Złotowiciowce

Złotowiciowce
	; Ochromonas sp.
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	chromisty
Typ	chryzofity
Gromada	złotowiciowce
	Nazwa systematyczna
	Chrysophyceae
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Złotowiciowce, złotki (Chrysophyceae) – klasa glonów należących do gromady Chrysophyta nazywanej po polsku chryzofitami lub, tak samo jak klasa, złotowiciowcami, a z nią do grupy Stramenopiles, słodkowodne protisty roślinopodobne.

Słodkowodne jednokomórkowce występujące także w koloniach. Najczęściej w postaci monad z dwiema wiciami nierównej długości, choć także możliwe postacie ameboidalne i kolonijne. Barwniki – karotenoidy, chlorofile a i c, ksantofile (m.in. luteina i fukoksantyna). Jako materiały zapasowe służą tłuszcze i chryzoza (chryzolaminaryna). Tworzą specyficzne przetrwalniki – cysty. Cysty mają celulozową błonę. Cysty wegetatywne mają podobnie, jak komórki wegetatywne najczęściej jeden chromatofor. Inne cysty powstają po kopulacji gamet. Takie zygoty mają podwójną liczbę chromatoforów. Na chromatoforze może występować stigma.

Niektóre zdolne do metabolii. Kolonie dzięki synchronizacji ruchu wici są ruchliwe.

Zdolne do miksotrofii. Niektóre (np. Monas) utraciły chromatofory. Rozmnażanie wegetatywne przez podział lub pływki.

Systematyka

Systematyka glonów jest zmienna. Według serwisu AlgaeBase (stan wiosną 2014 r.) systematyka (wraz z liczbą gatunków o potwierdzonym statusie) złotowiciowców przedstawia się następująco:

cesarstwo: Eucaryota
- królestwo: Chromista
  - - typ (gromada): Ochrophyta
      - gromada (klasa): Chrysophyceae
        rząd: Chromulinales (445)
        
        rząd: Hibberdiales (47)
        
        rząd: Hydrurales (5)
        
        rząd: Thallochrysidales (3)

oraz rodzina incertae sedis Chrysosaccaceae (2 gatunki) i 10 gatunków incertae sedis.

Na początku 2026 r. w tym samym systemie taksonomia przedstawiała się następująco:

cesarstwo: Eucaryota
- królestwo: Chromista
- typ (gromada): Heterokontophyta
  - podtyp: Ochrophytina
    - gromada (klasa): Chrysophyceae
      - rząd: Apoikiales 2
      - rząd: Chromulinales 484
      - rząd: Chrysosaccales 220
      - rząd: Chrysosphaerales 51
      - rząd: Hibberdiales 17
      - rząd: Hydrurales 10
      - rząd: Ochromonadales 229
      - rząd: Paraphysomonadales 122
      - rząd: Phaeoplacales 2
      - rząd: Rhizochrysidales 3
      - rząd: Segregatospumellales 1
      - rząd: Synurales 396
      - rząd: Thallochrysidales 1
      - incertae sedis 101

W dawniejszych systemach do złotowiciowców zaliczano nieco odmienny zakres organizmów. W systemie Englera złotowiciowce miały rangę rzędu Chrysomonadales. Zaliczano do niego m.in. przedstawicieli później wyodrębnionych Coccolithophyceae czy Synurophyceae. Podobnie traktowano przedstawicieli późniejszych Dictyochophyceae. W drugiej połowie XX w. do złotowiciowców zaliczano ok. 1000 znanych wówczas gatunków, w tym również m.in. Silicoflagellatae czy Coccolithophorineae. Ze względu na zróżnicowanie przypuszczano, że tak ujmowana grupa nie jest jednorodna.

Uwagi

↑ System ten jest na bieżąco aktualizowany, przez co przedstawiona w nim taksonomia może znacząco, nawet na poziomie przynależności do królestw, się różnić w zależności od daty.

Przypisy

1 2 3 Zbigniew Podbielkowski, Henryk Tomaszewicz: Przegląd systematyczny świata roślin. W: Świat roślin. Józef Prończuk (red.). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1977, s. 243-244. ISBN 83-01-00225-5.
1 2 3 4 5 Richard Harder: Systematyka. W: Botanika: podręcznik dla szkół wyższych. Eduard Strasburger (red.). Wyd. 2 pol. według 28 oryg. Warszawa: PWRiL, 1967, s. 524-526. (pol.).
↑ Joanna Picińska-Fałtynowicz, Jan Błachuta: Klucz do identyfikacji organizmów fitoplanktonowych z rzek i jezior dla celów badań monitoringowych części wód powierzchniowych w Polsce. Warszawa: Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, 2012, s. 157, seria: Biblioteka Monitoringu Środowiska. ISBN 978-83-61227-05-2. (pol.).
↑ Guiry, M.D. & Guiry, G.M.: Class: Chrysophyceae. AlgaeBase. World-wide electronic publication, National University of Ireland, Galway. [dostęp 2014-05-07]. (ang.).
↑ Adolf Engler: Syllabus der Pflanzenfamilien. Wyd. 3. Berlin: Verlag von Gebrüder Borntraeger, 1903. DOI: 10.5962/bhl.title.22956.

[uwaga1-4] System ten jest na bieżąco aktualizowany, przez co przedstawiona w nim taksonomia może znacząco, nawet na poziomie przynależności do królestw, się różnić w zależności od daty.

[pt-1] 1 2 3 Zbigniew Podbielkowski, Henryk Tomaszewicz: Przegląd systematyczny świata roślin. W: Świat roślin. Józef Prończuk (red.). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1977, s. 243-244. ISBN 83-01-00225-5.

[harder-2] 1 2 3 4 5 Richard Harder: Systematyka. W: Botanika: podręcznik dla szkół wyższych. Eduard Strasburger (red.). Wyd. 2 pol. według 28 oryg. Warszawa: PWRiL, 1967, s. 524-526. (pol.).

[pfb-3] Joanna Picińska-Fałtynowicz, Jan Błachuta: Klucz do identyfikacji organizmów fitoplanktonowych z rzek i jezior dla celów badań monitoringowych części wód powierzchniowych w Polsce. Warszawa: Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, 2012, s. 157, seria: Biblioteka Monitoringu Środowiska. ISBN 978-83-61227-05-2. (pol.).

[ab-5] Guiry, M.D. & Guiry, G.M.: Class: Chrysophyceae. AlgaeBase. World-wide electronic publication, National University of Ireland, Galway. [dostęp 2014-05-07]. (ang.).

[ae-6] Adolf Engler: Syllabus der Pflanzenfamilien. Wyd. 3. Berlin: Verlag von Gebrüder Borntraeger, 1903. DOI: 10.5962/bhl.title.22956.