Chrysolepis

*Chrysolepis*
	; Chrysolepis sempervirens
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	różopodobne
Rząd	bukowce
Rodzina	bukowate
Rodzaj	Chrysolepis
	Nazwa systematyczna
	Chrysolepis Hjelmqvist; Bot. Not. Suppl. 2, 1: 117 (1948)
	Typ nomenklatoryczny
	C. chrysophylla (Douglas ex W. J. Hooker) Hjelmqvist
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Chrysolepis – rodzaj roślin z rodziny bukowatych (Fagaceae). Obejmuje dwa gatunki występujące w zachodniej części USA. Chrysolepis chrysophylla występuje w lasach wzdłuż wybrzeży Pacyfiku, a Chrysolepis sempervirens w górach Sierra Nevada.

Bywają uprawiane jako ozdobne, zwykle w formie zimozielonych krzewów. Ich nasiona mogą być spożywane podobnie do kasztanów (są słodkie i smaczne, ale trudne do wydobycia z miseczek). Ch. chrysophylla eksploatowany jest także jako źródło surowca drzewnego.

Morfologia

Pokrój: Drzewa do 45 m wysokości i krzewy. Pąki jajowate i kulistawe.
Liście: Zimozielone, skórzaste, skrętoległe, wsparte przylistkami. Blaszki całobrzegie lub drobno ząbkowane.
Kwiaty: Zebrane w kłosowate kwiatostany, z kwiatami żeńskimi u nasady i męskimi na pozostałej ich długości, czasem w całości tylko z kwiatami męskimi. Kwiaty męskie składają się z wyraźnych działek kielicha i zazwyczaj 12 pręcików. Kwiaty żeńskie zebrane są po trzy lub więcej w kupuli i zawierają po trzy słupki.
Owoce: Dojrzewają w drugim roku po kwitnieniu. Kupula otaczająca orzeszki składa się z 7 silnie kolczastych klap (kolce są rozgałęzione). Orzechy w miseczce są zwykle trzy, rzadziej więcej. Są jasnobrązowe, trójkanciaste lub zaoblone.

Systematyka

Pozycja systematyczna

Rodzaj z rodziny bukowate z rzędu bukowców. W obrębie rodziny zaliczany do podrodziny Quercoideae. Blisko spokrewniony z rodzajem Castanopsis, do którego gatunki tu zaliczane były często włączane.

Wykaz gatunków

Chrysolepis chrysophylla (Douglas ex Hook.) Hjelmq.
Chrysolepis sempervirens (Kellogg) Hjelmq.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-04-26] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2011-04-26] (ang.).
1 2 3 Chrysolepis Hjelmq.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-04-26].
↑ Chrysolepis. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2021-04-26].
1 2 3 4 5 6 7 8 9 Roger Philips, Martyn Rix: The botanical garden. Vol. 1 Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 116. ISBN 0-333-73003-8.
1 2 3 4 5 6 7 Chrysolepis Hjelmquist. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2021-04-26].
↑ David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 200, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-04-26] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2011-04-26] (ang.).

[powo-3] 1 2 3 Chrysolepis Hjelmq.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-04-26].

[ing-4] Chrysolepis. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2021-04-26].

[philips-5] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Roger Philips, Martyn Rix: The botanical garden. Vol. 1 Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 116. ISBN 0-333-73003-8.

[america-6] 1 2 3 4 5 6 7 Chrysolepis Hjelmquist. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2021-04-26].

[mabb-7] David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 200, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .