren natürlichen Verwandtschaft, nebst Schlüssel ihrer Synonymik. „Journal für Ornithologie”. 1, s. 4, 10, 1854. (niem.).
↑ J. Gould: A monograph of the Trochilidæ, or family of humming-birds. Cz. 2. London: Printed by Taylor and Francis, 1861, s. ryc. 89, 91 i tekst. (ang.).
↑ É. Mulsant & E. Verreaux: Histoire naturelle des oiseaux-mouches, ou, Colibris constituant la famille des trochilidés. Cz. 1. Lyon: Au Bureau de la Société Linnéenne, 1874, s. 145, 174. (fr.).
↑ É. Mulsant. Catalogue des oiseaux-mouches ou colibris. „Annales de la Société Linnéenne de Lyon”. 22, s. 203, 1876. (fr.).
↑ E. Simon: Histoire naturelle des Trochilidae (synopsis et catalogue). Paris: L. Mulo, 1921, s. 340. (fr.).
1 2 K.L. Schuchmann: Family Trochilidae (Hummingbirds). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal (red.): Handbook of the Birds of the World. Cz. 5: Barn-owls to Hummingbirds. Barcelona: Lynx Edicions, 1999, s. 607–608. ISBN 84-87334-25-3. (ang.).
↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-09-27] (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Chalybura [dostęp 2020-03-29] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Cyanochloris [dostęp 2020-03-29] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Hypuroptila [dostęp 2020-03-29] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Methon [dostęp 2020-03-29] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Chlorurisca [dostęp 2020-03-29] .
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Trochilini Vigors, 1825 (wersja: 2024-09-15). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-01-05].

Bibliografia

The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).

[4] Niepoprawna późniejsza pisownia Hypuroptila Gould, 1854.

[12] Podgatunek C. buffonii.

[16] Podgatunek C. urochrysia.

[itis-1] Chalybura, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Reichenbach-2] 1 2 H.G.L. Reichenbach. Aufzählung der Colibris oder Trochilideen in ihrer wahren natürlichen Verwandtschaft, nebst Schlüssel ihrer Synonymik. „Journal für Ornithologie”. 1, s. 4, 10, 1854. (niem.).

[Gould-3] J. Gould: A monograph of the Trochilidæ, or family of humming-birds. Cz. 2. London: Printed by Taylor and Francis, 1861, s. ryc. 89, 91 i tekst. (ang.).

[Mulsant&Verreaux-5] É. Mulsant & E. Verreaux: Histoire naturelle des oiseaux-mouches, ou, Colibris constituant la famille des trochilidés. Cz. 1. Lyon: Au Bureau de la Société Linnéenne, 1874, s. 145, 174. (fr.).

[Mulsant-6] É. Mulsant. Catalogue des oiseaux-mouches ou colibris. „Annales de la Société Linnéenne de Lyon”. 22, s. 203, 1876. (fr.).

[Simon-7] E. Simon: Histoire naturelle des Trochilidae (synopsis et catalogue). Paris: L. Mulo, 1921, s. 340. (fr.).

[Schuchmann-8] 1 2 K.L. Schuchmann: Family Trochilidae (Hummingbirds). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal (red.): Handbook of the Birds of the World. Cz. 5: Barn-owls to Hummingbirds. Barcelona: Lynx Edicions, 1999, s. 607–608. ISBN 84-87334-25-3. (ang.).

[ioc-9] F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-09-27] (ang.).

[10] The Key to Scientific Names ↓, Chalybura [dostęp 2020-03-29] .

[11] The Key to Scientific Names ↓, Cyanochloris [dostęp 2020-03-29] .

[13] The Key to Scientific Names ↓, Hypuroptila [dostęp 2020-03-29] .

[14] The Key to Scientific Names ↓, Methon [dostęp 2020-03-29] .

[15] The Key to Scientific Names ↓, Chlorurisca [dostęp 2020-03-29] .

[Mielczarek&Kuziemko-17] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Trochilini Vigors, 1825 (wersja: 2024-09-15). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-01-05].