Charadrius

	Charadrius
	Linnaeus, 1758
	; Sieweczka krzykliwa (C. vociferus)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	siewkowe
Podrząd	siewkowce
Parworząd	Charadriida
Nadrodzina	Charadrioidea
Rodzina	sieweczkowate
Podrodzina	sieweczki
Rodzaj	Charadrius
	Typ nomenklatoryczny
	Charadrius hiaticula Linnaeus, 1758
Synonimy
	Aegialitis Boie, 1826 ; Hiaticula G.R. Gray, 1840; Aegialeus Reichenbach, 1852; Oxyechus Reichenbach, 1852; Aegialus Bonaparte, 1854;
	Aegialitis Boie, 1826 ; Hiaticula G.R. Gray, 1840; Aegialeus Reichenbach, 1852; Oxyechus Reichenbach, 1852; Aegialus Bonaparte, 1854;
Gatunki
	4 gatunki – zobacz opis w tekście
	4 gatunki – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Charadrius – rodzaj ptaków z podrodziny sieweczek (Charadriinae) w obrębie rodziny sieweczkowatych (Charadriidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji, Afryce i Ameryce (włącznie z Grenlandią).

Morfologia

Długość ciała 17–28 cm, rozpiętość skrzydeł 28–73 cm; masa ciała 42–121 g.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1758 roku szwedzki przyrodnik Karol Linneusz w 10. wydaniu publikacji własnego autorstwa zatytułowanej System przyrody w podziale na trzy królestwa, według klas, rzędów, rodzajów i gatunków, wraz z cechami charakterystycznymi, różnicami, synonimami i miejscami występowania. Gatunkiem typowym jest (linneuszowska tautonimia) sieweczka obrożna (Ch. hiaticula).

Etymologia

Charadrius: nowołac. charadrius ‘żółtawy ptak’ wymieniony w Wulgacie (koniec IV wieku), od gr. χαραδριος kharadrios ‘nieznany, prosto ubarwiony nocny ptak’, który mieszkał w wąwozach i dolinach rzecznych, od χαραδρα kharadra ‘wąwóz’.
Aegialitis: gr. αιγιαλιτις aigialitis ‘mieszkaniec wybrzeża morskiego’, od αιγιαλος aigialos ‘plaża, wybrzeże’; ιζω izō ‘siedzieć’. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie): Charadrius hiaticula Linnaeus, 1758.
Hiaticula: łac. hiatus ‘szczelina, otwarcie’, od hiare ‘otwierać’; -cola ‘mieszkaniec’, od colere ‘mieszkać; zlatynizowana forma gr. χαραδριος kharadrios ‘ptak skalistych wąwozów’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Hiaticula annulata G.R. Gray, 1840 (= Charadrius hiaticula Linnaeus, 1758).
Aegialeus (Aegialus): gr. αιγιαλειος aigialeios ‘bywając przy brzegu’, od αιγιαλος aigialos ‘plaża, wybrzeże’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Charadrius semipalmatus Bonaparte, 1825.
Oxyechus: gr. οξυηχος oxuēkhos ‘przenikliwie brzmiący, ostro brzmiący’, od οξυς oxus ‘przenikliwy, przeszywający’; ηχω ēkhō ‘rozbrzmiewać, wydawać dźwięk dzwonka’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Charadrius vociferus Linnaeus, 1758.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Charadrius vociferus Linnaeus, 1758 – sieweczka krzykliwa
Charadrius hiaticula Linnaeus, 1758 – sieweczka obrożna
Charadrius semipalmatus Bonaparte, 1825 – sieweczka skąpopłetwa
Charadrius melodus Ord, 1824 – sieweczka blada

Uwagi

↑ Niepoprawna późniejsza pisownia Aegialeus Reichenbach, 1852.

Przypisy

↑ Charadrius, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 C. Linnaeus: Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 150. (łac.).
↑ F. Boie. Ueber Classification, infonderheit der europäischen Vögel. „Isis von Oken”. 1822, s. kol. 558, 1822. (niem.).
↑ G.R. Gray: A list of the genera of birds : with their synonyma an indication of the typical species of each genus. London: R. and J.E. Taylor, 1840, s. 65. (ang.).
1 2 H.G.L. Reichenbach: Avium systema naturale. Das natürliche system der vögel mit hundert tafeln grösstentheils original-abbildungen der bis jetzt entdecken fast zwölfhundert typischen formen. Vorlaüfer einer iconographie der arten der vögel aller welttheile. Dresden und Leipzig: Expedition der vollständigsten naturgeschichte, 1850, s. xviii. (niem.).
↑ Ch.-L. Bonaparte. Conspectus systematis ornithologiæ. „Annales des Sciences Naturelles, Zoologie”. Quatrième Série. 1, s. 148, 1854. (fr.).
1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Plovers and Lapwings (Charadriidae) version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2026, Charadrius, DOI: 10.2173/bow.charad1.01 [dostęp 2026-10-14] (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Charadrius [dostęp 2020-04-30] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Aegialitis [dostęp 2020-04-30] .
↑ G.R. Gray: Catalogue of the genera and subgenera of birds contained in the British Museum. London: The Trustees, 1855, s. 111. (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Hiaticula [dostęp 2020-04-30] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Aegialeus [dostęp 2020-04-30] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Oxyechus [dostęp 2020-04-30] .
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Charadriinae Leach, 1820 – sieweczki (wersja: 2026-09-12). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-10-14].

Bibliografia

The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).

[6] Niepoprawna późniejsza pisownia Aegialeus Reichenbach, 1852.

[itis-1] Charadrius, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Linnaeus-2] 1 2 C. Linnaeus: Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 150. (łac.).

[Boie-3] F. Boie. Ueber Classification, infonderheit der europäischen Vögel. „Isis von Oken”. 1822, s. kol. 558, 1822. (niem.).

[Gray-4] G.R. Gray: A list of the genera of birds : with their synonyma an indication of the typical species of each genus. London: R. and J.E. Taylor, 1840, s. 65. (ang.).

[Reichenbach-5] 1 2 H.G.L. Reichenbach: Avium systema naturale. Das natürliche system der vögel mit hundert tafeln grösstentheils original-abbildungen der bis jetzt entdecken fast zwölfhundert typischen formen. Vorlaüfer einer iconographie der arten der vögel aller welttheile. Dresden und Leipzig: Expedition der vollständigsten naturgeschichte, 1850, s. xviii. (niem.).

[Bonaparte1854-7] Ch.-L. Bonaparte. Conspectus systematis ornithologiæ. „Annales des Sciences Naturelles, Zoologie”. Quatrième Série. 1, s. 148, 1854. (fr.).

[botw-8] 1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Plovers and Lapwings (Charadriidae) version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2026, Charadrius, DOI: 10.2173/bow.charad1.01 [dostęp 2026-10-14] (ang.).

[9] The Key to Scientific Names ↓, Charadrius [dostęp 2020-04-30] .

[10] The Key to Scientific Names ↓, Aegialitis [dostęp 2020-04-30] .

[gray-11] G.R. Gray: Catalogue of the genera and subgenera of birds contained in the British Museum. London: The Trustees, 1855, s. 111. (ang.).

[12] The Key to Scientific Names ↓, Hiaticula [dostęp 2020-04-30] .

[13] The Key to Scientific Names ↓, Aegialeus [dostęp 2020-04-30] .

[14] The Key to Scientific Names ↓, Oxyechus [dostęp 2020-04-30] .

[Mielczarek&Kuziemko-15] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Charadriinae Leach, 1820 – sieweczki (wersja: 2026-09-12). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-10-14].