Chlorospatha

Chlorospatha
Ilustracja
Chlorospatha lehmannii
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd

żabieńcowce

Rodzina

obrazkowate

Podrodzina

Aroideae

Rodzaj

Chlorospatha

Nazwa systematyczna
Chlorospatha Engl.
Gartenflora: 97 (1878)
Typ nomenklatoryczny

Chlorospatha kolbii Engl.

Synonimy
  • Caladiopsis Engl.
Multimedia w Wikimedia Commons

Chlorospatha Jum. – rodzaj roślin zielnych, należący do rodziny obrazkowatych, liczący 70 gatunków endemicznych dla Kostaryki, Panamy, Kolumbii i Ekwadoru. Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od greckich słów χλωρός (chloros – zielony) i σπάθα (spatha – szabla, w bot. także pochwa kwiatostanu).

Morfologia

Pokrój
Małe do średniej wielkości rośliny zielne, zawierające sok mleczny.
Łodyga
Łodyga płożąca do wzniesionej, u niektórych gatunków zredukowana do podziemnego kłącza.
Liście
Roślina tworzy od jednego do kilku liści. Ogonki tworzą relatywnie długą pochwę liściową. Blaszka liściowa sercowata, strzałkowata, oszczepowata, trójdzielna lub wachlarzowatopalczasta. Użyłkowanie siatkowate.
Kwiaty
Roślina jednopienna, tworząca od 3 do 8 kwiatostanów typu kolbiastego pseudancjum. Pęd kwiatostanowy smukły, wspierany przez pochwę liściową. Pochwa kwiatostanu w dolnej części lekko zwinięta w rurowatą, wąską i wydłużoną komorę, w środkowej zwężona, w górnej części wąska, otwarta. Kolba w dolnej części, pokrytej kwiatami żeńskimi, wolna lub przyrośnięta do pochwy. Odcinek kolby pokryty kwiatami męskimi oddzielony jest od fragmentu kwiatów żeńskich paskiem nieregularnych prątniczek. Kwiaty męskie 3-5-pręcikowe, zrośnięte w odwrotnie piramidalne synandrium. Pyłek uwalniany w tetradach. Zalążnie 1-4-komorowe, o niepełnych przegrodach, jajowate do niemal kulistych, zawierające od kilku do kilkunastu anatropowych zalążków, położonych paretialnie lub bazalnie.
Owoce
Owocostan składa się pomarszczonych, białych do żółtawych jagód. Nasiona maleńkie, żeberkowane.
Gatunki podobne
Rodzaj Chrolospatha jest blisko spokrewniony z rodzajem żółtosocza, od którego różni się wąską i wydłużoną komorą pochwy kwiatostanu oraz nieregularnymi, grzybokształtnymi prątniczkami, położonymi między strefą kwiatów męskich i żeńskich.

Biologia i ekologia

Rozwój
Wieloletnie geofity, hemikryptofity lub chamefity. Rośliny są zapylane przez chrząszcze z rodziny kusakowatych.
Siedlisko
Wilgotny detrytus równikowych i podrównikowych lasów wiecznie zielonych, od nizin po zbocza Andów Północnych.
Genetyka
Liczba chromosomów 2n = 26.

Systematyka

Pozycja rodzaju według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG V z 2026)
Należy do plemienia Caladieae, nadplemienia Arodae, podrodziny Aroideae, rodziny obrazkowatych, rzędu żabieńcowców w kladzie jednoliściennych.
Gatunki

Zagrożenia i ochrona

Cztery gatunki z rodzaju Chlorospatha znajdują się w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych.

Chlorospatha besseae

Kategoria: zagrożone (EN) – B1ab(iii), wersja 3.1
Rok oceny: 2003
Dynamika populacji: nieznana
Główne zagrożenie: Niszczenie siedlisk. Obecnie znane są dwie subpopulacje.

Chlorospatha castula

Kategoria: narażone (VU) – D2, wersja 3.1
Rok oceny: 2003
Dynamika populacji: nieznana
Główne zagrożenie: Niszczenie siedlisk. Obecnie znana jedna populacja.

Chlorospatha cutucuensis

Kategoria: zagrożone (EN) – B1ab(iii), wersja 3.1
Rok oceny: 2003
Dynamika populacji: nieznana
Główne zagrożenie: Niszczenie siedlisk. Obecnie znane są dwie subpopulacje.

Chlorospatha ilensis

Kategoria: narażone (VU) – D2, wersja 3.1
Rok oceny: 2003
Dynamika populacji: nieznana
Główne zagrożenie: Niszczenie siedlisk. Obecnie znane są trzy subpopulacje.

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. 1 2 Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-20] (ang.).
  3. ↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2010-06-24]. (ang.).
  4. ↑ Umberto Quattrocchi: CRC world dictionary of plants names: common names, scientific names, eponyms, synonyms, and etymology. Boca Raton: CRC Press, 1999, s. 523. ISBN 0-8493-2673-7. (ang.).
  5. ↑ M. Gibernau. Pollinators and Visitors of Aroid Inflorescences. „Aroideana”. 26, s. 66–83, 2003. [zarchiwizowane z adresu 2019-02-07]. (ang.).
  6. ↑ G. Benavides, N. Pitman, Chlorospatha besseae, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2010-06-24] (ang.).
  7. ↑ G. Benavides, N. Pitman, Chlorospatha castula, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2010-06-24] (ang.).
  8. ↑ G. Benavides, N. Pitman, Chlorospatha cutucuensis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2010-06-24] (ang.).
  9. ↑ G. Benavides, N. Pitman, Chlorospatha ilensis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2010-06-24] (ang.).

Bibliografia