Chloran potasu

Chloran potasu
Nazewnictwo
	Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
addyt.	trioksydochloran(1−) potasu
	Inne nazwy i oznaczenia
półsyst.	chloran potasu
Stocka	chloran(V) potasu
inne	daw. chloran potasowy, zwycz. sól Bertholleta, kalichloricum, pot. kalichlorek
	Ogólne informacje
	Charakterystyka fizyczna
	biały lub prawie biały proszek, granulki lub kryształy
Wzór chemiczny	KClO3
• zapis Hilla	ClKO3
Masa molowa	122,55 g/mol
	Identyfikacja
Numer CAS	3811-04-9
PubChem	6426889
SMILES
	[O-]Cl(=O)=O.[K+]
InChI
	InChI=1S/ClHO3.K/c2-1(3)4;/h(H,2,3,4);/q;+1/p-1
	InChIKey
	VKJKEPKFPUWCAS-UHFFFAOYSA-M
Właściwości
	Gęstość
	2,32 g/cm³; ciało stałe
	Rozpuszczalność w wodzie
	73 g/l (20 °C); 555 g/l (100 °C);
Temperatura topnienia	368 °C
Temperatura rozkładu	370 °C
Niebezpieczeństwa
	Globalnie zharmonizowany system; klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
	Niebezpieczeństwo
Zwroty H	H271, H301
Zwroty P	P210, P220, P264, P280, P283, P301+P310
	NFPA 704
	0 2 2 OX
Numer RTECS	FO0350000
Dawka śmiertelna	LD50 1870 mg/kg (szczur, drogą pokarmową)
	Podobne związki
Inne aniony	KClO(inne języki), KClO2(inne języki), KClO4
Inne kationy	NaClO3, NH4ClO3
	Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą; stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
	Więcej identyfikatorów i właściwości może znajdować się w Wikidanych
	Multimedia w Wikimedia Commons

Chloran potasu, nazwa Stocka: chloran(V) potasu, KClO₃ – nieorganiczny związek chemiczny, sól potasowa kwasu chlorowego. Stosowany do produkcji zapałek i materiałów wybuchowych.

Otrzymywanie

Na skalę przemysłową otrzymywany jest czasami w procesie elektrolizy roztworu chlorku potasu. W przestrzeni anodowej zachodzą następujące reakcje:

2Cl⁻ → Cl₂ + 2e⁻

Cl₂ + H₂O ⇄ HClO + H⁺ + Cl⁻

HClO ⇄ H⁺ + ClO⁻

2HClO + ClO⁻ → ClO₃⁻ + 2Cl⁻ + 2H⁺

Anody do tego procesu pokrywane są powłokami z RuO₂ lub tytanu, aby zapewnić ich trwałość chemiczną.

W analogicznym procesie elektrochemicznym częściej otrzymuje się chloran sodu (jako roztwór wodny), z którego następnie wytrąca się chloran potasu po dodaniu stałego KCl:

KCl + NaClO₃ → NaCl + KClO₃↓

Jest to główna przemysłowa metoda produkcji tego związku. Pozostała solanka jest zawracana do elektrolizera i wykorzystywana ponownie.

Inną metodą otrzymywania KClO₃ jest przepuszczanie gazowego chloru przez gorący roztwór wodorotlenku potasu:

3Cl₂ + 6KOH → KClO₃ + 5KCl + 3H₂O

Przypisy

↑ kalichlorek, [w:] Słownik języka polskiego [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2022-02-03] .
↑ Farmakopea Polska X, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014, s. 4276, ISBN 978-83-63724-47-4, OCLC 903979769 .
1 2 Chloran potasu [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 20 listopada 2024, numer katalogowy: 255572 [dostęp 2025-01-01] .
1 2 3 4 5 Potassium chlorate, [w:] GESTIS-Stoffdatenbank [online], Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung, ZVG: 2060 [dostęp 2025-01-01] (niem. • ang.).
↑ Potassium chlorate [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 255572 [dostęp 2018-07-11] (ang.). (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
↑ Podręczny słownik chemiczny, RomualdR. Hassa (red.), JanuszJ. Mrzigod (red.), JanuszJ. Nowakowski (red.), Katowice: Videograf II, 2004, s. 71, ISBN 83-7183-240-0, OCLC 749698778 .
1 2 3 HelmutH. Vogt HelmutH. i inni, Chlorine Oxides and Chlorine Oxygen Acids, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, s. 22–32, DOI: 10.1002/14356007.a06_483 (ang.).
↑ PradyotP. Patnaik PradyotP., Handbook of Inorganic Chemicals, London: McGraw-Hill, 2003, s. 745, ISBN 0-07-049439-8 (ang.).

[1] kalichlorek, [w:] Słownik języka polskiego [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2022-02-03] .

[FPX-2] Farmakopea Polska X, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014, s. 4276, ISBN 978-83-63724-47-4, OCLC 903979769 .

[Sigma-Aldrich-3] 1 2 Chloran potasu [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 20 listopada 2024, numer katalogowy: 255572 [dostęp 2025-01-01] .

[GESTIS-4] 1 2 3 4 5 Potassium chlorate, [w:] GESTIS-Stoffdatenbank [online], Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung, ZVG: 2060 [dostęp 2025-01-01] (niem. • ang.).

[Sigma-Aldrich-US-5] Potassium chlorate [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 255572 [dostęp 2018-07-11] (ang.). (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)

[psc-6] Podręczny słownik chemiczny, RomualdR. Hassa (red.), JanuszJ. Mrzigod (red.), JanuszJ. Nowakowski (red.), Katowice: Videograf II, 2004, s. 71, ISBN 83-7183-240-0, OCLC 749698778 .

[Ullmann-7] 1 2 3 HelmutH. Vogt HelmutH. i inni, Chlorine Oxides and Chlorine Oxygen Acids, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, s. 22–32, DOI: 10.1002/14356007.a06_483 (ang.).

[Patnaik-8] PradyotP. Patnaik PradyotP., Handbook of Inorganic Chemicals, London: McGraw-Hill, 2003, s. 745, ISBN 0-07-049439-8 (ang.).