Chloropikryna

Chloropikryna
Nazewnictwo
	Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
	trichloro(nitro)metan
	Inne nazwy i oznaczenia
	trichloronitrometan, nitrochloroform
	Ogólne informacje
	Charakterystyka fizyczna
	oleista bezbarwna lub żółta ciecz o ostrym zapachu
Wzór Hilla	CCl3NO2
Masa molowa	164,38 g/mol
	Identyfikacja
Numer CAS	76-06-2
PubChem	6423
SMILES
	C([N+](=O)[O-])(Cl)(Cl)Cl
InChI
	InChI=1S/CCl3NO2/c2-1(3,4)5(6)7
	InChIKey
	LFHISGNCFUNFFM-UHFFFAOYSA-N
Właściwości
	Gęstość
	1,66 g/cm³; ciecz
	Rozpuszczalność w wodzie
	1,62 g/l
Temperatura topnienia	−64 °C
Temperatura wrzenia	112–112,4 °C
logP	2,1
Niebezpieczeństwa
	Karta charakterystyki: dane zewnętrzne firmy Sigma-Aldrich
	Globalnie zharmonizowany system; klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
	Niebezpieczeństwo
Zwroty H	H330, H302, H319, H335, H315
Zwroty P	P260, P284, P305+P351+P338, P310
	NFPA 704
	0 4 3
Temperatura zapłonu	13 °C
Numer RTECS	PB6300000
Dawka śmiertelna	LD50 4,2 mg/kg (świnka morska, dożylnie)
	Podobne związki
Podobne związki	tetrachlorodinitroetan
	Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą; stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
	Więcej identyfikatorów i właściwości może znajdować się w Wikidanych
	Multimedia w Wikimedia Commons

Chloropikryna, trichloro(nitro)metan – organiczny związek chemiczny stosowany jako bojowy środek trujący z grupy drażniących. Otrzymany w 1848 roku przez Johna Stenhousa, używany także jako nematocyd oraz fumigant.

Właściwości chemiczne

Chloropikryna słabo rozpuszcza się w wodzie, jest natomiast mieszalna z większością rozpuszczalników organicznych. Rozpuszcza się w wielu bojowych środkach trujących (iperyty, fosgen, difosgen, fosforoorganiczne bojowe środki trujące). Jest substancją trwałą chemicznie. Hydrolizuje tylko w środowisku zasadowym przy podwyższonej temperaturze. Właściwymi dla chloropikryny odkażalnikami są roztwory alkoholanów i siarczków metali alkalicznych. W temperaturach powyżej 400 °C rozkłada się z wydzieleniem fosgenu.

Działanie toksyczne

Pary chloropikryny silnie drażnią błony śluzowe oczu i dróg oddechowych wywołując łzawienie, kichanie i kaszel (przy stężaniach od 0,002 mg/dm³). Działa dusząco (z objawami w postaci bólu w okolicy żołądka, wymiotów, obrzęku płuc i utraty przytomności) przy stężeniach powyżej 0,1 mg/dm³. W stanie ciekłym powoduje oparzenia skóry. Inhalacyjna dawka śmiertelna wynosi dla chloropikryny 20 g·min·m^-3.

Zastosowania

Chloropikrynę stosuje się do oceny sprawności technicznej środków ochrony dróg oddechowych.

Przypisy

1 2 3 4 5 6 Chloropicrin, [w:] PubChem [online], United States National Library of Medicine, CID: 6423 [dostęp 2026-08-18] (ang.).
1 2 Chloropicrin, [w:] Cameo Chemicals [online], US National Oceanic and Atmospheric Administration [dostęp 2022-05-16] .
1 2 Trichloronitromethane (nr 34321) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski.
↑ Chloropikryna, [w:] Classification and Labelling Inventory, Europejska Agencja Chemikaliów [dostęp 2015-04-07] (ang.).^{[martwy link]}
↑ Amos AlfredA.A. Fries Amos AlfredA.A., Clarence JayC.J. West Clarence JayC.J., Chemical warfare, New York: McGraw-Hill book company, inc., 1921, s. 144 .
↑ Chloropicrin, [w:] Benjamin C.B.C. Garrett Benjamin C.B.C., John HartJ.H. Garrett John HartJ.H., The A to Z of Nuclear, Biological, and Chemical Warfare, Lanham: Scarecrow Press, Inc., 2009, 53, ISBN 978-0-8108-7040-6 .
↑ Chloropicrin, [w:] PubChem [online], United States National Library of Medicine, CID: 6423 [dostęp 2022-03-30] (ang.).

Bibliografia

1000 słów o chemii i broni chemicznej: praca zbiorowa, Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1987, ISBN 83-11-07396-1 .
NetTAX – Dziennik Ustaw, Monitor Polski, Dzienniki Urzędowe [online] [dostęp 2009-10-05] [zarchiwizowane z adresu 2007-09-29] .

[PubChem-1] 1 2 3 4 5 6 Chloropicrin, [w:] PubChem [online], United States National Library of Medicine, CID: 6423 [dostęp 2026-08-18] (ang.).

[CAMEO-2] 1 2 Chloropicrin, [w:] Cameo Chemicals [online], US National Oceanic and Atmospheric Administration [dostęp 2022-05-16] .

[SA-3] 1 2 Trichloronitromethane (nr 34321) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski.

[CLI-4] Chloropikryna, [w:] Classification and Labelling Inventory, Europejska Agencja Chemikaliów [dostęp 2015-04-07] (ang.).^{[martwy link]}

[5] Amos AlfredA.A. Fries Amos AlfredA.A., Clarence JayC.J. West Clarence JayC.J., Chemical warfare, New York: McGraw-Hill book company, inc., 1921, s. 144 .

[6] Chloropicrin, [w:] Benjamin C.B.C. Garrett Benjamin C.B.C., John HartJ.H. Garrett John HartJ.H., The A to Z of Nuclear, Biological, and Chemical Warfare, Lanham: Scarecrow Press, Inc., 2009, 53, ISBN 978-0-8108-7040-6 .

[7] Chloropicrin, [w:] PubChem [online], United States National Library of Medicine, CID: 6423 [dostęp 2022-03-30] (ang.).